ร่องรอยการเซาะร่องเรขาคณิต

การพบแหล่งดิน หิน แร่ และไดโนเสาร์ในประเทศไทยนั้นนับวันจะมีความสำคัญทางความรู้มากขึ้น แม้จะเป็นเรื่องของโลกดึกดำบรรพ์ทิ่อยู่ลึกลงไปจากแผ่นดินก็ตาม โดยการนำของนายทศพร นุชอนงค์ อธิบดีกรมทรัพยากรธรณีที่มุ่งมั่นให้การค้นพบใหม่ดังกล่าวเป็นองค์ความรู้ของประเทศและเชื่อมโยงไปถึงองค์ความรู้อื่นๆที่เอื้อกัน ดังนั้นในการพบแหล่งไม้ดึกดำบรรพ์ที่กลายเป็นหิน ที่บ้านโนนรัง และแหล่งไดโนเสาร์กินเนื้อพันธุ์ใหม่ที่ภูเวียงนั้น ทำให้คณะสื่อมวลชนได้ร่วมในโครงการธรณีสัญจรไปยังอำเภอภูเวียง จังหวัดขอนแก่น เมื่อวันที่ 12-13 ตุลาคม ที่ผ่านมานี้  จากการได้ขึ้นเขาชมกลุ่มหินช้างสีที่เกิดจากธรรมชาติของโลกยุคดึกดำบรรพ์บนเขาภูพานคำในอุทยานแห่งชาติน้ำพองนั้น นอกจากมีกลุ่มหินช้างสีและยอดเขาภูเม็ง ที่มีสภาพเป็นป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้งและแหล่งสมุนไพรแล้ว ยังเป็นป่าต้นน้ำชั้นดีของน้ำพองที่ทำให้เป็นแหล่งที่อยู่ของสัตว์ป่าอาศัยอยู่อย่างชุกชุมแล้วนั้นคณะได้สำรวจพบว่าท่ามกลางกลุ่มหินดึกดำบรรพ์นี้ได้มีร่องรอยของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์อยู่ด้วยจากการสำรวจเบื้องต้นในครั้งนี้พบว่าหินขนาดใหญ่ที่เกิดจากโลกยุคดึกดำบรรพ์นั้นมีกลุ่มหินที่มีรูปร่างให้จินตนาการเป็นรูปต่างๆ อยู่จำนวนมาก  และแทนที่จะเป็นเรื่องของหินดึกดำบรรพ์ชนิดที่เรียกว่ามหาบรรพกาลในโลกล้านปีแต่เท่านั้น กลับพบว่ามีแห่งหินอยู่ส่วนหนึ่งที่ถูกเซาะร่องเป็นรูปเรขาคณิตไว้ พร้อมกับมีการใช้พื้นที่บางส่วนสำหรับทำพิธีกรรมตามความเชื่อของมนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์อยู่ด้วย ถือเป็นเรื่องอัศจรรย์มากที่เกิดขึ้นในกลุ่มหินยุคบรรพกาล ที่มักจะไม่มีเรื่องของประวัติศาสตร์เข้ามาเกี่ยวข้องมากนัก เมื่อเทียบเคียงกับอุทยานแห่งชาติภูพระบาทที่มีเรื่องราวของมนุษย์สมัยก่อนประวัติศาสตร์บนกลุ่มหินและลานหินของภูพระบาทนั้น พบว่ามีการเขียนภาพรูปต่างๆ บนผนังหินและการสร้างบริเวณในกลุ่มหิน-ลานหินธรรมชาติเพื่อใช้ทำพิธีกรรมขึ้น ก็เป็นไปตามยุคสมัยที่มีการใช้พื้นที่ต่อเนื่องจากยุคก่อนประวัติศาสตร์-จนถึงยุคพุทธศาสนาเข้ามาในพื้นที่โดยมีการสลักเทวรูปและพระพุทธรูปจากหินขึ้น

สำหรับกลุ่มหินดึกดำบรรพ์ที่อุทยานน้ำพองนั้นได้พบว่ามีกลุ่มหินที่น่าจะเชื่อมโยงถึงพิธีกรรมตามความเชื่อโบราณในยุคสมัยก่อนประวัติศาสตร์ที่เก่าแก่มากกว่าที่จะรู้วิธีเขียนภาพสี การทำสีเพื่อเขียนภาพอย่างภูพระบาทและสร้างสิ่งๆ อื่นขึ้น นอกจากจะเชื่อสิ่งที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติและผีบนเขา กล่าวคือ การเซาะร่องลึกบนผนังหินนั้นมีรอยขีดตรงที่สันนิษฐานว่าใช้หินปลายแหลมที่แข็งกว่าขีด และมีการใช้หินปลายมนหรือเป็นหินกลมเซาะร่องจนเป็นหลุมลายเรขาคณิตนั้นเป็นลักษณะเป็นเส้นตรงจำนวนมากกว่าการขีดทแยงให้เป็นรูปเหมือนรอยขีดที่พบในถ้ำผาลาย ถ้ำภูผายนต์-ถ้ำป่าผาง ที่สกลนครแต่ก็พบว่าการเซาะร่องในรูปอื่นอยู่ด้วย ผนังหินของกลุ่มหินก้อนนี้มีลายเซาะร่องอยู่จำนวนมาก และขีดอยู่กระจัดกระจายซึ่งต้องมีการสำรวจทางวิชาการกันต่อไป แท่งหินธรรมชาตินี้มีโพรงขนาดเล็กอยู่ด้วยตรงกันข้ามนั้นมีแท่งหินที่เป็นโพรงกว้างอยู่ภายในซึ่งเป็นบ่อน้ำโดยด้านหลังนั้นถูกเจาะเป็นช่องสี่เหลี่ยม น่าจะใช้เป็นที่เก็บน้ำจากธรรมชาติน่าจะสัมพันธ์กัน ด้านซ้ายมือเป็นทางลงต่ำ ส่วนทางด้านขวามือนั้นเป็นทางขึ้นตามซอกหินไปยังกลุ่มหินหัวกะโหลกที่ถือเป็นส่วนสุดของกลุ่มหิน ถือเป็นสถานที่สำคัญที่สมมติเป็นสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ โดยมีลานหินจากส่วนบนจากหินแต่ละก้อนที่สามารถเดินถึงกันได้ ส่วนที่สูงตรงกลางนั้นมีก้อนหินที่เรียกว่าหัวกะโหลกตั้งอยู่โดยธรรมชาติ เมื่อสำรวจเบื้องต้นแล้วน่าจะถูกใช้ในพิธีกรรมเช่นเดียวกัน นับเป็นการค้นพบปฐมภูมิของมนุษย์บรรพกาลท่ามกลางกลุ่มหินดึกดำบรรพ์ของโลกนับล้านปี ที่น่าจะเก่าแก่กว่าที่อื่น จึงเป็นเรื่องใหม่ที่น่าสนใจล่าสุด

แผนที่ตั้งภูพานคำ

บริเวณหินหัวกะโหลก

ทศพร นุชอนงค์ อธิบดีกรมทรัพยากรธรณี หัวหน้าคณะ

นักประวัติศาสตร์ชี้มนุษย์ก่อนประวัติศาสตร์