คำถาม ขอทราบความรู้เรื่อง การปลูกถั่วเขียว นะครับ

สมศักดิ์ ทองเอี่ยม
อ.เมือง จ.ลพบุรี

คำตอบ ถั่วเขียว เป็นพืชล้มลุก ต้นสูงประมาณ 60-70 ซม. แตกกิ่งก้านสาขาประมาณ 4-6 กิ่ง มีอายุสั้น สามารถปลูกได้ปีละหลายครั้ง ชอบอากาศร้อนและชื้น ปลูกง่าย ทนแล้ง ทนโรคและแมลง นิยมปลูกกันในแทบทุกภาคของประเทศไทย แบ่งตามลักษณะเปลือกเป็น 4 ชนิด คือ

1.ถั่วเขียวธรรมดา เป็นถั่วเขียวเมล็ดด้าน มีลักษณะเมล็ดด้านสีเขียว

2.ถั่วเขียวเมล็ดมัน เป็นถั่วเขียวที่มีลักษณะเมล็ดสีเขียวมีมันวาว เมื่อฝักแก่มี 2 สีตามสายพันธุ์

3.ถั่วเขียวสีทอง คล้ายถั่วเขียวธรรมดาและผิวมัน แต่เมล็ดมีทั้งเมล็ดด้านและมันสีเขียวอมเหลือง

4.ถั่วเขียวผิวดำ ลักษณะเมล็ดคล้ายถั่วเขียวธรรมดา ลำต้นมีทรงพุ่มใหญ่และแตกกิ่งก้านมากกว่า บางพันธุ์อาจมีลักษณะยอดเลื้อยพันกัน ใบหนา ดอกสีเขียวอมเหลือง ลำต้นมีขนปกคลุม ฝักหนาป้อมสั้น

ฤดูที่ปลูกถั่วเขียว สามารถปลูกได้ 3 ฤดูกาล คือ

1.ต้นฤดูฝน ปลูกตามพื้นที่ไร่ ช่วงเดือนเมษายน-มิถุนายน และเก็บเกี่ยวเดือนกรกฎาคม-สิงหาคม การปลูกช่วงนี้ ถั่วเขียวจะเจริญเติบโตดี แตกกิ่งก้านสาขามาก เพราะได้น้ำฝนต่อเนื่อง อุณหภูมิและความชื้นเหมาะแก่การเจริญเติบโต ทำให้ได้ผลผลิตต่อไร่สูงกว่าฤดูอื่น แต่ฝักอาจเสียหายจากน้ำฝน

2.ช่วงปลายฝน ช่วงสิงหาคม-กันยายน เก็บเกี่ยวประมาณพฤศจิกายน-ธันวาคม ผลผลิตต่อไร่ จะต่ำกว่าการปลูกช่วงต้นฝนเพราะได้รับน้ำน้อยลง คุณภาพไม่ต่างกัน แต่ลดความเสียหายของเมล็ดจากน้ำฝนได้

3.หลังฤดูเก็บเกี่ยวข้าว ช่วงเดือนธันวาคม-มกราคม และเก็บเกี่ยวประมาณเมษายน-พฤษภาคม ได้ผลผลิตน้อย เนื่องจากมีพื้นที่การปลูกน้อย และมีเฉพาะบางพื้นที่

ลักษณะดินที่เหมาะ เป็นดินร่วน ดินร่วนปนทราย ดินร่วนซุ่ย มีหน้าดินลึก ระบายน้ำ และไม่มีน้ำท่วมขัง มีแร่ธาตุ และอินทรียวัตถุที่เพียงพอ และควรมีจุลินทรีย์ในดินสูง ถ้าเป็นดินเหนียวหรือดินเลน เป็นดินที่ให้ผลผลิตถั่วไม่ค่อยดี เนื่องจากอุ้มน้ำดี ทำให้ดินเเฉะ และท่วมขังง่าย และถ้าเป็นดินทรายจัด มักพบเป็นพื้นที่ไร่ในที่สูง เช่น พื้นที่ไร่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มักประสบปัญหาเรื่องน้ำไม่เพียงพอ มีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ต้องบำรุงดินด้วยปุ๋ยหมัก และปุ๋ยเคมีในปริมาณที่พอเหมาะ

การเตรียมดิน ทำการไถพรวนดิน และกำจัดวัชพืชอย่างน้อย 1-2 ครั้ง โดยอาจไถครั้งเดียวก่อนปลูกเพื่อลดต้นทุน ด้วยการไถหน้าดินลึก ประมาณ 30 ซม. ระยะห่างการไถประมาณ 1-2 อาทิตย์ และ 5-10 วันก่อนปลูก การไถก่อนปลูกมักไถขึ้นร่อง เป็นร่องเดี่ยว กว้าง 30-40 ซม.

วิธีการปลูก ทำได้ 3 วิธี คือ

1.วิธีปลูกเป็นหลุม ทำหลุมบนคันร่องระยะระหว่างแถวประมาณ 50 ซม. และระยะระหว่างหลุม 20 ซม. หยอดเมล็ดหลุมละ 2-3 ต้น ความลึกประมาณ 2-3 ซม. ซึ่งจะใช้เมล็ด 3-5 กิโลกรัม/ไร่

2.วิธีปลูกแบบโรยเป็นแถว เป็นการปลูกบนคันร่อง ด้วยการเปิดร่องตามแนวยาวบนคันร่อง ระยะระหว่างร่อง 50 ซม. ทำการโรยเมล็ดลงในร่อง 10-15 เมล็ด ต่อระยะ 1 เมตร ความลึกประมาณ 2-3 ซม. ใช้เมล็ดประมาณ 5 กิโลกรัม/ไร่ ไม่ควรลึกมากกว่านี้ เพราะเมล็ดจะงอกยาก หรืองอกแล้วอาจเน่า

การใส่ปุ๋ย ใช้ปุ๋ยสูตร 16-20-0 อัตรา 25 กิโลกรัม/ไร่ ใส่รองก้นหลุม หรือโรยตามแนวร่องก่อนปลูก และใส่ปุ๋ยสูตร 12-12-24 ในระยะที่ต้นเริ่มแตกงอ

การเก็บเกี่ยว และการนวดถั่วเขียว เก็บเกี่ยวได้เมื่อถั่วเขียวอายุได้ 60 วัน ขึ้นไป ฝักจะเปลี่ยนจากสีเขียวเป็นสีดำ หรือสีฟาง ตามแต่ลักษณะของพันธุ์ เมื่อเก็บฝักจากไร่แล้ว ควรจะตากแดดอีกประมาณ 3-4 แดด จึงนวดและฟัด เอาเมล็ดออกตากแดดอีกประมาณ 3 แดด จึงเก็บใส่กระสอบหรือภาชนะ ถ้าจะเก็บเมล็ดไว้นานๆ ต้องหมั่นนำเมล็ดมาตากแดดทุก 2 อาทิตย์ เพื่อป้องกันมอดเจาะทำลายเมล็ด

นาย รัตวิ