ฝ่าวิกฤตพลังงาน ‘เอทานอล-E20’ทางรอดไทย

สมาคมเอทานอลจากมันสำปะหลัง รายงานว่า สถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐอเมริกา-อิหร่าน ที่ทวีความรุนแรงขึ้น ส่งผลกระทบต่อภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นเส้นเลือดใหญ่พลังงานของโลกทันที ในระยะอันใกล้หากมีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นเส้นทางหลักในการขนส่งน้ำมันดิบกว่า 20% ของทั่วโลก หรือราว 17-18 ล้านบาร์เรล/วัน โดยเฉพาะการขนส่งจากประเทศผู้ส่งออกอย่างซาอุดีอาระเบีย อิรัก และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ รวมทั้งความขัดแย้งระหว่างรัสเซีย-ยูเครน ความเสี่ยงนโยบายและกำลังการผลิตของกลุ่ม OPEC+ ฯลฯ อาจกระทบต่อราคาน้ำมันทั่วโลก ส่งผลให้เกิดสถานการณ์ที่เรียกว่า Perfect Storm ต่อราคาน้ำมันทั่วโลก

ทั้งนี้ ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐอเมริกากับอิหร่าน ส่งผลให้น้ำมันดิบมีแนวโน้มจะสูงขึ้น โดยต้นทุนน้ำมันดิบและค่าการกลั่นปรับตัวสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด เมื่อเทียบกับวันที่ 2 มีนาคม 2569 และวันที่ 4 มีนาคม 2569 ต้นทุนหน้าโรงกลั่น (Ex-Refinery) น้ำมันดีเซล พุ่งขึ้นจาก 18.9924 เป็น 24.5248 บาท/ลิตร หรือเท่ากับเพิ่มขึ้นถึง +5.53 บาท ส่วนน้ำมันเบนซิน ออกเทน 95 ต้นทุนพุ่งจากระดับ 16.6187 เป็น 19.5381 บาท/ลิตร หรือเท่ากับเพิ่มขึ้น +2.92 บาท ซึ่งเมื่อวันที่ 3 มีนาคม 2569 สถานีบริการน้ำมัน หรือปั๊มน้ำมันในประเทศไทยได้ปรับราคาขึ้น สร้างความตื่นตระหนกให้กับประชาชนคนไทยเกิดกระแสตุนน้ำมันทั่วประเทศ และยังทำให้ปั๊มน้ำมันเริ่มปิดการให้บริการ

สมาคมเอทานอลจากมันสำปะหลัง วิเคราะห์ราคาน้ำมัน ว่า ขณะที่โครงสร้างราคาน้ำมันเชื้อเพลิงในเขตกรุงเทพมหานคร ประจำวันที่ 4 มีนาคม 2569 สรุปราคาขายปลีกน้ำมัน (Retail Price) เบนซิน ออกเทน 95 ราคา 39.14 บาท/ลิตร , แก๊สโซฮอล์ 95 E10 ราคา 30.55 บาท/ลิตร , แก๊สโซฮอล์ 91 ราคา 30.18 บาท/ลิตร , แก๊สโซฮอล์ 95 E20 ราคา 28.34 บาท/ลิตร , แก๊สโซฮอล์ 95 E85 ราคา 26.29 บาท/ ลิตร , ดีเซล (H-DIESEL) ราคา 29.94 บาท/ลิตร และ LPG ราคา 25.87 บาท/กิโลกรัม

สำหรับประเทศไทย ปัจจุบันพึ่งพาการนำเข้าน้ำมันดิบมากกว่า 70% หากเส้นทางช่องแคบฮอร์มุซ หยุดลงชั่วคราว ผลกระทบต่อประเทศไทยจะเกิดขึ้นในทันที เพราะปริมาณน้ำมันสำรองของประเทศไทยมีอยู่ราว 61 วัน โดยเป็นน้ำมันสำเร็จรูปสำรอง 38 วัน และน้ำมันดิบในเรือที่พ้นช่องแคบมาแล้วอีก 23 วัน ซึ่งตัวเลขนี้ไม่ได้แปลว่าประเทศไทยจะมีความมั่นคงทางพลังงาน 2 เดือนเต็ม เพราะโรงกลั่นไทยต้องใช้น้ำมันดิบจากตะวันออกกลางเป็นสัดส่วนสูง หากขนส่งหยุดลงนานกว่าระยะสำรอง โรงกลั่นจะขาดวัตถุดิบ ส่งผลให้การผลิตน้ำมันเชื้อเพลิงสะดุด ทำให้ราคาน้ำมันปรับขึ้นต่อเนื่อง ต้นทุนขนส่งสูงขึ้น สินค้าอุปโภคบริโภคปรับเพิ่มขึ้น และกระทบต่อภาคอุตสาหกรรมลดกำลังการผลิตลง

สมาคมเอทานอลจากมันสำปะหลัง ระบุว่า จากสถานการณ์วิกฤตพลังงานข้างต้นนั้น สมาคมฯมองว่าทางรอดที่ยั่งยืนของประเทศไทย คือ การยกระดับเอทานอล เป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนพลังงานสะอาดที่ประเทศไทยมีความได้เปรียบจากการผลิตมันสำปะหลังภายในประเทศอยู่แล้ว หากภาครัฐเร่งผลักดันให้ E20 เป็นน้ำมันเบนซินพื้นฐานของประเทศ จะสร้างความมั่นคงทางพลังงานอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมรับมือกับความผันผวนของราคาพลังงานโลก และลดการพึ่งพานำเข้าน้ำมันดิบลงได้ทันที 10% ของกลุ่มเบนซิน จะเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับเศรษฐกิจและสร้างความมั่นคงพลังงานของไทยในระยะยาว

“ปัจจุบันประเทศไทยมีกำลังการผลิตเอทานอลสูงสุดรวมประมาณ 6.92 ล้านลิตร/วัน จากโรงงานผลิตเอทานอลรวมทั้งสิ้น 28 แห่ง สามารถเป็นพลังงานสำรองรับกับความต้องการใช้งานจริงได้ทันที นอกจากนี้ยังมีกำลังการผลิตสำรองอีกมากกว่า 50-60% หากมีการขยายตัว หรือส่งเสริมการใช้ E20 จากทางภาครัฐ” รายงานของสมาคมเอทานอลจากมันสำปะหลัง ระบุ