มิคาอิล กอร์บาชอฟ ผู้นำคนสุดท้ายของสหภาพโซเวียต ที่ได้รับการยกย่องจากโลกตะวันตกในฐานะผู้ยุติสงครามเย็นอย่างสันติ ถึงแก่อสัญกรรมแล้วขณะมีอายุได้ 91 ปี

31 สิงหาคม 2565 สำนักข่าวรัฐบาลรัสเซียเปิดเผยว่า อดีตประธานาธิบดี มิคาอิล กอร์บาชอฟ ได้ถึงแก่อสัญกรรมที่โรงพยาบาลคลินิกลาง (Central Clinical Hospital) ในกรุงมอสโก เมื่อช่วงเย็นวานนี้ หลังล้มป่วยด้วยโรคร้ายแรงมาเป็นระยะเวลานาน แต่ยังไม่มีการเปิดเผยรายละเอียดเพิ่มเติม เบื้องต้นมีรายงานระบุว่า เขาป่วยเป็นโรคไต

กอร์บาชอฟนั้น ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีสหภาพโซเวียตระหว่างปี 1985 และปี 1991 ซึ่งระหว่างที่เป็นผู้นำประเทศ นาย กอร์บาชอฟ ได้ดำเนินนโยบายปฏิรูปมากมายที่รวมทั้งการให้เสรีภาพทางด้านการเมืองแก่ประชาชน ใช้ระบบเศรษฐกิจแบบเสรีนิยมมากขึ้น และริเริ่มความร่วมมือการชาติตะวันตก โดยเฉพาะกับสหรัฐ ซึ่ง กอร์บาชอฟได้ตกลงทำสัญญาลดการครอบครองอาวุธหลายฉบับ

ความพยายามปฏิรูปสังคมและเศรษฐกิจ ทำให้ชาติตะวันตกยกย่องกอร์บาชอฟว่าเป็นผู้ปูทางสู่การสิ้นสุดของสงครามเย็น ที่กินระยะเวลามาตั้งแต่หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยกอร์บาชอฟ ได้รับรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ เมื่อปี 1990 ในบทบาทการยุติสงครามเย็น และใช้ช่วงเวลาที่เหลือของชีวิตขึ้นรับรางวัลต่าง ๆ จากทั่วทุกมุมโลก

อย่างไรก็ตาม ชาวรัสเซียจำนวนมากยังมอง กอร์บาชอฟ ว่าเป็นต้นเหตุที่ทำให้สหภาพโซเวียตล่มสลาย เนื่องจากนโยบายเปิดเสรีทั้งทางด้านการเมืองและเศรษฐกิจได้เปิดช่องให้สาธารณรัฐต่าง ๆ ที่เป็นส่วนหนึ่งของสภาพโซเวียต แยกตัวเป็นประเทศเอกราชอย่างสมบูรณ์

นอกจากนี้ นโยบายปฏิรูปด้านต่าง ๆ ของ กอร์บาชอฟ ยังนำไปสู่ความวุ่นวายและความไร้เสถียรภาพ จนเศรษฐกิจของประเทศเกิดปัญหาและคุณภาพชีวิตประชาชนตกต่ำ

โฆษกรัฐบาลรัสเซีย ดมิทรี เปสคอฟ กล่าวในแถลงการณ์ว่า ประธานาธิบดีรัสเซียคนปัจจุบัน วลาดิเมียร์ ปูติน แสดงความเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อการเสียชีวิตของกอร์บาชอฟ และจะส่งโทรเลขแสดงความเสียใจอย่างเป็นทางการไปยังครอบครัวของกอร์บาชอฟอีกครั้ง

ด้าน อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ กล่าวถึงกอร์บาชอฟว่าเป็น “ผู้นำที่สูงส่ง มุ่งมั่นสร้างความสัมพันธ์พหุภาคี และผู้สนับสนุนสันติภาพอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย”

กอร์บาชอฟเคยบอกกับสื่อต่างประเทศในปี 2011 ว่า นโยบายที่เขาภาคภูมิใจมากที่สุด คือ “การปรับโครงสร้าง (Perestroika)” ซึ่งออกแบบมาเพื่อฟื้นเศรษฐกิจที่ตกต่ำและทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง แนวคิดนี้ครอบคลุมแนวคิดเสรีนิยมและพหุนิยม หลังจากในโซเวียตเต็มไปด้วยการเซ็นเซอร์และการโกหกของทาการมานานหลายทศวรรษ

นอกจากการปฏิรูปภายในประเทศแล้ว กอร์บาชอฟยังนำยุคใหม่ของการเชื่อมสัมพันธ์ตะวันตก ซึ่งแหลกสลายไปแล้วจากการรุกรานยูเครนของปูติน ซึ่งทำให้รัสเซียถูกโดดเดี่ยวจากชาติตะวันตก

สำหรับสงครามรัสเซีย-ยูเครนที่ยังคงดำเนินอยู่นี้ กอร์บาชอฟแทบไม่แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับสงครามออกสื่อ เพียงแต่เรียกร้องให้ “ยุติการสู้รบแต่เนิ่น ๆ และเริ่มการเจรจาสันติภาพในทันที”

อย่างไรก็ตาม อเล็กเซย์ เบเนดิกตอฟ เพื่อนและอดีตหัวหน้าสถานีวิทยุ Ekho Moskvy กล่าวเมื่อเร็ว ๆ นี้ว่า โดยส่วนตัว กอร์บาชอฟนั้นรู้สึกไม่ดีกับสงครามที่เกิดขึ้น และบอกว่าปูติน “ทำลายความพยายามทั้งชีวิต” ของกอร์บาชอฟ