ในโอกาสครบรอบวันคล้ายวันเกิดของ ท่านพุทธทาสภิกขุ หรือ “วันล้ออายุ”ปีที่ 114 ในวันที่ 27 พฤษภาคมนี้ สวนโมกข์กรุงเทพ เชิญชวนร่วมกิจกรรมวันล้ออายุพุทธทาส (ออนไลน์) ติดตาม Live ได้ที่เพจ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ : Buddhadasa Indapanno Archives พร้อมฝึกจิตเตรียมพร้อมรับมือกับการแพร่ระบาดของไวรัสโควิด-19 ที่อาจจะหวนกลับมา หรือจะเกิดพัฒนาการของโรคใหม่ก็สุดจะประเมิน

ท่านพุทธทาสภิกขุ มีประสบการณ์ก้าวข้ามความกลัวในใจตัวเองมาแล้ว ในช่วงที่ท่านตั้งใจสร้างสวนโมกข์ (แห่งแรก) ที่วัดตระพังจิกซึ่งเป็นวัดที่ร้างมาไม่น้อยกว่า 80 ปี ขณะนั้นท่านบันทึกไว้ในหนังสือสิบปีสวนโมกข์ว่าตลอดเวลา 2 ปีแรกนั้น ไม่มีใครอาศัยอยู่ในสวนโมกข์เลย มีแต่ฉันอยู่คนเดียว...ทั้งในและนอกพรรษา...ที่พักเป็นเพียงโรงพื้นดิน กั้นและมุงด้วยจากเล็กๆ...ป่าไม้ที่แน่นทึบอยู่โดยรอบสถานที่นี้เป็นสถานที่เมื่อฉันมาอยู่ ก็ยังเป็นสถานที่กลัวเกรงของคนทั่วไป

ฉันก็เช่นเดียวกับท่านส่วนมาก คือ มิได้ชิน กับป่าด้วยการกำเนิดและเติบโตในป่า รสชาติของการอยู่คนเดียวในสถานที่อันสงัดและดึกสงัดนั้น เป็นสิ่งที่ไม่อาจบอกให้เข้าใจกันได้ด้วยตัวหนังสือ หรือด้วยการนึกเทียบเอาจากการที่อยู่ในที่อันเป็นธรรมดาของผู้ที่ไม่เคยไปอยู่มีอำนาจอะไรอย่างหนึ่งซึ่งดูเหมือนว่าได้ “ริบ”เอากำลังใจไปเสียหมดแล้ว ตั้งแต่เมื่อเริ่มรู้สึกตนว่า ได้อยู่ผู้เดียวในที่ที่ปราศจากการคุ้มครองแต่อย่างใด ยิ่งเมื่อมีอะไรหวอ หรือโครมครามวูดวาดออกมาในเวลาที่ไม่รู้สึกตัว และเพิ่งประสบเป็นครั้งแรก ย่อมเป็นการเหลือวิสัยที่จะไม่ให้เกิดการสะดุ้ง

ครั้นกำลังใจค่อยเข้มแข็งขึ้น สติค่อยรวดเร็วขึ้น ความเคยชินค่อยมากขึ้น สิ่งนั้นๆค่อยๆ กลายเป็นธรรมดาไป... จนบางครั้งกลายเป็นวัตถุแห่งความขบขัน และเราจะพบตัวเราเองว่า เปลี่ยนไปจนจะเป็นคนละคน และเมื่อเป็นไปโดยทำนองนี้มากเข้า อุปสรรคอันเกิดจากความกลัวที่กีดกันความเป็นสมาธิแห่งจิตก็มีน้อยเข้า และหมดสิ้นไปในที่สุด สามารถจะนั่งอยู่คนเดียวในที่โล่งในเวลากลางคืนอันสงัด โดยปราศจากเครื่องคุ้มครองอย่างใด นอกจากจีวรที่ห่มอยู่และมีจิตแน่วไปในการฝึกฝนได้ตามปรารถนา

ท่านพุทธทาสภิกขุ สอนว่า ความกลัวเป็นความทุกข์แขนงหนึ่งที่รบกวนความสุขของมนุษย์มาก เมื่อพิจารณาให้ลึกจะเห็นว่า ความกลัวทั้งหมด มันขึ้นอยู่ที่กลัวตาย สัญชาตญาณแห่งการไม่อยากเสียชีวิต อยากรอดชีวิตเป็นใจความของ “ตัวกู ของกู” จึงเลี่ยงไม่พ้นที่จะต้องเป็นทุกข์...พระอรหันต์ไม่กลัว เพราะไม่มีความรู้สึกว่า อะไรเป็นตัวกู เป็นของกูเหลือ ด้วยการนำสติปัญญาขึ้นมาแทนที่อุปาทาน

ทั้งนี้ พวกเราสามารถประยุกต์ธรรมะของท่านพุทธทาสภิกขุ มาใช้จัดการความกลัวโควิด-19 พบแนวทางว่า เมื่อเกิดอะไรขึ้น (อาทิโควิด) ก็ไม่ต้องปล่อยให้ความกลัวครอบงำจนทำอะไรไม่ถูก แต่ให้สร้างความรู้สึกที่เป็นสติปัญญาขึ้นมาแทน คิดด้วยสติปัญญาที่มีอยู่ว่า ควรทำอย่างไร ป้องกันตัวเองอย่างไร โดยไม่ต้องกลัว เมื่อเรามีหน้าที่ดูแลสุขภาพอนามัยตัวเองก็ดูแลให้ดีที่สุด และถ้ามีเหตุการณ์ไม่คาดฝันเกิดขึ้นก็อย่ากลัว ควบคุมลมหายใจตัวเองให้มั่นคง เพื่อให้จิตเป็นสมาธิมากขึ้น

“ครั้นกำลังใจค่อยเข้มแข็งขึ้น สติค่อยรวดเร็วขึ้น” เพราะเมื่อจิตตั้งมั่นแล้ว “สติ” จะระลึกรู้อยู่ว่า อะไรเป็นอะไร เรากำลังเป็นอย่างไรอยู่ สติที่สมบูรณ์จะทำให้เรามีความพร้อมเสมอในการดึงเอา “ปัญญา” คือความรู้ต่างๆ ที่มีและเคยฝึกฝนมาก่อน เอามาอยู่กับเนื้อกับตัวเป็น “สัมปชัญญะ” แบบพร้อมใช้ได้เสมอ ดังนั้น หากฝึกฝน “สมาธิ” ให้ดี ก็จะตั้งมั่นรับมือได้สำเร็จ และช่วยให้ก้าวข้ามความกลัวไปได้”

27 พฤษภาคม นี้ ทุกที่จะเป็นสวนโมกข์ ล้ออายุพุทธทาส (ออนไลน์) ติดตามLive ได้ที่เพจ หอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ : Buddhadasa IndapannoArchives