เรื่องบริหารการเงินของวัดโสธรฯ เป็นสิ่งสำคัญ อาตมาและคณะทำงานของวัดตั้งใจทำให้เกิดความโปร่งใสในทุกๆ ด้าน มีคณะทำงานตรวจสอบจากภายนอกเข้ามาดูแลเรื่องรายรับ-รายจ่ายของวัดเพราะต้องการให้ทุกอย่างถูกต้อง

ไลฟ์ วาไรตี สัปดาห์นี้ ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย นำคุณไปกราบสนทนาธรรมกับ พระราชภาวนาพิธาน วิ. (ศิริวัฒน์ สิริวฑฺฒโน) เจ้าอาวาสวัดโสธรวรารามวรวิหาร เจ้าคณะจังหวัดฉะเชิงเทรา 

l กราบนมัสการเรียนถามถึงการบริหารจัดการวัดโสธรฯ ให้มีความโปร่งใส เพื่อให้พุทธศาสนิกชนเกิดความเลื่อมใสศรัทธาในวัด พระคุณเจ้าใช้หลักการบริหารอย่างไรครับ

พระราชภาวนาพิธาน วิ. : ขอเจริญพรท่านพุทธศาสนิกชน ตั้งแต่อาตมาได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสมาได้ประมาณ 1 ปี อาตมาก็นำเอานโยบายการบริหารวัดของบูรพาจารย์ที่ท่านเคยบริหารกิจการของวัดโสธรฯ มาเป็นแนวทาง ทั้งนี้สิ่งที่อาตมาเน้นหนักมากเป็นพิเศษคือ การดูแลรักษาผลประโยชน์ของวัด ทำนุบำรุงวัดให้เจริญรุ่งเรือง เพื่อให้วัดเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของพุทธศาสนิกชน สำหรับเรื่องการบริหารจัดการเงินทองนั้น ทางวัดมีระบบระเบียบมีแบบแผนชัดเจน มีคณะกรรมการวัดร่วมกันดูแลทุกวัน โดยในแต่ละวันเมื่อปิดวัดแล้ว จะมีเจ้าหน้าที่ธนาคารพาณิชย์ต่างๆ ตามแต่ว่าเป็นเวรของธนาคารใดมารับเงินบริจาคไปเข้าธนาคาร การนับและส่งมอบเงินนั้น จะอยู่ในสายตาของไวยาวัจกร และกรรมการวัดรวมถึงเจ้าหน้าที่ธนาคารอย่างใกล้ชิดทุกขั้นตอน ทั้งนี้อาตมาได้เชิญผู้มีความน่าเชื่อถือ และมีความเชี่ยวชาญด้านการเงินมาร่วมเป็นกรรมการวัดด้วย คือได้ขอเชิญผู้ว่าการตรวจเงินแผ่นดิน (นายประจักษ์ บุญยัง) มาร่วมเป็นกรรมการ เหตุผลที่เชิญท่านผู้ว่าฯ สตง. มาร่วมทำงานด้วยเพราะว่าคุ้นเคยกับท่าน เนื่องจากเป็นศิษย์ร่วมโรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฏิ์ ฉะเชิงเทรา ด้วยกัน ทั้งนี้ ท่านผู้ว่าฯ สตง. ได้ช่วยวางแนวทางการเก็บเงินและใช้จ่ายเงินให้เป็นระเบียบเพื่อความถูกต้องมากขึ้น รัดกุมและรอบคอบมากขึ้น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานเพื่อวัดโสธรฯ ทั้งนี้ต้องย้ำว่าบูรพาจารย์ของวัดโสธรฯ ท่านก็ได้วางแนวทางที่ดีไว้แล้ว เราก็มาเพิ่มเติมให้ดียิ่งๆ ขึ้น เพื่อความโปร่งใส ตรวจสอบได้สะดวก และเพื่อให้ญาติโยมเกิดความสบายใจในการทำงานของวัด

l เมื่อมีผู้บริจาคเงินให้วัด แล้วต้องการใบอนุโมทนาบัตร ทางวัดสามารถออกให้ได้โดยทันที ใช่ไหมครับ

 พระราชภาวนาพิธาน วิ. : ขอเจริญพร ทางวัดมีเจ้าหน้าที่การเงินออกใบอนุโมทนาบัตรให้ผู้บริจาคได้ทันที ดังนั้นหากญาติโยมต้องการใบอนุโมทนาบัตร ขอให้แจ้งกับเจ้าหน้าที่การเงินของวัดโดยตรง จะบริจาคมากหรือน้อย ทางวัดออกใบอนุโมทนาบัตรให้ตามความจริงทุกราย หากมีความประสงค์จะได้ ขอให้แจ้งให้ทราบ ใบอนุโมทนาบัตรของวัดโสธรฯ จะมีลายเซ็นชื่อของอาตมา ญาติโยมสามารถนำไปใช้ประกอบการหักลดหย่อนภาษีเงินได้ประจำปีได้ เพราะฉะนั้น เมื่อญาติโยมต้องการใบอนุโมทนาบัตรของวัด เมื่อได้บริจาคเงินแล้ว ขอได้ตลอด เจริญพร

l วัดโสธรฯเป็นวัดใหญ่มาก มีค่าใช้จ่ายประจำวันมากทั้งต้องดูแลเรื่องความเป็นระเบียบของวัด ต้องให้บริการห้องน้ำ ไฟแสงสว่าง ถนนหนทางในวัดอาคารสถานที่ต่างๆ ล้วนต้องใช้เงินเพื่อการบริหารจัดการ และมีเจ้าหน้าที่ของวัดมากมาย เงินรายได้ในแต่ละวัน แต่ละเดือน เพียงพอกับการบริหารจัดการ หรือไม่ครับ เงินบริจาคเพียงพอกับค่าใช้จ่ายหรือไม่ครับ

พระราชภาวนาพิธาน วิ. : เจริญพร เป็นความจริงตามที่โยมเฉลิมชัยพูดทุกประการ วัดโสธรฯ เป็นวัดใหญ่ มีค่าใช้จ่ายในแต่ละวันมากมาย เป็นตัวเลขสูงมาก เพราะต้องดูแลให้วัดอยู่ในสภาพสมบูรณ์ตลอดเวลา นอกจากนี้วัดยังต้องดูแลด้านการศึกษาของพระและเณรในวัดอีกด้วย มีทั้งโรงเรียนมัธยมศึกษา และโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโสธรฯ ให้โอกาสกับพระและเณรในด้านการศึกษาทั้งสายสามัญและพระปริยัติธรรมพระและเณรหลายรูปศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีกับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย ค่าใช้จ่ายส่วนนี้ วัดดูแลรับผิดชอบให้ทั้งหมด ทั้งค่าเล่าเรียน และภัตตาหาร รวมถึงของขบฉันต่างๆ คิดเฉพาะค่าภัตตาหารมื้อเพลแต่ละวันก็ตกเป็นเงินกว่าหนึ่งหมื่นบาทแล้ว เดือนๆ ก็หลายแสนบาท ทั้งนี้ยังไม่นับรวมค่าน้ำประปา ค่าไฟฟ้าที่ต้องอำนวยความสะดวกให้ญาติโยมและพระ รวมถึงเณรในวัด และเจ้าหน้าที่ที่ทำงานให้วัด ทั้งหมดคือค่าใช้จ่ายทั้งสิ้น วัดใหญ่ก็เปรียบเหมือนต้นโพธิ์ใหญ่ มีนกกามาเกาะอาศัยจำนวนมาก นอกจากนี้วัดยังให้ความช่วยเหลือผู้ตกทุกข์ได้ยากทั้งในจังหวัดฉะเชิงเทรา และจังหวัดอื่นๆ ที่ร้องขอความช่วยเหลือมา เช่น เมื่อมีเหตุไฟไหม้ น้ำท่วมชุมชน แล้วขอความช่วยเหลือมาวัดก็ต้องให้ความช่วยเหลือไปเสมอ บางเดือนมีการร้องขอความช่วยเหลือมาหลายราย ก็ต้องใช้เงินจำนวนไม่น้อย ตัวเลขค่าใช้จ่ายก็สูง แต่ด้วยบารมีขององค์หลวงพ่อพระพุทธโสธร ทำให้วัดเป็นที่เคารพ เลื่อมใส ศรัทธาของพุทธศาสนิกชนทั่วประเทศ และจากต่างประเทศด้วย จึงทำให้วัดมีค่าใช้จ่ายสำหรับดำเนินการมาจนถึงทุกวันนี้ แต่ก็ต้องย้ำว่า การใช้จ่ายต่างๆ ของวัดนั้น ต้องอยู่ในความดูแลอย่างใกล้ชิดของคณะกรรมการของวัดตลอดเวลา ทุกวันนี้ วัดก็ไม่ได้มีปัญหาด้านการเงินการทองแต่อย่างใด ยังสามารถบริหารจัดการได้ดี 

ยุคนี้คนเข้าวัดด้วยเหตุผลต่างๆ นานา บางคนเข้าไปหาของขลัง หาเครื่องราง บางคนไปเพื่อหาความสงบ บางคนต้องการเข้าไปสัมผัสพระธรรม บางคนเข้าไปหากินภายในวัด กราบนมัสการเรียนถามพระคุณเจ้าว่าแก่นของศาสนาพุทธคืออะไรครับ

พระราชภาวนาพิธาน วิ. : หลักการสำคัญของศาสนาพุทธคือ ศีล สมาธิ ปัญญา เพื่อให้เกิดความสุขสงบร่มเย็นในใจและของสังคม เมื่อทุกคนมีความสงบร่มเย็น ทุกคนก็จะทำให้ที่ที่เราอยู่นั้นมีความร่มเย็นเป็นสุขสืบไปด้วย แต่ทว่า คนทั่วไปยังคงเวียนว่ายตายเกิดในวัฏสงสาร ยังอยากได้ใคร่ดีกันเป็นส่วนใหญ่ยังต้องดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด ยังต้องหาอาหารการกินเพื่อตนเอง และเพื่อคนในครอบครัว เช่น ลูกหลาน สามีภรรยา ญาติพี่น้อง บางคนมีกินแล้ว กินอิ่มแล้ว ก็ยังนึกว่าวันต่อไปอีกจะกินอะไร จึงต้องสะสมไว้ในวันหน้าด้วย จึงต้องตะเกียกตะกายไปเรื่อยๆ ไม่มีวันจบสิ้น บางคนก็จึงต้องเบียดเบียนคนอื่น จนเกิดเป็นปัญหาสังคม หากเราลดการเบียดเบียนกัน พึ่งพาอาศัยกัน เห็นอกเห็นใจกัน ปัญหาก็น้อยลง ถ้าเราหันมามองว่าเราทุกคนต้องการความสงบสุข ความร่มเย็น เรารู้จักพอเพียงถ้าทุกคนคิดได้เช่นนี้ เราจะประพฤติดี มีความรักในเพื่อนร่วมโลก ไม่เอารัดเอาเปรียบใคร การดำรงตนแบบนี้ คือคำสอนตามหลักศาสนาพุทธ ทำแบบนี้ได้สังคมก็จะอยู่กันแบบร่มเย็นเป็นสุข แต่ชีวิตของเรามันต้องดิ้นรน บางคนยังคิดว่าไม่พอ เมื่อยังไม่พอก็ต้องดิ้นไปเรื่อยๆ คำว่าความสุขของคนเรามันต่างกัน ความพึงพอใจต่างกัน บางคนได้แล้วก็ต้องการได้มากๆ ขึ้นไปอีก ไม่เคยพอใจในสิ่งที่ได้ สิ่งที่มี ความสุขของคนเรามันแปรเปลี่ยนไปตามความอยาก ยิ่งอยากมาก ก็ดิ้นรนมาก เราจึงต้องสอนใจตัวเองเสมอๆ ว่า เราต้องอยู่ด้วยความสงบร่มเย็น ช่วยกันสร้างความสงบสุขร่มเย็นให้เกิดขึ้น สังคมก็จะร่มเย็นเป็นสุข

เรื่องทำบุญกับทำบาป ทำบาปแล้วไปทำบุญ บุญจะไปล้างบาปได้หรือไม่ครับ 

พระราชภาวนาพิธาน วิ. : หักล้างกันไม่ได้ เปรียบเหมือนว่า คนที่ขโมยเงินคนอื่นแล้วแบ่งเงินไปทำบุญ มันไม่สามารถล้างบาปจากการลักขโมยได้ แต่ว่าในทางที่จริง บางทีบางครั้งเราประพฤติผิดทางโลก เช่น ขับรถยนต์ไปชนคนอื่นจนถึงแก่ความตาย เราก็ต้องได้รับโทษทางกฎหมาย ต้องติดคุกติดตะราง เมื่อพ้นโทษ เราก็ออกจากคุกได้ แต่การที่เราเบียดบังคนอื่น ทำบาปทำกรรมกับคนอื่น โกงคนอื่น แบบนี้เราอาจจะทำหน้าระรื่นได้ แต่ก็ต้องฝืนใจทำหน้าระรื่น เพราะในใจเรา เรารู้ดีว่าเราทำบาป ทำกรรม ทำชั่วอะไรไว้ แม้จะมีคนให้ความนับหน้าถือตาก็ตาม แต่เราก็รู้แก่ใจว่า เราทำไม่ดีไว้ นี่คือการติดคุกทางใจ การติดคุกในใจนี่มันหนักหนาสาหัสกว่าติดคุกทางโลก เพราะว่าเมื่อเราระลึกนึกถึงเรื่องราวเลวร้ายที่เราได้ก่อเวรก่อกรรมไว้ มันก็รบกวนใจของเราตลอดไป เรื่องแบบนี้มันติดอยู่ในใจของคนทำผิดตลอดไป ระลึกนึกถึงเมื่อไร ก็ทำให้สะดุ้งหวาดกลัว แม้จะพยายามทำหน้าตาให้ยิ้มแย้มหน้าระรื่น ก็เป็นเพียงการเสแสร้งแกล้งทำนั้นแต่ในใจลึกๆ ไม่มีความสุข เพราะจิตใจตกอยู่ในบ่วงกรรมเหมือนติดคุกในใจตลอดเวลา หาความสุขไม่ได้ คนที่เอารัดเอาเปรียบคนอื่น คดโกงคนอื่น อาจจะดูเหมือนว่าได้ของของเขามาครอบครอง แต่จริงๆ แล้วจะมีความร้อนรน อยู่ร้อนนอนทุกข์ การโกงเงินคนอื่นมา แม้จะมีเงินใช้ แต่ก็ใช้เงินโดยไม่มีความสุข ต้องคิดว่าจะใช้เงินที่โกงมาอย่างไรจึงจะทำให้ไม่ต้องถูกจับได้ว่าโกงของเขามา ต่างจากคนที่ได้เงินมาโดยซื่อสัตย์สุจริต สามารถใช้เงินได้โดยไม่ต้องหลบๆ ซ่อนๆ ใคร ไม่ต้องปกปิดซ่อนเร้นใคร คนโกงเขามาไม่มีความสุขหรอก เพราะมันมีความทุกข์ซ่อนเร้นอยู่ภายในใจตลอดเวลา แม้ไม่ได้อยู่ในคุกในตะรางก็จริง แต่ก็ติดคุกในใจเพราะฉะนั้น อย่าคิดว่าทำบุญมากๆ โดยเอาเงินที่ไม่บริสุทธิ์ไปทำบุญแล้วจะลบล้างความผิดความบาปได้ ถึงเวลาวิบากกรรมก็จะเกิดขึ้น ต้องได้รับโทษตามเหตุที่ได้กระทำไว้ มันเป็นไปตามเหตุที่ได้ก่อไว้ หนีผลที่จะตามมาไม่ได้หรอก

มีคำถามว่า ระหว่างทำบุญกับพระสงฆ์ ทำบุญกับพ่อแม่ ทำทานกับคนยากจนหรือกับสัตว์ อะไรได้บุญมากกว่ากันครับ

พระราชภาวนาพิธาน วิ. : ก่อนที่จะเราจะได้กราบผ้าเหลือง เรามีพ่อแม่ที่บ้านของเราพ่อแม่ท่านให้กำเนิดเรามา เราต้องดูแลสงเคราะห์พ่อแม่ก่อนเป็นอันดับแรก แม้แต่พระพุทธองค์ยังทรงคำนึงถึงพระพุทธมารดาที่สิ้นพระชนม์ไปแล้ว พระพุทธองค์ยังเสด็จขึ้นไปโปรดพระพุทธมารดาบนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์เป็นระยะเวลานานถึงสามเดือน นี่คือเรื่องสำคัญที่เราต้องปรนนิบัติดูแลพ่อแม่ของเราให้ดีเป็นอันดับแรก เราต้องกตัญญูกตเวทีต่อพ่อแม่ของเรา ต้องบำรุงให้ท่านมีความสุข เมื่อท่านยังมีชีวิต เราต้องดูแลให้ดีที่สุด ไม่ต้องไปยืนเคาะโลงศพ ในวันที่ท่านจากเราไปแล้ว ไม่ต้องเอาอาหารคาวหวานแสนอร่อยไปให้ท่านที่โลง เพราะท่านกินไม่ได้แล้ว มันเป็นการทำที่ปลายเหตุไม่เกิดประโยชน์ใดๆ ต้องเอาใจใส่ท่านในวันที่ท่านยังมีลมหายใจ ทำให้ท่านมีความสุขกายและใจ ดูแลสุขภาพของท่านให้ดี เพื่อให้ท่านเป็นมิ่งเป็นขวัญของเราต่อไปนานๆ ส่วนการทำบุญกับพระสงฆ์ก็จำเป็น เพราะเป็นการช่วยทำนุบำรุงส่งเสริมพระศาสนาให้ยืนยาว โดยเฉพาะการทำบุญกับพระสงฆ์ผู้ประเสริฐ ผู้ทรงศีลที่แท้จริง ต้องเลือกทำบุญกับสงฆ์ที่ปฏิบัติดีปฎิบัติชอบ การทำบุญกับพระสงฆ์ถือว่าเป็นการสร้างบุญสร้างกุศลอย่างหนึ่ง เพราะท่านเป็นผู้เผยแผ่คำสอนของพระพุทธองค์ สอนให้เราปฏิบัติในสิ่งดีงาม ในทางที่ถูกที่ควร ส่วนการทำทานกับสัตว์ก็เป็นสิ่งที่ควรต้องกระทำด้วย เพราะเราต้องเผื่อแผ่แบ่งปันให้สัตว์ร่วมโลกของเรา สัตว์ที่ตกทุกข์ได้ยากไม่มีปัญญาหาทางไปหาหมอ ไม่มีปัญญาไปซื้อยากินเพื่อรักษาโรคภัยไข้เจ็บ เราต้องสงเคราะห์เขาตามกำลังความสามารถ เราต้องอำนวยให้เขาอยู่ดีมีสุข เพราะการทำบุญทำทานคือการทำให้เรารู้จักสละทรัพย์ที่เรามี การทำกุศลกับพ่อแม่ พระสงฆ์ผู้ทรงศีล และการสงเคราะห์สัตว์ร่วมโลกเป็นสิ่งดี ทำให้เราเกิดความสบายใจ เมื่อเราสบายใจ จิตใจเราก็จะสดชื่นแช่มชื่นเบิกบาน เมื่อเราเบิกบานก็ทำให้ร่างกายแข็งแรง ไม่เกิดความห่อเหี่ยวไม่มีการปวดหัวตัวร้อน เพราะเมื่อจิตใจดี ร่างกายก็จะดีตามไปด้วย เพราะอานิสงส์แห่งการทำบุญทำทานดังนั้นการทำบุญตามที่โยมถามมานั้น ถ้าจัดอันดับแล้ว อาตมาเห็นว่า ทำบุญกับพ่อแม่เป็นอันดับหนึ่ง แล้วก็มาพระภิกษุสงฆ์ผู้ทรงศีล ผู้ปฏิบัติดีปฎิบัติชอบ ส่วนสัตว์ต่างๆ นั้น เราต้องเกื้อกูลอำนวยประโยชน์ให้กับเขาด้วย ขอเจริญพร

คุณจะได้ชมรายการไลฟ์ วาไรตี รายการดีที่ครบครันด้วยสาระและความรู้ ออกอากาศทุกวันเสาร์ เวลา 14.05-14.30 น. ทางโทรทัศน์ NBT กดหมายเลข 2 และชมรายการย้อนหลังได้ที่ YouTube ไลฟ์ วาไรตี