6 มีนาคม 2569 อัษฎางค์ ยมนาค หรือ "เอ็ดดี้" นักวิชาการอิสระ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า สงครามอิหร่าน–สหรัฐ จะยืดเยื้อหรือไม่? #อัษฎางค์ยมนาค | #อ่านเกมอำนาจ

______________________________________________

วิจัยกสิกรฯ คาดสงครามยืดเยื้อฉุด GDP ไทย 0.6% กระทบท่องเที่ยว-บาทผันผวน
ซึ่งที่กสิกรไทยคาดการณ์ไว้ถือว่า "สมเหตุสมผล" บนสมมติฐานที่สถานการณ์ยืดเยื้อเกิน 3 เดือน เพราะ
หนึ่ง ไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่เสี่ยงที่สุดในเอเชียเพราะเป็นผู้นำเข้าพลังงานสุทธิสูง
สอง ค่าตั๋วเครื่องบินที่พุ่งสูงขึ้น 4-5 เท่าจากการบินอ้อมพื้นที่ขัดแย้ง จะลดอำนาจการซื้อของนักท่องเที่ยวทั่วโลก นักท่องเที่ยวจากยุโรปและอเมริกาอาจชะลอการเดินทางมาฝั่งตะวันออกเนื่องจากความกังวลเรื่องน่านฟ้าและการขยายวงของสงคราม
สาม ในภาวะสงคราม เงินทุนมักไหลกลับไปยัง "Safe Haven" อย่างดอลลาร์สหรัฐฯ ทำให้ค่าเงินบาทอ่อนค่าลงอย่างรวดเร็ว
การที่กสิกรไทยคาดการณ์ GDP ลดลง 0.6% เป็นการเตือนให้ "เผื่อเหลือเผื่อขาด" ในสถานการณ์ที่เลวร้ายที่สุด
นักเศรษฐศาสตร์มักพูดว่า “สิ่งที่ทำลายเศรษฐกิจไม่ใช่สงครามเสมอไป แต่คือ ความไม่แน่นอน”
ตลาดการเงินเกลียด uncertainty มากกว่าสงครามระยะสั้น ถ้าความขัดแย้งลากยาวหรือไม่มีข้อสรุป การลงทุนโลกจะชะลอซึ่งอาจกระทบเศรษฐกิจไทยมากกว่าตัวเลข 0.6%

______________________________________________

อย่างไรก็ตาม คำถามต่อมาคือ…
สงครามอิหร่าน–สหรัฐ จะยืดเยื้อหรือไม่
เวลาเกิดสงครามระดับนี้ มักเกิดสร้างความกังวลและความแตกตื่นไปทั่วโลกอย่างรวดเร็ว เมื่อวานลูกชายของผมก็ชวนผมคุยเรื่องนี้ ซึ่งผมบอกกับลูกชายว่า โดยส่วนตัวกับประสบการณ์ชีวิตที่เห็นเหตุการณ์แบบนี้มาทั้งชีวิต พ่อคิดว่า จะเกิดผลกระทบในระยะสั้นหรืออย่างมากก็ไม่ยาวเท่าไหร่
ถ้ามองเชิงรัฐศาสตร์จริง ๆ โอกาสเกิด สงครามเต็มรูปแบบ ระหว่างสหรัฐกับอิหร่านยังค่อนข้างต่ำ
หนึ่ง โครงสร้างอำนาจโลก
สหรัฐกำลังเผชิญการแข่งขันกับจีนในระดับมหาอำนาจ
การเปิดสงครามใหญ่ในตะวันออกกลางจะทำให้ทรัพยากรถูกดึงออกจาก Indo-Pacific และจีนได้ประโยชน์เชิงยุทธศาสตร์
สหรัฐฯ มีบทเรียนที่เจ็บปวดจากสงครามอิรักและอัฟกานิสถาน ที่ผลาญงบประมาณไปมหาศาล วอชิงตันรู้ดีว่ายุทธศาสตร์หลัก ในทศวรรษนี้คือการปิดล้อมจีนในอินโด-แปซิฟิก หากสหรัฐฯ เปิดแนวรบเต็มรูปแบบในตะวันออกกลาง จีนจะมีพื้นที่หายใจในการขยายอิทธิพลทางเศรษฐกิจและการทหารในเอเชียทันที รวมถึงรัสเซียที่จะลดแรงกดดันในสมรภูมิยุโรปตะวันออกลงด้วย วอชิงตันรู้เรื่องนี้ดี
สอง ต้นทุนทางเศรษฐกิจ
อิหร่านคือประเทศที่ควบคุม chokepoint สำคัญของโลก ช่องแคบที่ชื่อว่า Hormuz น้ำมันโลกประมาณ 20% ของการค้าทางทะเลผ่านจุดนี้ ถ้าเกิดสงครามจริง ราคาน้ำมันที่พุ่งสูงถึง 120–150 USD ต่อบาร์เรล ซึ่งจะไม่ได้กระแทกแค่เศรษฐกิจโลก แต่จะกระแทกคะแนนนิยมของรัฐบาลสหรัฐฯ โดยตรง ภาวะเงินเฟ้อจากราคาพลังงาน ถือเป็นการ "ฆ่าตัวตายทางการเมือง" โดยเฉพาะเมื่อใกล้เข้าสู่ช่วงการเลือกตั้งกลางเทอมหรือการเลือกตั้งประธานาธิบดี
สาม ธรรมชาติของสงครามยุคใหม่
ความขัดแย้งระหว่างสหรัฐกับอิหร่านมักเกิดในรูปแบบ Shadow War ไม่ใช่สงครามตรง ดังนั้นสิ่งที่มีโอกาสเกิดมากกว่า คือ ความตึงเครียดระยะยาว ไม่ใช่สงครามเต็มรูปแบบ
อิหร่านรู้ดีว่าตนเองไม่สามารถชนะสหรัฐฯ ในสงครามตามแบบ (Conventional War) ได้ การขู่ปิดช่องแคบฮอร์มุซจึงเป็นไพ่ต่อรองทางยุทธศาสตร์ ที่มีประสิทธิภาพที่สุดเพื่อป้องปรามไม่ให้สหรัฐฯ โจมตีขั้นเด็ดขาด
ทั้งสหรัฐฯ และอิหร่านต่างเชี่ยวชาญการเล่นเกมใน ”สงครามในพื้นที่สีเทา“ คือการโจมตีที่สร้างความเสียหายได้จริง (เช่น ไซเบอร์ โดรน ลอบสังหาร) แต่ไม่รุนแรงถึงเกณฑ์ ที่อีกฝ่ายจะใช้เป็นข้ออ้างในการประกาศสงครามเบ็ดเสร็จ

______________________________________________

ยุคแห่งการก่อวินาศกรรมเชิงซ้อน
การรบซึ่งๆ หน้าจะทำให้เจ็บหนักทั้งคู่ การก่อวินาศกรรมหรือเล่นนอกแบบ จึงเป็นทางออกที่ทั้งสองฝ่ายใช้เพื่อต่อรองอำนาจกันในระยะยาว
และโลกกำลังต้องเผชิญกับ "ยุคแห่งการก่อวินาศกรรมเชิงซ้อน" แทนที่จะเป็น "สงครามโลกครั้งที่ 3
นักยุทธศาสตร์ความมั่นคงหลายสำนัก ประเมินว่าโลกของเราไม่ได้ "กำลังจะ" เผชิญ แต่ "ได้ก้าวเข้าสู่" ยุคแห่งการก่อวินาศกรรมเชิงซ้อน หรือที่มักเรียกกันว่า "สงครามลูกผสม" อย่างเต็มตัวแล้ว
การเกิดสงครามโลกครั้งที่ 3 แบบยกทัพเข้าห้ำหั่นกันเหมือนในอดีต มีโอกาสเกิดต่ำมากด้วยเหตุผลหลักๆ
การแข่งขันของมหาอำนาจหลังจากนี้จะเป็นเรื่องของการ "ป่วนให้พังโดยไม่ประกาศสงคราม"

- 006