หมู่บ้านคำแก้ว ต.คำเขื่อนแก้ว อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ ประชากรไม่ถึง 500 คน ประกอบอาชีพทำนาปลูกข้าว และมีต้นมะขามเกิดขึ้นตามธรรมชาติและปลูกเอง บริเวณพื้นที่ว่างเปล่าหรือที่นาหลายร้อยต้น ซึ่งผลมะขามจะร่วงหล่นลงพื้นดินทุกวัน คุณยายวัย 85 ปี เห็นฝักมะขามตกเกลื่อนพื้นดิน ก็เลยเก็บไปทำอาหาร โดยคัดแยกฝักดีๆบรรจุถุง ทราบถึง พ่อค้า แม่ค้า จึงเดินทางมาซื้อมะขาม เพื่อนำไปขายต่อ ในการปรุงอาหาร มีเงินเข้ากระเป๋า นานวัน เพื่อนบ้าน เห็นประโยชน์ก็เอาเป็นแบบอย่าง เก็บมะขามขายทั้งหมู่บ้าน กลายเป็นหมู่บ้านขายมะขามเปียก ส่งผลให้เศรษฐกิจในชุมชนดีมาก บางคน ยึดอาชีพ ขายมะขามเปียกแทนการทำนาเพราะรายได้ดีกว่าก็มี

นางเขื่อน คำบาง แม้จะอายุมากแล้ว มีลูกหลานเลี้ยงดูอย่างดี ก็ยังคงทำงานเหมือนเดิม เพราะไม่ชอบอยู่เฉยๆ และหากวันใดไม่ทำงาน ร่างกายจะปวดเมื่อย จึงต้องหางานทำ ด้วยการ 
แกะมะขาม กลายเป็นมะขามเปียก ขายให้กับพ่อค้า แม่ค้าเร่ มารับซื้อถึงหมู่บ้าน สร้างรายได้ดีระดับหนึ่ง

นางเขื่อน คำบาง อายุ 85 ปี อยู่บ้านเลขที่ 5 หมู่ที่ 1 บ้านคำแก้ว ต.คำเขื่อนแก้ว อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ ขณะกำลังแกะมะขาม เล่าว่า มีอาชีพทำนาปลูกข้าวมาตั้งแต่พ่อแม่ จนถึงทุกวันนี้ และเมื่อว่างนา ก็จะทำงานเสริม ด้วยการไปรับจ้างในตัวเมืองอำนาจเจริญ หรือไม่ก็อุบลราชธานี เพื่อหาเงินไว้เป็นทุนในการทำนาปลูกข้าว จนกระทั่งลูกหลานโตเป็นหนุ่มสาวก็มาทำนาแทน 
ประกอบกับมีอายุมากขึ้น เกรงว่าจะไม่สบายหรือเหนื่อย อยากให้อยู่สบาย ไม่ต้องทำอะไร ลูกหลานให้หยุดทำนา แต่เป็นคนไม่ชอบอยู่เฉยๆ ก็จะมองหางานทำอยู่เรื่อยๆ เพราะถ้าวันไหนไม่ได้ทำงาน มีความรู้สึกว่า ร่างกายปวดเมื่อย หากได้ทำงานแล้ว ก็จะหายปวดเมื่อยทันที

นางเขื่อน คำบาง ยายสู้ชีวิต บอกว่า อยู่มาวันหนึ่ง มองเห็นต้นมะขามกว่า 10 ต้น บริเวณบ้านและที่สวนใกล้บ้าน พบว่า ผลมะขามตกลงเกลื่อนพื้นดินจำนวนมาก จึงเก็บใส่ตะกร้าเป็นจำนวนมาก แล้วนำมาแกะเปลือกออก กลายเป็นมะขามเปียก โดยคัดเอาฝักมะขามดี สวยงามบรรจุใส่ถุง 10-50 กิโลกรัม ซึ่งฝักมะขามที่ไม่สวยและไม่เสีย ก็จะเก็บไว้ประกอบอาหาร เมื่อพ่อค้า แม่ค้า ตลาดในตัว อ.ชานุมาน ทราบว่า ที่นี่มีมะขามเปียกมาก ก็เดินทางมาติดต่อขอซื้อ ไปขายต่อที่ตลาด เริ่มแรกได้เงินครั้งละ 80-100 บาท จนเพื่อนบ้านทราบว่า มะขามเปียกขายดี ก็เลยทำตามกระทั่งปัจจุบันกว่า 10 ปี มีการแกะมะขามเปียกขายทั้งหมู่บ้าน กลายเป็นหมู่บ้านมะขามเปียก มีรายได้เฉลี่ยตกคนละ 200-300 บาท/วัน ขึ้นอยู่กับความขยัน ทำมากได้มาก ซึ่งมะขามเปียกจะนำไปประกอบอาหาร โดยเฉพาะคอสุรา นิยมนำมะขามเปียก คลุกกับเกลือ กลายเป็นกับแกล้มชั้นยอด ของบรรดาคอสุรา จึงต้องมีมะขามเปียกคลุกเกลือแทบจะทุกวงสุราที่ขาดไม่ได้เลยทีเดียว

นายปิ่น หอดี อายุ 52 ปี ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 1 บ้านคำแก้ว ต.คำเขื่อนแก้ว อ.ชานุมาน จ.อำนาจเจริญ กล่าวว่า ก่อนนั้น เกษตรกรบ้านคำแก้ว เมื่อเสร็จสิ้นการทำนา ก็จะเดินทางไปหางานทำ
ที่ตัวเมืองอำนาจเจริญ หรือไม่ก็กรุงเทพมหานคร เพื่อหาเงินมาเป็นทุนทำนา แต่ทุกวันนี้ ในหมู่บ้านคำแก้วมีงานทำตลอด ไม่ว่างงานเหมือนเมื่อก่อน ด้วยการตระเวนหาเก็บผลมะขาม ตามสวนมะขามในหมู่บ้าน ซึ่งมีจำนวนมาก เมื่อได้ผลมะขามตามที่ต้องการแล้ว ก็จะนำมาแกะเปลือกออก เป็นมะยามเปียกบรรจุถุง ซึ่งทุกวันจะมีพ่อค้า แม่ค้า มารับซื้อถึงที่นี่ ครั้งละจำนวนมาก คือ รับซื้อไม่อั้น บางคนขยันทำ ก็จะได้เงินร่วม 500 บาท/วัน ส่งผลให้เศรษฐกิจในชุมชนดีมาก หลายคนทำนาปลูกข้าวเพื่อกินอย่างเดียว โดยยึดอาชีพแกะมะขามเปียกขาย แทนไปตามกัน...

สนธยา ทิพย์อุตร