พบจดหมายเหตุกรุงศรีฯ หลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญของแผ่นดินที่“วัดป่าโค” ทั้งบันทึกคำให้การชาวกรุงเก่า คัมภีร์ตำรายารักษามะเร็ง ตำรานวดโบราณ คาดเขียนไว้ก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่สอง “เจ้าอาวาส” เผยกำลังเร่งหาตำราพิชัยสงครามที่หายไปเมื่อ 3 ปีก่อน วอนโจรนำกลับมาคืนเพราะเป็นสมบัติของแผ่นดิน

28 ก.พ.62 ผู้สื่อข่าวรายงานจาก จ.พระนครศรีอยุธยา ว่า มีการพบจดหมายเหตุกรุงศรี หลักฐานทางประวัติศาสตร์ชิ้นสำคัญของแผ่นดินที่วัดป่าโค หมู่ 7 ต.หันตรา อ.พระนครศรีอยุธยา ซึ่งมีทั้งบันทึกคำให้การชาวกรุงเก่า คัมภีร์ตำรายารักษามะเร็ง ตำรานวดโบราณ ซึ่งคาดว่าถูกเขียนไว้ก่อนเสียกรุงศรีอยุธยาครั้งที่ 2

ด้าน พระยอดชาย สุนุทโร เจ้าอาวาสวัดป่าโค เปิดเผยถึงการค้นพบครั้งสำคัญนี้ ว่า เมื่อวันที่ 4 มี.ค.2556 อาตมาได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าโค จึงต้องการจะทำประวัติวัดขึ้นมา เนื่องจากที่ผ่านมายังไม่ชัดเจนว่าสร้างขึ้นในสมัยใด แต่ไม่มีหลักฐานทางประวัติศาสตร์มากมาย นอกจากคำบอกเล่าสืบต่อกันว่าสมัยพระเอกาทศรถ ครองแผ่นดินกรุงศรีอยุธยา บริเวณวัดแห่งนี้เคยเป็นตลาดค้าโค โดยคำว่าป่าแปลว่าตลาด แห่งใหญ่ที่สุดในพระนครศรีอยุธยา โดยมีพ่อค้าจากพระตะบอง ประเทศกัมพูชา และพ่อค้าวัวหรือภาษาอีสานเรียกว่านายฮ้อย ทางแถบจังหวัดนครราชสีมาไล่วัวมาค้าขายกันย่านนี้

นอกจากนั้นยังมีการระบุว่าวัดป่าโค พระมหากษัตริย์หลายพระองค์ก็เคยเสด็จมาประทับ และมาประพาสหลายคราว จึงคิดว่าน่าจะเป็นวัดสำคัญทางประวัติศาสตร์ จึงได้ตัดสินใจขุดแต่งพระวิหารเดิม ที่ถูกไถทิ้งไปเมื่อปี 2515 โดยเจ้าอาวาสในสมัยนั้นต้องการใช้พื้นที่เพื่อทำประโยชน์ แต่เข้าใจว่าน่าจะติดขัดด้วยงบประมาณจึงปล่อยทิ้งร้างมาเรื่อย จนอาตมาคิดว่าน่าจะมีการขุดแต่ง อาจจะมีหลักฐานทางประวัติศาสตร์อะไรที่พอจะอ้างอิงได้บ้าง และได้ฝันว่ามีพระมาบอกว่าขอให้สร้างวิหารใหม่ในที่เดิมให้ด้วย ไม่อยากให้ใครมาเหยียบย่ำ อาตมาจึงได้ดำเนินการเมื่อปี 2556 โดยให้ชาวบ้านมาช่วยกัน

จากการขุดได้พบเจอไหโบราณฝังมากมาย แต่ภายในไหไม่พบอะไรนอกจากทรายเงิน ทรายทอง เชื่อว่าน่าจะเป็นพิธีการตอนแรกสร้าง โดยใช้ไหเป็นเสาเข็มเพื่อไม่ให้ทรุด ตามภูมิปัญญาสมัยก่อน และเมื่อขุดตรงฐานพระที่ยังปรากฎหลักฐานอยู่ก็พบพระพุทธรูปปางมารวิชัย สันนิษฐานว่าสร้างในสมัยพระเจ้าอู่ทอง หรือก่อนหน้านั้น คือ อโยธยา เนื่องจากลักษณะองค์พระเหมือนกับวัดในแถบอโยธยา สภาพชำรุดทรุดโทรม จึงได้มีการซ่อมแซมสมบูรณ์และได้นำไปประดิษฐานไว้ที่เดิมโดยมีการสร้างฐานพระขึ้นมาใหม่ทดแทนของเดิม

“เมื่อขุดแต่งพระพุทธรูปองค์กลางปางมารวิชัยอีกเช่นกัน ปรากฎว่าเมื่อขุดลงไปตรงบริเวณฐานพระ พบหีบไม้สภาพชำรุด ภายในบรรจุคัมภีร์โบราณปึกใหญ่ จึงได้นำมาให้ผู้รู้ได้ดูปรากฎว่าเป็นคำให้การของชาวกรุงเก่าน่าจะเป็นฉบับของขุนหลวงหาวัด นักโบราณคดีได้นำไปพิจารณาแล้วยืนยันว่าใช่ นอกจากนี้ยังมีบันทึกเป็นจดหมายเหตุ ตำราพิชัยสงคราม ตำรานวด ตำรายารักษามะเร็ง กามโรค และโรคสตรีอีกมากมาย” เจ้าอาวาสวัดป่าโค กล่าว

เจ้าอาวาสวัดป่าโค กล่าวอีกว่า หลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่ค้นพบครั้งนี้ ถือเป็นการค้นพบครั้งสำคัญของประเทศไทย อาตมาจึงมีความคิดที่จะเปิดเป็นแหล่งเรียนรู้ที่วัดป่าโค และถอดคัมภีร์โบราณ เพื่อให้อนุชนคนรุ่นหลังได้ศึกษา และจะรวมครูหมอยา รวมถึงนักโบราณคดีที่จะมาช่วยกันขยายผลเป็นตำราออกมาในอนาคต แต่น่าเสียดายว่า “ตำราพิชัยสงคราม” หนึ่งในคัมภีร์ที่ขุดค้นพบนั้น ถูกขโมยไปเมื่อ 3 ปีก่อน จึงอยากขอให้นำมาคืน เพราะเป็นสมบัติของชาติ ของแผ่นดิน ใครครอบครองไว้ถือว่ามีความผิด

สำหรับวัดป่าโค ตั้งอยู่เลขที่ 39 หมู่ 7 ต.หันตรา อ.พระนครศรีอยุธยา คาดว่าจะมีอายุราว กว่า 500 ปี สร้างขึ้นสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนต้น ปัจจุบันมีพระยอดชายเป็นเจ้าอาวาส โดยพระครูศรีปริยัติวรคุณ ได้นิมนต์ให้มารักษาการณ์เจ้าอาวาสเมื่อปี 2555 เนื่องจากตำแหน่งเจ้าอาวาสได้ว่างลง และได้แต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดป่าโค เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2556 จากนั้นก็ได้ทำการบูรณะปฏิสังขรณ์วัดป่าโคมาตามลำดับ และได้สร้างวิหารขึ้นมาบนพื้นที่วิหารเดิม

ทั้งนี้ เมื่อปี 2560 ได้เกิดเหตุเพลิงไหม้อุโบสถพระประธานในโบสถ์ชำรุดเสียหาย จิตรกรรมฝาผนังถูกเผาเสียหายเป็นจำนวนมาก โดยมีนายชาญวิทย์ เมธาชัยวุฒิ รองประธานกรรมการบริหาร บริษัท ไอยรา แพลนเน็ต จำกัด มีจิตศรัทธา ช่วยสร้างวิหารและบูรณะซ่อมแซมพระอุโบสถจนสมบูรณ์จนทุกวันนี้ โดยวันที่ 30-31 มี.ค.62 ทางวัดจะจัดงานฉลองสมโภชอุโบสถใหม่ ที่สร้างขึ้นแทนหลังเก่าที่ถูกไฟไหม้ไปเมื่อปี 2560 ด้วย