กนิษฐา เรืองฉาง

นักศึกษา มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์ (มธบ.) รวมกลุ่ม ช่วยเหลือกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ชุมชนเกาะเกร็ด สร้างงานเพิ่มรายได้ให้ผู้ประกอบการพัฒนาผลผลิต สู่วงจรชุมชนยั่งยืนในอนาคต โดยกำหนดเป้าหมายไปที่ชุมชนคลองศาลากุล ซึ่งเป็นพื้นที่อีกฟากหนึ่งของเกาะเกร็ด ที่มีการสร้างผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรและจากภูมิปัญญาชาวบ้านดั้งเดิม

นางสาวธันย์ชนก ทองนิ่ม นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาการจัดการโลจิสติกส์และโซ่อุปทาน วิทยาลัยบริหารธุรกิจนวัตกรรมและการบัญชี (College of Innovative Business and Accountancy :CIBA) เปิดเผยให้ทราบว่า ชุมชนคลองศาลากุล โดยพื้นที่ชุมชนแห่งนี้ตั้งอยู่คนละฟากฝั่งกับชุมชนปากเกร็ด ชาวบ้านในชุมชนจะประกอบอาชีพ ทำไร่ ทำสวน เป็นหลักบางครัวเรือนผลิตสินค้าพื้นถิ่น รวมถึงทำขนมไทยขายเป็นอาชีพเสริม บ้างก็นำสมุนไพรพื้นบ้านมาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ ซึ่งแตกต่างจากชุมชนอีกด้านของเกาะที่มีชื่อเสียงในเรื่องของการทำเครื่องปั้นดินเผา แต่เดิมสินค้าที่ผลิตขึ้นในชุมชนคลองศาลากุลจะขายให้นักท่องเที่ยวเป็นหลักในพื้นที่วัดปรมัยยิกาวาส แต่ปัจจุบันไม่สามารถไปวางสินค้าขายได้ดังเดิม เนื่องจากมีข้อจำกัดหลายประการ

ธันย์ชนก ทองนิ่ม

นางสาวธันย์ชนก ทองนิ่ม เล่าให้ฟังเพิ่มเติมอีกว่า โครงการช่วยพัฒนาชุมชนของพวกเราในครั้งนี้พวกเราได้รับการส่งเสริมจากธนาคารออมสิน ผ่านโครงการ “ออมสินยุวพัฒน์รักษ์ถิ่น” โดยมีเป้าหมายเพื่อส่งเสริมให้นักศึกษานำองค์ความรู้ที่ได้เรียนจากภาคทฤษฎีมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนาศักยภาพชุมชน อันจะนำไปสู่การพัฒนารายได้และความเป็นอยู่ของชุมชนอย่างยั่งยืนต่อไป

สำหรับหน้าที่ของเธอ น.ส.ธันย์ชนก บอกว่า เธอเป็นตัวแทนตัวแทนกลุ่มสมุนไพรชารางแดง โฟกัสไปที่การพัฒนาเกี่ยวกับเรื่องชารางแดงอย่างเดียวซึ่งเธอได้พบว่า จากการลงพื้นที่เพื่อรับฟังปัญหาพบว่า ชารางแดง เป็นสินค้าที่มีคุณภาพราคาไม่แพง แต่ขายไม่ค่อยได้ ชาวบ้านจึงต้องการให้ช่วยหาช่องทางจัดจำหน่าย ทางทีมจึงนำข้อมูลต่างๆ กลับมาวิเคราะห์ เพื่อหาสาเหตุและหาวิธีแก้ไข พบว่าชารางแดงมีกลิ่นที่ฉุนเกินไป จึงได้คิดค้นในการปรับปรุงกระบวนการผลิต ด้วยการลดไฟในการคั่ว วัดอุณหภูมิและเพิ่มการนวดใบชา จนได้สูตรที่ลงตัว ได้กลิ่นชาที่หอมละมุน หลังจากปรับสูตรและออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่ ส่งผลให้ยอดขายเพิ่มขึ้น จึงรู้สึกดีใจที่ได้นำความรู้ที่เรียนมา มาช่วยชาวบ้านได้จริงทั้งนี้สิ่งที่ได้รับคือประสบการณ์หลายด้าน ตั้งแต่กระบวนการผลิต การออกแบบบรรจุภัณฑ์ การหาช่องทางการตลาด รวมถึงการทำงานเป็นทีม ซึ่งประสบการณ์และความรู้จากการลงพื้นที่จริงจะช่วยต่อยอดการทำงานหลังจบการศึกษาได้

นายธนกร พ่วงกลิ่น นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาการตลาด ตัวแทนกลุ่มออกแบบบรรจุภัณฑ์ชาหน่อกะลาบ้านนางรำ เล่าให้ฟังว่า พวกเราเริ่มต้นตั้งแต่เมื่อรับรู้ว่า เมื่อช่องทางขายสินค้าในเกาะถูกตัดขาด ชาวบ้านจึงรวมตัวกันตั้งวิสาหกิจชุมชนขึ้น เพื่อสร้างเป็นศูนย์เรียนรู้และพัฒนาผลิตภัณฑ์ต่างๆ โดยผลิตภัณฑ์ของกลุ่มถูกคิดค้นมาจากภูมิปัญญาชาวบ้าน อาทิ ชาสมุนไพรหน่อกะลาชาสมุนไพรรางแดง เป็นต้น นอกจากนี้ชาวบ้านยังช่วยกันหาช่องทางจัดจำหน่ายสินค้า โดยส่วนใหญ่จะเป็นการออกร้านตามห้างสรรพสินค้า หรือตามมหกรรมแสดงสินค้าต่างๆ แต่ด้วยอุปสรรคที่สำคัญคือ การเดินทางลำบากเพราะต้องนั่งเรือข้ามฟาก ทำให้ชาวบ้านมีรายได้ที่ไม่ยั่งยืน เนื่องจากไม่มีพื้นที่ขายประจำส่งผลให้การค้าขายไม่ประสบความสำเร็จ นอกจากนี้ชาวบ้านยังขาดองค์ความรู้และการจัดการสมัยใหม่ที่มีประสิทธิภาพ ทำให้ชุมชนไม่สามารถยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างยั่งยืนได้

นายธนกร พ่วงกลิ่น กล่าวว่าเราเริ่มแก้ปัญหา ด้วยโจทย์หลักว่า จะต้องเพิ่มรายได้ให้กับชาวบ้านอย่างมั่นคง ซึ่งทางทีมงานของผมได้รับมอบหมายให้ดูแลการออกแบบบรรจุภัณฑ์ชาหน่อกะลา เนื่องจากแพ็กเกจเดิมใช้ต้นทุนสูง เราจึงช่วยกันออกแบบบรรจุภัณฑ์ใหม่โดยใช้โทนสีที่เรียบง่ายใช้วัสดุที่เป็นกระดาษและนำรูปเจดีย์เอียงที่เป็นสัญลักษณ์ของเกาะเกร็ดมาเป็นจุดขาย หลังจากนั้นยังช่วยทำเพจและบูทเพจให้คนเห็นมากขึ้น เพื่อเพิ่มช่องทางการตลาด ผลที่ได้รับหลังจากแก้ไขบรรจุภัณฑ์และบูทเพจกว่า 1 เดือน พบว่า มีการสั่งซื้อสินค้าทางออนไลน์และหน้าร้านเพิ่มขึ้น40% ซึ่งเป็นผลที่น่าพึงพอใจเป็นอย่างมาก จากปัญหาของชาวบ้านที่ไม่มีหน้าร้านประจำ พวกเราช่วยหาช่องทางขายใหม่ขึ้นจนประสบความสำเร็จและตลอดระยะเวลากว่า 1 ปีที่ได้ไปคลุกคลีกับชาวบ้านทำให้นักศึกษาที่ร่วมโครงการได้ประสบการณ์ที่ดี จึงอยากให้มีโครงการนี้ต่อไป

นางสาวธนภรณ์ เลิศศรีเทียนทอง นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาการตลาด ตัวแทนกลุ่มออกแบบบรรจุภัณฑ์ชาหน่อกะลา บ้านนางรำ กล่าวเสริมว่า บรรจุภัณฑ์ใหม่ที่ออกแบบใหม่นั้นวัตถุดิบที่นำมาผลิตสามารถลดต้นทุนได้ประมาณ 7-8 บาทต่อห่อ ส่งผลให้มีกำไรต่อชิ้นเพิ่มขึ้น ทำให้ชาวบ้านในชุมชน มีรายได้เพิ่มขึ้น

นางสาวกนิษฐา เรืองฉาง นักศึกษาชั้นปีที่ 4 สาขาการจัดการ ตัวแทนกลุ่มออกแบบผลิตภัณฑ์พลาสติกจักสาน กล่าวว่า ปัญหาที่เราพบคือ 1.ไม่มีสถานที่ขายสินค้า2.รูปแบบของสินค้ายังไม่ตอบโจทย์ และ3.การจัดการขายยังไม่เป็นระบบ ทางทีมจึงนำความรู้ในสาขาการจัดการมาช่วยแก้ไขปัญหาดังกล่าว โดยการออกแบบคู่สีให้อยู่ในโทนเดียวกัน พร้อมแนะนำระบบการขายผ่านระบบออนไลน์ และจัดจำหน่ายสินค้าหน้าร้านโดยช่วยปรับภูมิทัศน์ให้กับศูนย์จักสานบนเกาะเกร็ด เพิ่มพื้นที่โชว์สินค้า ดึงดูดให้นักท่องเที่ยวเข้ามาดูวิธีการจักสานและซื้อสินค้าเป็นของที่ระลึก ถือเป็นการสร้างจุดขายสินค้าในระยะยาวได้หลังจากแนะนำวิธีแก้ปัญหาด้วยการบูรณาการวิทยาการสมัยใหม่ร่วมกับภูมิปัญญาดั้งเดิม เกิดจุดเปลี่ยนอย่างเห็นได้ชัด ซึ่งดูได้จากยอดขายและการสั่งสินค้าเข้ามาเป็นระยะ รวมถึงการสั่งสินค้าเป็นของชำร่วยในงานมงคลด้วย

จากความตั้งใจ และความมุ่งมั่นที่พวกเขาได้นำความรู้จากห้องเรียน มาใช้ให้เกิดประโยชน์กับชุมชนได้อย่างเป็นรูปธรรมเช่นนี้ แน่นอนว่าผลงานของพวกเขาในวันนี้ คือ ความภาคภูมิใจที่จะติดตัวพวกเขาไปตลอดและวันหนึ่ง ความดีของพวกเขาที่ทำกับชาวบ้านย่อมจะสะท้อนกลับมาสู่ตัวเขาเองเช่นกัน

โดย ชนิตร ภู่กาญจน์