สำหรับใครที่กำลังสนใจ “ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์” คำถามหนึ่งที่มักจะเกิดขึ้นคือ “เบี้ยประกันที่จ่ายไป ถ้าอยากได้คืน จะได้ไหม ?” คำตอบในมุมของการวางแผนทางการเงินคือ “ได้บางส่วนหรือทั้งหมด ขึ้นอยู่กับระยะเวลาที่ถือกรมธรรม์และเงื่อนไขของแบบประกัน” เพราะนี่คือประกันชีวิตที่ถูกออกแบบมาให้ทำหน้าที่เหมือนเงินออมควบคู่กับการคุ้มครองชีวิต โดยมีหลักการว่า “ถ้ามีชีวิตอยู่ครบตามระยะเวลาที่กำหนด ก็จะได้รับเงินคืนตามสัญญา”

 ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์คืออะไร ?

ประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ (Endowment Insurance) คือรูปแบบประกันที่รวมระหว่าง “การออมเงิน” กับ “การคุ้มครองชีวิต” เข้าไว้ด้วยกัน โดยมีเงื่อนไขชัดเจนว่า...

• หากอยู่จนครบสัญญา จะได้รับ “เงินครบกำหนด” เป็นเงินก้อนใหญ่
• หากเสียชีวิตระหว่างสัญญา ทายาทจะได้รับ “ทุนประกันชีวิต” พร้อมผลประโยชน์อื่น ๆ (เช่น เงินคืนรายปี หรือเงินปันผล ถ้ามี)

แผนนี้จึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการ “มีวินัยการออม” แบบมีเป้าหมาย เช่น เก็บเงินเพื่อการศึกษาลูก วางแผนเกษียณ หรือเก็บเป็นเงินมรดกให้ครอบครัว

แล้วถ้าอยาก “เอาเงินคืนก่อนกำหนด” ทำได้ไหม ?

คำตอบคือทำได้ แต่มีข้อควรระวังหลายประการโดยหากคุณจ่ายเบี้ยไปแล้ว และต้องการ “เวนคืนกรมธรรม์” เพื่อรับเงินคืนก่อนครบกำหนดสัญญา จะมีผลดังนี้:

ได้เงินคืนบางส่วน

• บริษัทประกันจะคืนเงินตาม “มูลค่าเวนคืนกรมธรรม์” (Surrender Value) ซึ่งระบุไว้ในตารางผลประโยชน์ของแต่ละแผน
• โดยมูลค่าที่ได้นี้จะต่ำกว่าเบี้ยที่จ่ายจริงหากเวนคืนในช่วง 1–5 ปีแรก (อาจได้คืนไม่ถึงครึ่ง)

 อาจขาดทุน

• หากเวนคืนก่อนครบสัญญา มักจะไม่ได้รับผลประโยชน์อย่าง “เงินครบกำหนด” หรือ “เงินปันผล” ตามที่วางแผนไว้
• เท่ากับคุณขาดโอกาสรับผลตอบแทนระยะยาว และอาจเสียสิทธิประโยชน์ด้านภาษีด้วย

✅ทางเลือกอื่นนอกจากเวนคืน

• กู้เงินจากกรมธรรม์ได้ในกรณีที่ต้องการเงินหมุนโดยไม่ทำให้สัญญาสิ้นสุด
• ลดจำนวนเงินเอาประกันเพื่อให้เบี้ยถูกลง และยังมีความคุ้มครองอยู่
• เปลี่ยนเป็นกรมธรรม์แบบชำระเบี้ยแล้ว (Reduced Paid-Up)ที่ไม่ต้องจ่ายเบี้ยต่อ แต่รับผลประโยชน์ลดลง

สิทธิประโยชน์ด้านภาษี: อีกเหตุผลที่ไม่ควรเวนคืนเร็วเกินไป

การถือประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์ไม่เพียงให้ผลตอบแทน แต่ยังใช้ “ลดหย่อนภาษีเงินได้” ได้ถึง 100,000 บาท/ปี (ตามประกาศกรมสรรพากร) โดยมีเงื่อนไขว่า...

• ต้องถือกรมธรรม์ครบ 10 ปีขึ้นไป
• ต้องเป็นแบบที่ไม่มีการจ่ายเงินปันผลทุกปี (บางแผนที่มีเงินคืนทุกปีอาจไม่เข้าเกณฑ์)

หากเวนคืนก่อนครบ 10 ปี คุณอาจถูก “เรียกคืนสิทธิ์ลดหย่อนภาษีย้อนหลัง” ซึ่งเป็นความเสียหายที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบก่อนตัดสินใจ

เอาเบี้ยคืนได้ไหม ?

• ได้ หากเวนคืนก่อนครบสัญญา แต่จะได้เป็น “มูลค่าเวนคืน” ที่มักต่ำกว่าที่จ่ายไป
• คุ้มที่สุดเมื่อถือจนครบสัญญา เพื่อให้ได้ทั้ง “เงินคืน + เงินปันผล + สิทธิภาษี”
• หากจำเป็นต้องใช้เงิน ให้พิจารณา “กู้จากกรมธรรม์” หรือ “เปลี่ยนแบบกรมธรรม์” แทนการเวนคืนโดยสิ้นเชิง

ข้อแนะนำ

หากคุณตั้งใจทำประกันชีวิตแบบสะสมทรัพย์เพื่อเป้าหมายทางการเงินใด ๆ ก็ตาม ควรพิจารณาก่อนตัดสินใจว่า “แผนนี้เหมาะกับระยะเวลาและความสามารถในการจ่ายของคุณหรือไม่” และหากมีเหตุจำเป็นที่ต้องเปลี่ยนแปลงสัญญา ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนทุกครั้ง เพื่อให้การวางแผนของคุณยังคงเป็นไปตามเป้าหมายอย่างมีประสิทธิภาพที่สุด