‘กรมสมเด็จพระเทพฯ’เสด็จฯ

พิธี‘ปักหมุด’

วางผังสร้างพระเมรุมาศ

‘สมเด็จพระพันปีหลวง’

กรมสมเด็จพระเทพฯ เสด็จฯไปทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้าง “พระเมรุมาศ”พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ «สมเด็จพระพันปีหลวง» ที่มณฑลพิธีท้องสนามหลวง ถือเป็นการเริ่มต้นเข้ากระบวนการก่อสร้างพระเมรุมาศอย่างเป็นทางการ ด้านอธิบดีกรมศิลปากรเผยยกเสาพระเมรุมาศเมษานี้

เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 13.27 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ ท้องสนามหลวง กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน รอรับเสด็จ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี นางสาวชาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม นายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม และนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เฝ้าฯรับเสด็จ ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง

ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน นางสาวธนนนท์ นิรามิษ ภริยานายกรัฐมนตรี นางสาวชาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และนางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร ทูลเกล้าฯ ถวายพวงมาลัย

สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯไปยังมณฑลพิธี ทรงจุดเทียนทอง เทียนเงิน และทรงจุดธูปหางปักที่เครื่องบวงสรวง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงสาธุการ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงคม

จากนั้นเสด็จเข้าพลับพลาพิธี ประทับพระราชอาสน์ พระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ ประธานพระครูพราหมณ์ อ่านโองการบวงสรวงเทพยดา และสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์ทำเพลงตระสันนิบาต

เมื่ออ่านโองการบวงสรวง จบแล้ว โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร เสด็จออกจากพลับพลาพิธี

ต่อมาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯไปยังมณฑลพิธี ทรงสุหร่ายหมุดและเครื่องมือช่าง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงลงสรง ทรงโปรยข้าวตอกดอกไม้หมุด และเครื่องมือช่าง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงโปรยข้าวตอก พระราชทานหมุดให้นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เสด็จฯเข้าพลับพลาพิธี ประทับพระราชอาสน์

จากนั้นนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีตอกหมุดทั้ง 4 ทิศ สำหรับตัวหมุดทั้งสี่ทิศ ทำจากไม้มงคลคือ ไม้สัก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 4 ซม. ยาว 29 ซม. เหลาปลายแหลมด้านหนึ่ง เครื่องมือที่ใช้ตอกคือ ไม้สามเกลอ ทำจากไม้สักเช่นกัน ความยาว 39 ซม.ทำมือจับสามด้าน โดยสามเกลอนั้น เป็นเครื่องมือสำหรับตอกเสาหรือเสาเข็มไม้ลงพื้นดิน สำหรับการก่อสร้างอาคารจะมีขนาดใหญ่จึงทำมือจับไว้สามด้าน สำหรับให้ช่างก่อสร้างช่วยกันจับและตอกเป็นจังหวะพร้อมกัน จึงเรียกว่า “สามเกลอ” ไม้สามเกลอในพิธีเป็นตัวแทนเครื่องมือช่างทุกแขนง

จากนั้น สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จออกจากพลับพลาพิธี เสด็จพระราชดำเนินกลับ

สำหรับพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศ ถือเป็นขั้นตอนแรก เพื่อกำหนดตำแหน่งเสาโครงสร้างให้ถูกต้องตามแบบที่กำหนด นอกจากจะเป็นการวางผังตามกระบวนการก่อสร้างแล้ว ยังเป็นการบวงสรวงขออนุญาตก่อสร้างเพื่อบอกกล่าวเทพเทวาทั่วแผ่นดิน และขอความเป็นสวัสดิมงคลให้การดำเนินงานราบรื่นสำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ อีกทั้ง เป็นการถวายสักการะบูรพกษัตริยาธิราช พร้อมทั้งเป็นพิธีไหว้ครูช่าง โดยมีการนำเครื่องมือเข้าพิธีเพื่อความเป็นสิริมงคล

ด้านนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากรกล่าวว่า ตามที่รัฐบาลมอบหมายให้กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) โดยกรมศิลปากรออกแบบ และจัดสร้างพระเมรุมาศและสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง บัดนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้จัดสร้างตามรูปแบบที่รัฐบาลกราบบังคมทูลพระกรุณาแล้ว จึงจัดให้มีพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศฯ ตามโบราณราชประเพณี และจะเข้าสู่ขั้นตอนการก่อสร้างโครงสร้างหลัก งานสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และงานภูมิสถาปัตย์ ตามลำดับ ซึ่งจะดำเนินการให้สมพระเกียรติสูงสุด

อธิบดีกรมศิลปากรกล่าวต่อว่า จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการยกเสาพระเมรุมาศ ช่วงต้นเดือนเมษายน 2569 และก่อสร้างโครงสร้างหลัก งานสถาปัตยกรรมและงานภูมิสถาปัตย์ตามลำดับ การก่อสร้างพระเมรุมาศทั้งหมดจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม 2569 และจะจัดพิธียกฉัตรภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 จากนั้นรัฐบาลจะนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัย เพื่อกำหนดวันประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพต่อไป

“พิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศวันนี้ เป็นหมุด 4 ตำแหน่งที่แสดงขอบเขตพระเมรุมาศ เป็นไปตามโบราณราชประเพณี สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ที่ปรึกษาการก่อสร้าง ซึ่งกรมศิลปากรถวายรายงานความคืบหน้าการก่อสร้างให้ทรงทราบเป็นระยะ ขณะนี้ถือเป็นการเริ่มต้นเข้ากระบวนการก่อสร้างพระเมรุมาศอย่างเป็นทางการ จากนี้จะมีการก่อสร้างโรงขยายแบบเป็นอันดับแรก เพื่อขยายลวดลายให้มีขนาดเท่าจริงก่อนจัดสร้าง»อธิบดีกรมศิลปากร กล่าว