จังหวัดลำพูนชื่อเดิมนครหริภูญไชยเป็นเมืองโบราณที่ทีอายุถึง1,400ปี  เมืองที่พระนางจามเทวี  พระราชินีชาวจามหรือเขมรที่เป็นรากเหง้าของชาวไทยยุคปัจจุบัน  ตามพระราชพงศาวดารโยนกกล่าวว่าพระนางจามเทวี เป็นธิดาของคหบดีชาวเขมรสูงประสูติในฐานะคนธรรมดาที่เป็นคหบดีที่ตำบลป่าซางเมืองลำพูนในปีพ.ศ.1176เมื่อ 1,388 ปีมาแล้วมีคำทำนายว่านางเป็นสตรีที่มีบุญญาธิการมีความเชี่ยวชาญในวิทยาอาคมและฝีมือการรบแตกต่างจากสตรีทั่วไปในวัย13 ปีบิดานางได้ส่งนางเดินทางล่องแพขนาดใหญ่ตามแม่น้ำปิงจนมาถึงชานกรุงละโว้หรือลพบุรีจนถึงริมฝั่งแม่น้ำป่าสักในปัจจุบัน  พระเจ้ากรุงละโว้หรือเมืองละวะปุระ ที่เป็นชาวขอมสายหนึ่งที่แยกมาจากเขมรต่ำหรืออาณาจักรจาม  กษัตริย์ละโว้กับพระมเหษีที่ยังไม่มีโอรสหรือธิดาได้รับกุมารีน้อยวัย13ปีเป็นพระธิดาบุญธรรมหวังให้นางเป็นทายาทปกครองละโว้ ปี1190 ขณะมีพระชนม์14 ชันษาได้รับสถาปนาเป็นเจ้าหญิงจามเทวีศรีสุริยวงศ์เจ้าหญิงราชวงศ์เขมรและได้รับการศึกษาทั้งทางด้านสงครามและศิลปวิทยาของกุลสตรีตามธรรมเนียมกษัตรีย์ในปี1196 ขณะเข้าสู่วัย 20ชันษามีข่าวแพร่ว่ามีพระสิริโฉมงดงามตามแบบชาวจาม  บรรดากษัตริย์ในแคว้นต่างๆได้รับการเลื่องลือว่านางจามเทวีมีพระสิริโฉมต่างอยากได้นางเป็นมเหษีพระเจ้ากรุงละโว้ พระราชบิดาได้มั่นหมายนางไว้กับเจ้าชายรามราชเมืองรามบุรีในแถบเมืองพระปฐม ความงามของพระนางรู้ไปถึงเจ้าชายชาวรามัญแห่งนครโกสัมพีหรือเมืองเมาตะมะประสงค์จะได้นางไปเป็นพระชายาได้นำกองทัพรามัญเจำนวน 5,000คนมาตีเมืองละโว้หรือลพบุรี เจ้าหญิงจามเทวีได้รับเป็นแม่ทัพของละวะปุระหรือละโว้ ผสมกับทหารชาวจามอาณาจักรทวาราวดีจากเมืองขอมคือเพชรบุรี ราชบุรี พระปฐม อู่ทองประมาณ 6,000คน  การรบครั้งนั้นทหารของจามเทวีรบชนะตีทัพฝ่ายรามัญแตกพ่ายไป 
ปี1198   ขณะพระนางจามเทวีมีพระชนม์22 ชันษาได้เข้าพิธีอภิเษกกับเจ้าชายรามราชมีพระโอรส 2 พระองค์ได้แก่พระมหันตยศกับพระอนันตยศ และยังประทับอยู่ที่ละวะปุระ จนพระนางจามเทวีมีพระชนม์ 26 ชันษาพระรามราชได้ขอผนวชเป็นพระภิกษุไม่สึก พระเจ้ากรุงละโว้พระสัสสุระหรือพ่อตายินยอม พระนางจามเทวีจึงกลายเป็นนางพญาม่าย ปีพ.ศ.1202 ชาวจามหรือขอมที่ตั้งถิ่นฐานที่ลำพูนได้สร้างนครหริภูญไชยขึ้นได้มีการแต่งคณะทูตล่องแพผ่านแม่น้ำปิงมาถึงนครละโว้ ได้กราบทูลพระเจ้ากรุงละโว้ขออัญเชิญพระนางจามเทวีขึ้นไปเป็นกษัตรีย์ครองหริภูญไชย  พระนางจามเทวีได้นำกองทัพชาวจามหลากอาชีพรวมทั้งทหารชายหญิง 10,000คนขึ้นไปอยู่เมืองหริภูญไชยเป็นหน้าด่านของอาณาจักรขอมด้านทิศเหนือซึ่งในยุคโน้นอาณาจักรเขมรเป็นมหาอำนาจปกครองทั้งเวียดนาม,กัมพูชา,ลาว,สุวรรณภูมิถึงล้านนาไทยปี  1226  หลังจากพระนางจามเทวีครองราชย์ที่หริภูญไชยได้24 ปีพระนางมีพระชนม์ได้ 50 ชันษาแล้วมีพ่อขุนวิลังคะกษัตริย์ชาวไทยลัวะผู้ครองระมิงค์นครแคว้นโบราณในล้านนาไทยที่มีอายุประมาณ 40 กว่าชันษาบังอาจแต่งราชสาส์นมาขออภิเษกสมรสกับพระนางจามเทวีที่ยังมีพระสิริโฉมงดงามอยู่ ขุนวิลังคะซึ่งเป็นแคว้นใหญ่ได้ยกทัพมีทหารถึง 80,000 คนมาล้อมนครหริภูญไชยในปี  1228  พระนางจามเทวีได้ให้พระโอรส 2 พี่น้องคือพระมหันตยศและพระอนันตยศที่เกิดจากเจ้าชายรามราชที่ขึ้นมาประทับจากละโว้ยกทัพ 30,000 คนออกไปรบกับทัพไทยลัวะด้วยทัพช้างศึกที่ฝึกดีหลายสิบเชือกเพราะชาวเขมรสูงเชี่ยวชาญการฝึกช้างในการรบตีไทยลัวะแตกไปปี 1230 ทัพหริภูญไชยยกทัพไปตีระมิงค์นครแตกได้แผ่นดินไทยลัวะมาเป็นประเทศราชแต่ขุนหลวงวิลังคะก็ยังแสดงอาการกระด้างกระเดื่องกับพระนางจามเทวีอยู่  ปี 1231 พระนางจามเทวีได้ไปสร้างเขลางค์นครหรือเมืองลำปาง พระนางได้ประทับที่เขลางค์นครและเมืองอาลัมพางค์นครและได้สละราชสมบัติให้พระโอรสพระเจ้ามหันตยศครองหริภูญไชยแทน ปี 1236 พระนางจามเทวีลาสิกขาบทเป็นแม่ชีนุ่งขาวห่มขาวขณะมีพระชนม์ 60 ชันษาให้พระเจ้าอนันตยศพระโอรสอีกพราะองค์มาครองเขลางค์นคร ตามพงศาวดาวโยนกระบุว่าพระนางจามเทวีทรงเสด็จสวรรคตในปี 1274 ขณะที่มีพระชนมายุยืนถึง 98 ชันษา  ชาวจังหวัดลำพูนได้ตั้งสโมสรฟุตบอลอาชีพชื่อลำพูนวอริเออร์ในปี 2554 มีชื่อสมญาในระยะนั้นว่านักรบพระนางจามเทวีด้วยการสนับสนุนของนายณรงค์ วงศ์วรรณ ประธานกลุ่มเทพวงศ์บริษัทผู้ค้ายาสูบยักษ์ใหญ่ของไทยเชื้อสายเจ้านครแพร่ได้ให้นายอนุสรณ์  วงศ์วรรณ"พ่อเลี้ยงโอน" ปัจจุบันเป็นนายกอบจ.ลำพูนวัย 69 ปีอดีตส.ส.ลำพูน 5 สมัยบุตรชายมาเป็นประธานสโมสรและเชิญ"โค้ชเฮง" นายวิทยา เลาหกุล นักเตะทีมชาติไทยชื่อดังในฐานะชาวลำพูนเป็นที่ปรึกษา  ปี2564 ลำพูนวอริเออร์เปลี่ยนสมญาใหม่เป็นราชันโคขาวลงหลักปักฐานที่สนามแม่กวงสเตเดี้ยมจุคนดูได้3,000 ที่นั่ง มีนายพงษ์ศิริ  ฐาราชวงศ์ศึก เป็นประธานบริหารสโมสร "โค้ชปอนด์" นายจงสฤษดิ์  วุฒิช่วย อดีตนักเตะสโมสรพนักงานยาสูบอดีตแชมป์ไทยลีก1 หนึ่งสมัย และพนักงานการยาสูบแห่งประเทศไทยทำหน้าที่หัวหน้าผู้ฝึกสอน  นักเตะดังเป็นกำลังสำคัญ 3  รายมาจากบราซิลยกชุดได้แก่นาธาน โอลิเวียร่า,อังเดร  หลุยส์ไลเต้ และเจาเปาโล ซัวเรส   นักเตะไทยมีอดุล หละโสะ อดีตทีมชาติ   ธนา  ศรีพันดร  กัปตันทีมวัชระ  หงษ์ทอง,ธงชัย  โพธิ์นาง,อดิศักดิ์  ดวงศรี,อาทิตย์  วิเศษศิลป์,ชญานนท์  พุ่มวิเศษ ฯลฯ ลำพูนวอริเออร์ นั้นเป็นแชมป์ไทยลีกโซนภาคเหนือ แล้วมาครองแชมป์ออมสินแชมเปี้ยนลีกกลุ่มเหนือได้เลื่อนขึ้นไปไทยลีก 2  อัตโนมัติแล้วได้ชิงแชมป์ไทยลีก3 ในระบบเหย้าเยือนกับแชมป์ภาคตะวันตกและแชมป์โซนใต้โดยชนะ 2-0 และแพ้ 1-2  สกอร์รวม 3-2 ได้รางวัลรวม 2.5 ล้านบาท นักเตะทีเด็ดของทีมคือเจาเปาโล ซัวเรส หน้าเป้าร่างใหญ่ของราชันโคขาวกับคู่หูอังเดร หลุยส์ ไลเต้หน้าต่ำชาติเดียวกัน