กล้เข้ามาทุกขณะกับการเปิดใช้ “รถไฟฟ้า” ทั้งบนดินและใต้ดิน ที่กำลังขยายเส้นทางครอบคลุมทั่วทั้งกรุงเทพมหานคร ซึ่งนอกจากผู้ก่อสร้างจะให้ความสำคัญกับ “โครงสร้าง” ที่แข็งแกร่งของเส้นทางรถไฟฟ้าแล้ว ยังให้ความสำคัญกับการออกแบบ “ตกแต่ง” ภายในสถานีด้วย โดยเฉพาะรถไฟฟ้าใต้ดินสายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายจากหัวลำโพง-บางแค ซึ่งมีสถานีที่ถูกออกแบบและตกแต่งด้วยสถาปัตยกรรมไทยสมัยโบราณ “งดงาม” ตระการตา นั่นคือ...

“สถานีสนามไชย”!!!

ตั้งอยู่บริเวณ ถ.สนามไชย แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร ซึ่งเป็น 1 ใน 4 สถานีของโครงการรถไฟฟ้าใต้ดินสายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายเส้นทางหัวลำโพง-บางแค และบางซื่อ-ท่าพระ รวมระยะทาง 27 กิโลเมตร

ด้วยความที่ “สถานีสนามไชย” อยู่ใกล้กับพระบรมมหาราชวัง แวดล้อมด้วยสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญทางประวัติศาสตร์บน “เกาะรัตนโกสินทร์” การออกแบบตกแต่งภายในจึงโดดเด่น “พิเศษ” ยิ่งกว่าสถานีอื่น เน้นโชว์สถาปัตยกรรมไทยโบราณที่งดงาม ตระการตา ทรงคุณค่าทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ โดยถูกออกแบบให้เป็นดั่ง “ท้องพระโรง” สมัยรัตนโกสินทร์ ด้วยฝีมือของ “รศ.ดร.ภิญโญ สุวรรณคีรี ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (สถาปัตยกรรม) ปี 2537

“สถานีสนามไชยใช้สถาปัตยกรรมไทยโบราณมาเป็นแนวในการออกแบบ เพื่อสื่อถึงความทรงคุณค่าและเอกลักษณ์ของวัฒนธรรมไทย ที่หลอมรวมกับชีวิตคนยุคใหม่ได้อย่างกลมกลืน ความรู้สึกแรกเมื่อก้าวเท้าเข้ามาสถานีนี้ 
เสมือนเดินเข้าสู่พระราชวังหรือท้องพระโรงในสมัยรัตนโกสินทร์ ที่ถูกถ่ายทอดความเป็นไทยได้อย่างงดงาม” รศ.ดร.ภิญโญ กล่าวระหว่างที่การรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนแห่งประเทศไทย (รฟม.) นำคณะสื่อมวลชนเข้าชมสถานีรถไฟฟ้าใต้ดินสนามไชย เมื่อเร็วๆ นี้

“รศ.ดร.ภิญโญ” อธิบายต่อว่า การออกแบบนั้นจะมี “เสาสดมภ์” ที่ตั้งตระหง่านอยู่ระหว่างทางเดิน มีองค์และฐานเสาตามทำเนียบของสถาปัตยกรรมไทย ลงลายกระเบื้องเป็น “ดอกพิกุล” ปลายเสาประดับด้วย “บัวจงกล” ปิดทองคำเปลว พื้นและผนังจำลองมาจากกำแพงเมือง ลงลายกระเบื้องเป็น “ดอกประจำยาม” ประดับด้วยเสาเสมาของพระบรมมหาราชวัง เช่นเดียวกับพื้นเพดานที่ตกแต่งด้วย “ลายไทย” อันวิจิตร เพดานเป็นลายฉลุแบบ “ดาวล้อมเดือน” ปิดทองคำเปลว มองเห็นได้เหมือนกับพระบรมมหาราชวัง หรือพระอุโบสถ ที่ช่างหลวงหรือช่างราชสำนักเคยทำไว้

“รศ.ดร.ภิญโญ” กล่าวด้วยว่า แม้บรรยากาศภายในสถานีจะเป็นไทยแท้ๆ แต่มีกลิ่นอายความทันสมัย ด้วยลายเส้นกราฟิกบนพื้น เสา และในรายละเอียดตามสถานที่ต่างๆ รวมทั้งการจัดวางผังที่สอดคล้องกับการใช้งานอย่างเต็มประสิทธิภาพ และลงตัว “กลมกลืน” ไม่ขัดตา

“สถานีสนามไชย จะเป็นเอกลักษณ์ของไทยที่คนทั่วโลกต้องมาดู ต้องรู้จัก เราตั้งใจออกแบบส่วนประกอบอย่างประณีตทุกชิ้น รวมถึงใช้วัสดุที่คงทนที่สุด เพราะถือเป็นสมบัติของชาติ ไม่ใช่แค่อาคารรับรองผู้โดยสารผ่านไป-มาเท่านั้น นอกจากนี้ยังถือเป็นการอนุรักษ์ศิลปะและสถาปัตยกรรมไทยให้คนรุ่นหลังได้เห็นและชื่นชม” รศ.ดร.ภิญโญ กล่าว

ด้าน “ดร.สุภามาส ตรีวิศวเวทย์” กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท ช.การช่าง จำกัด (มหาชน) ในฐานะผู้รับผิดชอบงานก่อสร้าง กล่าวว่า “สถานีสนามไชย”ใช้ศักยภาพด้านวิศวกรรม “ควบคุม” การก่อสร้างและตกแต่งสถานีตามแบบสถาปัตยกรรมไทยที่ทรงคุณค่า มีความงดงามอ่อนช้อย แต่ “สง่างาม” ซึ่งภายใต้ความงดงามอันเป็นเอกลักษณ์แบบไทยรัตนโกสินทร์ สถานีสนามไชยยังสะท้อน “ความเป็นไทย” ด้านการออกแบบ ทั้งในเชิงวิศวกรรม การจัดพื้นที่ใช้สอยที่คำนึงถึงผู้ใช้งาน ความสะดวกและปลอดภัย พร้อมกับการตกแต่งที่มีรายละเอียด เชื่อว่าสถานีสนามไชยจะเป็นอีกหนึ่ง “แลนด์มาร์ค”ที่สำคัญของกรุงเทพฯ เป็นจุดเชื่อม “ความเป็นไทย-ความทันสมัย” เข้าด้วยกัน

“สถานีสนามไชย” เป็นหนึ่งในสถานีของเส้นทางโครงการรถไฟฟ้าใต้ดินสายสีน้ำเงิน ส่วนต่อขยายบางซื่อ-ท่าพระ และหัวลำโพง-บางแค ระยะทาง 27 กิโลเมตร เป็นโครงสร้างทางวิ่งใต้ดิน ระยะทาง 5 กิโลเมตร มีสถานีใต้ดิน 4 สถานี และเป็นสถานีตกแต่งพิเศษ

ส่วนทางวิ่งยกระดับในช่วงท่าพระ-บางแค ระยะทาง 9 กิโลเมตร มีสถานียกระดับ 7 สถานี มีสถานีท่าพระเป็นจุดเชื่อมต่อเส้นทางบางซื่อ-ท่าพระ และสิ้นสุดโครงการสายสีน้ำเงินที่สถานีหลักสอง มีบริษัท ช.การช่าง จํากัด (มหาชน) เป็นผู้ดำเนินการออกแบบก่อสร้าง และตกแต่งในช่วง “สนามไชย-ท่าพระ” ซึ่งการตกแต่งและก่อสร้างใกล้เสร็จสมบูรณ์ เตรียมส่งมอบพื้นที่ให้ รฟม. มีแผนเปิดเดินรถ 2 ระยะ คือ ระยะแรก จะเปิดเดินรถสายใต้ช่วงหัวลำโพง-ท่าพระ-หลักสอง ภายในเดือนกุมภาพันธ์ 2562 และระยะที่ 2 เปิดเดินรถสายเหนือช่วงเตาปูน-ท่าพระ ตลอดสายทาง เดือนตุลาคม 2562

“ดร.สุภามาส” กล่าวทิ้งท้ายว่า นอกจาก “สถานีสนามไชย” แล้ว ยังมีอีก 3 สถานีที่ออกแบบให้กลมกลืนกับสภาพแวดล้อมและวัฒนธรรมโดยรอบพื้นที่นั้นๆ คือ“สถานีวังบูรพา” ที่ตกแต่งแสดงวิถีชีวิตคนไทย, “สถานีวัดมังกรกมลาวาส” ตกแต่งแนวจีนไชน่าทาวน์ เพราะเป็นแหล่งชุมชนชาวจีน และ “สถานีอิสรภาพ” จะตกแต่งด้วย “หงส์” สัตว์ในวรรณคดีไทย เพราะตั้งอยู่ใกล้ “วัดหงส์รัตนารามราชวรวิหาร”

การออกแบบสถานีให้โดดเด่นมีเอกลักษณ์เช่นนี้ นอกจากเป็นการ “บอกเล่า” เรื่องราว เพื่อสร้างความประทับใจให้แก่ชาวต่างชาติแล้ว ยังคาดหวังว่าจะทำให้คนไทยทุกคนตระหนักถึงคุณค่า “มรดกทางศิลปวัฒนธรรม” ของไทยที่เป็นหนึ่งเดียวในโลก