สภาพการณ์หลายจังหวัดภาคเหนือตอนนี้ ช่างแตกต่างจากต้นปีราวกับหน้ามือเป็นหลังมือ หลังจากที่พ้นวิกฤติอันยาวนานของภัยแล้งแสนสาหัสมาแล้ว ช่วงเวลานี้หลายพื้นที่กลับเผชิญภาวะน้ำท่วม และ น้ำป่าไหลหลาก สร้างความเสียหายมากทั้งที่จ.แม่ฮองสอน จ.น่าน จ.พะเยา เพราะฝนที่ตกหนักลงมาอย่างต่อเนื่องหลายวัน

ขณะที่กรมอุตุนิยมวิทยายังเตือน 13 จังหวัดภาคเหนือ ให้ระวังน้ำท่วมจากฝนที่จะตกหนักต่อไปจนถึง 19 ส.ค. ทางอธิบดีกรมชลประทาน-สุเทพ น้อยไพโรจน์ ก็แจ้งเตือนทุกจังหวัดตลอดแนวลุ่มน้ำน่านและลุ่มน้ำยม ให้ระวังน้ำล้นตลิ่งที่จะเข้าท่วมพื้นที่อย่างฉับพลัน ทำให้ผมนึกถึงเรื่องที่เคยเตือนกันมาแล้วก่อนหน้านี้ว่า พ้นจาก“เอลนีโญ” ที่ทำให้ไทยแล้งหนักมา 2-3 ปี ปลายปีนี้ก็จะเผชิญกับ“ลานีญา”ที่จะทำให้มีฝนมาก...แล้วหน่วยงานต่างๆได้เตรียมการรับมือกันไว้ดีหรือยัง เพราะถ้าน้ำท่วมรุนแรง ความเสียหายก็หนักหนาไม่น้อยกว่าภัยแล้งเลยทีเดียว

ก่อนหน้านี้ก็มีข่าวและภาพผักตบชวาแน่นขนัดหน้าเขื่อนและเหนือเขื่อนเจ้าพระยา จ.ชัยนาท เป็นระยะทางยาวประมาณ 5 กิโลเมตร เป็นภาพน่าตกใจ ซึ่งพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชานายกรัฐมนตรีต้องสั่งผู้บัญชาการทหารบก ส่งกำลังทหารจำนวนมาก ระดมเครื่องจักรกลหนักเข้ามากำจัดผักตบชวาเหล่านี้ ทำงานทั้งวันทั้งคืนตลอด 24 ชั่วโมง เก็บอยู่เกือบ 10 วัน จึงหมดเมื่อช่วงก่อนวันเฉลิมพระชนมพรรษานี้เองนับเป็นจำนวนน้ำหนักร่วมแสนตันหรือ 100 ล้านกิโลกรัม เลยทีเดียว!!

ก็ไม่รู้เจ้าหน้าที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องปล่อยปละให้ผักตบชวาเหล่านี้สะสมจนมหาศาลขนาดนี้ได้อย่างไร ทำไมไม่รีบกำจัดเสียตั้งแต่ยังไม่มากนักหรือในช่วงแล้งที่น้ำน้อย น่าจะทำงานกำจัดได้ไม่ยาก กลับปล่อยไว้จนใหญ่โต กระทั่งมีผู้แชร์ภาพกระจายไปทั่ว ทำให้วิตกเมื่อฝนเริ่มมา น้ำเริ่มมาก จะขวางทางระบายน้ำ จนกลายเป็นปัญหาทำให้เกิดน้ำท่วมใหญ่ได้ เรื่องก็เลยก็มาถึงมือนายกฯบิ๊กตู่ต้องสั่งการด้วยตัวเองให้กองทัพเข้ามาจัดการ...มันเข้าท่านักหรือ ทำไมหน่วยงานที่เกี่ยวข้องไม่แก้ไขกันตั้งแต่ต้นที่ปัญหายังน้อยๆ จัดการได้ง่าย กลับปล่อยปละจนกลายเป็นปัญหาใหญ่ ให้รัฐบาลต้องทุ่มเทกำลังคน กำลังเครื่องจักรมาช่วยแก้ไขแบบนี้

ทำให้อดคิดต่อไปไม่ได้ว่า แล้วเรื่องขุกลอกแม่น้ำลำคลอง ซึ่งควรทำกันตั้งแต่ตอนน้ำแล้งก่อนหน้านี้ เพื่อขยายพื้นที่รองรับน้ำฝนจำนวนมหาศาลที่คาดจะมามากจากปรากฏการณ์ “ลานีญา” นั้น ทุกพื้นที่ ได้ทำกันไว้ดีแล้วหรือยัง...ไม่ใช่รอให้มีปัญหาแล้วค่อยมาแก้ไขเหมือนที่ผ่านๆมา โดยไม่เคยสำนึกถึงสุภาษิตไทยที่ว่า“กันไว้ดีกว่าแก้”เลย....

อีกเรื่องที่กำลังลุ้นกันมากในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ คือ โผโยกย้ายข้าราชการระดับ 10 หรือระดับอธิบดี ที่มีกระแสมาหลายวันก่อนว่า จะเข้าครม.ในสัปดาห์นี้ แต่เอาเข้าจริงๆ ก็ยังไม่ได้เวลาคลอดออกมา มีเพียงการยืนยันจากปลัดฯธีรภัทร ประยูรสิทธิ ว่า ได้ส่งรายชื่อและประวัติการทำงานข้าราชการระดับ 9 ที่มีคุณสมบัติเหมาะสมจะขึ้นเป็นซี 10 แทนผู้บริหารที่จะเกษียณสิ้นเดือนกันยายนนี้ ซึ่งปีนี้มีซี 10 ตำแหน่งสำคัญเกษียณมากถึง 13 คนเป็นผู้ตรวจราชการกระทรวง 6 คน,รองปลัด 2 คนและอธิบดีอีก 5 กรมใหญ่ คือ กรมชลประทาน, กรมส่งเสริมการเกษตร, กรมปศุสัตว์, กรมฝนหลวงและการบินเกษตรสุดท้ายคือ เลขาธิการส.ป.ก.สำนักงานการปฎิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตอนนี้ก็อยู่ที่การตัดสินใจขั้นสุดท้ายจาก พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรฯ แต่ที่ปลัดฯธีรภัทรยืนยันคือ จะไม่มีการย้ายข้ามกระทรวง จะพิจารณาคนภายในกระทรวงเกษตรฯเพื่อให้ขับเคลื่อนงานปฏิรูปเกษตรได้เต็มที่

เท่าที่มีกระแสข่าวเกี่ยวกับตัวเต็งมา โดยเฉพาะตำแหน่งอธิบดีทั้ง 5 กรม ส่วนใหญ่ล้วนเคยเป็นรองอธิบดีหรือทำงานเป็นลูกหม้อกรมนั้นๆมาก่อน นับว่า น่าจะได้คนที่เหมาะสมกับงานมากขึ้น เพราะที่ผ่านมายุค ระบบหลงจู๊ได้สร้างธรรมเนียม ย้ายซี 9 ที่จะขึ้นอธิบดีให้ไปเป็นผู้ตรวจฯระดับ 10 ก่อน แล้วค่อยโยกมาเป็นอธิบดีตามระบบ “เส้นสาย” ทำให้ได้อธิบดีข้ามกรมวุ่นวายไปหมด แล้วหลายกรมก็ทำงานไม่เวิร์ก ได้แต่รับฟังคำสั่งจาก “หลงจู๊” พอมายุค คสช.ระยะที่ผ่านมาก็ยังหลงยึดตามธรรมเนียมนี้อีก แต่ตอนนี้มีผู้ตรวจฯเกษียณถึง 6 คน และพล.อ.ฉัตรชัยก็ต้องการคนที่เข้าใจงานในแต่ละกรมจริงๆ จึงเป็นโอกาสดีของระดับรองอธิบดีลูกหม้อทั้งหลาย ที่จะขึ้นอธิบดีโดยไม่ต้องผ่านการเป็นผู้ตรวจฯก่อน

ผมก็หวังว่า การจัดทัพข้าราชการระดับสูงของกระทรวงเกษตรฯในครั้งนี้ จะได้คนที่มีความสามารถ เข้าใจและรู้งานจริง มาทำงานเสียที เพื่อประโยชน์ของเกษตรกรอย่างแท้จริง

สาโรช บุญแสง