นายคมสัน จำรูญพงษ์ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยว่า สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรที่ 7 (สศท.7) จ.ชัยนาท ได้ศึกษาแนวทางบริหารจัดการเขตเกษตรเศรษฐกิจสินค้าเกษตรที่สำคัญ (Zoning) ข้าว ใน อ.มโนรมย์ พบว่า มีพื้นที่ปลูก 73,465 ไร่ ส่วนใหญ่ปลูกในพื้นที่เหมาะสมมากและปานกลาง (S1, S2) 70,394 ไร่ และปลูกในพื้นที่เหมาะสมน้อยและไม่เหมาะสม (S3, N) 3,071 ไร่

จากการศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนสุทธิ พบว่า ในพื้นที่เหมาะสมมากและปานกลาง เกษตรกรจะทำการผลิตข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 เพื่อการบริโภคมากที่สุด โดยมีผลตอบแทนสุทธิสูงสุดเฉลี่ยไร่ละ 2,183.18 บาท มีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยไร่ละ 5,774.47 บาท ผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย 747.76 กิโลกรัม และราคาที่เกษตรขายได้เฉลี่ย 10.64 บาทต่อกิโลกรัม โดยราคาที่เกษตรกรขายได้จะสูงกว่าราคาข้าวขาวทั่วไป

รองลงมาเป็นการผลิตข้าวเพื่อจำหน่ายเป็นเมล็ดพันธุ์ พันธุ์ กข. โดยให้ผลตอบแทนเฉลี่ยไร่ละ 1,153.81 บาท มีต้นทุนเฉลี่ย 6,647.21 บาทต่อไร่ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นค่าใช้จ่ายในการใช้เครื่องจักรปักดำ การเพาะปลูกมีผลผลิตต่อไร่เฉลี่ย 859.33 กิโลกรัม และราคาที่เกษตรกรขายได้ 9.08 บาทต่อกิโลกรัม

ส่วนการผลิตข้าวพันธุ์ กข. เพื่อการบริโภค ให้ผลตอบแทนสุทธิน้อยที่สุด เฉลี่ยต่อไร่ 404.57 บาท มีต้นทุนการผลิต 5,004.04 บาทต่อไร่ มีผลผลิตเฉลี่ย 724.17 กิโลกรัมต่อไร่ และราคาที่เกษตรกรขายได้เฉลี่ย 7.47 บาทต่อกิโลกรัม ทั้งนี้ข้าวที่ผลิตได้จะเป็นข้าวขาวที่ขายให้กับโรงสีเพื่อการแปรสภาพเท่านั้น

สำหรับการผลิตข้าวในพื้นที่เหมาะสมน้อยและไม่เหมาะสม เป็นการผลิตข้าวพันธุ์ กข.เพื่อบริโภค โดยผลตอบแทนสุทธิติดลบ ถึงแม้ว่าจะมีต้นทุนการผลิตเฉลี่ยไร่ละ 4,969.83 บาท แต่ผลผลิตที่ได้รับเฉลี่ยต่อไร่น้อยกว่า เพียง 659.30 กิโลกรัมต่อไร่ และเกษตรกรได้รับผลตอบแทนเฉลี่ย 4,969.83 บาทต่อไร่ ซึ่งขาดทุนสุทธิเฉลี่ย 45.72 บาทต่อไร่

นอกจากนี้ สศท.7 ยังได้ศึกษาพืชทางเลือกให้เกษตรกรในพื้นที่ ได้แก่ อ้อยโรงงานซึ่งพบว่า มีผลตอบแทนสุทธิ 931.19 บาทต่อไร่ และมันสำปะหลัง มีผลตอบแทนสุทธิ 960.18 บาทต่อไร่ และได้ศึกษาพืชหลังนา ได้แก่ ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มีผลตอบแทนสุทธิ 2,713.97 บาทต่อไร่ ถั่วเขียวมีผลตอบแทนสุทธิ 2,190.19 บาทต่อไร่ ไม้ดอกดาวเรือง มีผลตอบแทนสุทธิ 14,775.94 บาทต่อไร่ และการเลี้ยงไก่ไข่ ที่นับเป็นกิจกรรมเสริมที่สร้างรายได้เป็นอย่างดี โดยเลี้ยงแบบอินทรีย์ ไก่ไข่ 100 ตัว จะได้รับกำไรเฉลี่ย 120.84 บาทต่อวัน ในระยะการเลี้ยง 1 ปี