ว่ากันว่าพอคนเราอายุเลยเลขหก เข้าสู่วัยของผู้สูงอายุ ที่ชอบเรียกกันว่า เป็นพวก “สว.(สูงวัย) อาการหลงๆ ลืม จะเกิดขึ้นบ่อยครั้ง และค่อยๆ ลุกลามไปเรื่อยๆ จนกลายเป็นปัญหาของพวก บรรดา สว. ว่า ความสุขในชีวิตจะไม่เหมือนเดิม แต่วันนี้ มีงานวิจัยของ นายแพทย์แกรี่สมอลล์ สุดยอดแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองจากสหรัฐอเมริกา ออกมายืนยันให้เกิดความวิตกกังวลกันเพิ่มขึ้นว่า อาการสมองเสื่อมกำลังระบาดอย่างมากขึ้นกับคนทุกอายุ แบบว่าพอเข้าสู่วัยแค่ สามสิบ สี่สิบ ก็จะมีอาการเช่นเดียวกับพวก สว.ที่มีอายุ 60 ขึ้นแล้ว...เป็นเรื่องที่เราๆ คงจะอยู่นิ่งไม่ได้แล้ว

นายแพทย์แกรี่ สมอลล์สุดยอดแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านสมองจากสหรัฐอเมริกา ได้เดินทางมาเยือนกรุงเทพฯ เพื่อร่วมงานเฮอร์บาไลฟ์ เอเชียแปซิฟิก เวลเนส ทัวร์ ครั้งที่ 6โดยคุณหมอได้มาแบ่งปันมุมมองความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของเทคโนโลยีสมัยใหม่ที่ส่งผลกระทบต่อสมองมนุษย์และรูปแบบพฤติกรรมการใช้ชีวิตในสังคม ให้ทราบว่า วันนี้คนเจเนอเรชั่นมิลเลเนียลหลายล้านคนทั่วโลกเสพติดอุปกรณ์สื่อสารอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งทำให้สมองของคนเราได้รับการกระตุ้นจากอุปกรณ์สื่อสารเป็นหลัก โดยมีผลสำรวจของเฮอร์บาไลฟ์ซึ่งทำการสำรวจพนักงานออฟฟิศที่มีอายุระหว่าง 25-45 ปี ในไต้หวันเมื่อปีที่ผ่านมา พบว่า ร้อยละ 61 ของคนทำงานกลุ่มนี้ใช้อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์นาน 6-10 ชั่วโมงต่อวัน และร้อยละ 78 รู้สึกว่า การใช้อุปกรณ์เหล่านี้นานเกินไปมีผลกระทบต่อความจำของพวกเขารวมทั้งประมาณร้อยละ 60 ยอมรับว่าถึงขั้นหลงลืมข้าวของส่วนตัวเลยทีเดียว…สรุปได้ว่า คนที่ยังไม่เข้าสู่ภาวะสูงวัย แต่จะมีอาการหลงๆลืมเช่นเดียวกับพวกสูงวัย ซึ่งเกิดขึ้นจากการคลุกคลีอยู่กับพวกคอมพิวเตอร์ พวกอุปกรณ์สื่อสารมากเกินไปนั่นเอง

แล้วเราจะทำยังไงกันดี ในเมื่อยุคสมัยใหม่ เทคโนโลยีกลายเป็นสิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้ในการดำเนินชีวิตประจำวันของเรา และเรารู้สึกว่ามันยากที่จะใช้ชีวิตโดยไม่มีสมาร์ทโฟนหรือคอมพิวเตอร์ ไม่ได้เสียด้วย ซึ่งสำหรับประเทศไทย รายงานล่าสุดของ Google Consumer Barometer เผยว่า ร้อยละ 53 ของคนไทยใช้อินเตอร์เนตทุกวัน ซึ่งเพิ่มขึ้นร้อยละ 89 นับจากปี 2556 และร้อยละ 70 ของคนไทยใช้สมาร์ทโฟน เพิ่มขึ้นร้อยละ 126 นับจากเมื่อ 3 ปีที่แล้วเช่นกัน.....เห็นทีว่า อนาคตเมื่อรู้จักใครกันเป็นครั้งแรก พอแนะนำชื่อเสียงกันแล้ว คงต้องรีบจดใส่กระดาษเอาไว้ มิฉะนั้นพอแยกจากกันรุ่งขึ้นก็คงลืม หรือเวลาจะทำอะไรคงต้องจดบันทึกเอาไว้ทุกครั้งว่า เก็บอะไรไว้ที่ไหน เพื่อกันลืม แบบนี้ชีวิตคงไม่โสภาเสียแล้ว สำหรับคนหนุ่มคนสาวที่ยังมีกำลังวังชาแข็งแรง แต่กำลังมันสมองอ่อนแอลงทุกวัน

มีรายงานวิจัยหลายฉบับของคุณหมอแกรี่ เผยว่า พันธุกรรมเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยเสี่ยงของโรคสมองเสื่อม อาการของโรคอัลไซเมอร์ และสัญญาณอื่นๆ ของภาวะสมองเสื่อมถอย ความจริงแล้วยังมีปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ อีกมากมาย อาทิ สภาพร่างกาย วิธีจัดการกับความเครียด การกระตุ้นการทำงานของสมองและโภชนาการ ที่เราต้องให้ความใส่ใจกันมากขึ้น เพราะความจำของเราไม่จำเป็นต้องเสื่อมถอยไปตามวัย มีรูปแบบการใช้ชีวิตมากมายที่ช่วยลับสมองของเราให้เฉียบแหลมอยู่เสมอ การออกกำลังกาย ก็เป็นสิ่งจำเป็นที่ช่วยให้เซลล์สมองกระฉับกระเฉงตื่นตัว ในขณะที่วิธีการฝึกฝนสมองและทบทวนความจำ เช่น เกมส์ปริศนาอักษรไขว้ ซุโดะกุ หรือการเรียนรู้ภาษาใหม่ๆ ก็ช่วยเสริมสร้างสมองได้เหมือนกัน และการลดความเครียดก็จะช่วยลดความเสี่ยงของการสูญเสียความจำได้ เนื่องจากคนที่มักมีอาการเครียดจะมีโอกาสเสี่ยงเป็นโรคด้านสมองได้ง่ายกว่า

ก่อนจะเดินทางจากเมืองไทย คุณหมอแกรี่ บอกบทเรียนเพื่อเสริมสมรรถภาพด้านสมองอย่างง่ายๆ ให้นำไปปฏิบัติดังนี้ คนรุ่นใหม่อาจจะเริ่มจากการฝึกทักษะง่ายๆ เช่น เทคนิคการจำ และการพูดคุยสื่อสารแบบพบเจอหน้ากันต้องฝึกเรื่องการสบตาคู่สนทนาและกิริยาท่าทางในการสนทนาโดยไม่ต้องใช้คำพูดไปด้วยในตัว ลองใช้วิธีการฝึกฝนสมองแบบนี้ควบคู่ไปกับการออกกำลังกายเป็นประจำทุกวัน รวมทั้งนอนหลับให้เพียงพอ จัดการกับความเครียด และรับประทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพสมอง เมื่อเราปรับเปลี่ยนไลฟ์สไตล์ให้กระฉับกระเฉงและมีสุขภาพดีกันตั้งแต่วันนี้ สมองของเราก็จะแจ่มใสแข็งแรงไปอีกนานแสนนาน

รักและเป็นห่วงว่า ความจำจะเสื่อมไปก่อนวัย ก็ลองเอาบทเรียนของหมอแกรี่ไปปฏิบัติให้เป็นนิสัย ก่อนจะจบข้อเขียนในวันนี้ คงต้องขอชมท่านนายกฯตู่ (พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา) ที่นำเอาการออกกำลังกายทุกวันมาให้ข้าราชการปฏิบัติเป็นประจำ สอดคล้องกับวิธีพัฒนาสมองของหมอแกรี่แป๊ะเลย แบบนี้ ไม่ต้องกลัวแล้วว่า คนรุ่นใหม่จะลืมชื่อ นายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา อย่างเร็ววันเพราะคนรุ่นนี้มีการพัฒนาสมองด้วยการออกกำลังกายเป็นประจำอยู่แล้ว

ชนิตร ภู่กาญจน์