พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณอย่างที่สุดต่อปวงชนชาวไทย โดยเฉพาะในเรื่องการพัฒนาทรัพยากรดิน การพัฒนาที่ดินเพื่อการเกษตรกรรมไว้อย่างมากมาย จนเป็นที่ประจักษ์ว่า “พระองค์เป็นมหากษัตริย์ที่ทรงงานหนักที่สุดของโลก” ก่อให้เกิดการพัฒนาประเทศและสร้างประโยชน์สุขแก่ประชาชนอย่างอเนกอนันต์ ทรงมีพระอัจฉริยภาพและพระปรีชาสามารถด้านการค้นคว้า พัฒนา เป็นนักวิจัยที่สามารถดำเนินงานโครงการสำคัญๆ ด้วยพระองค์เอง

จากการเสด็จพระราชดำเนินทรงเยี่ยมประชาชนทั่วทุกภูมิภาค ปัญหาที่ทรงพบบ่อยครั้ง นอกจากปัญหาเรื่องสภาพดินที่ไม่มีความอุดมสมบูรณ์เป็นพื้นฐานแล้ว ยังมีดินปัญหาอื่นๆ ทั้งทางเคมีและทางฟิสิกส์อีกด้วย การเพาะปลูกจึงให้ผลผลิตต่ำ เป็นผลให้ราษฎรมีฐานะยากจน พื้นที่ที่มีปัญหาเกี่ยวกับดิน ได้แก่ พื้นที่ดินพรุในภาคใต้ ซึ่งเป็นทั้งดินอินทรีย์ และดินเปรี้ยวจัด พื้นที่ดินเปรี้ยวจัดและดินเค็มในภาคกลาง และพื้นที่ดินทรายและดินตื้นในหลายภูมิภาค ด้วยพระอัจฉริยภาพสามารถจำแนกดินที่มีปัญหาตามภูมิภาคต่างๆ และจัดตั้งศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อหาต้นเหตุของปัญหาและทดลองหาวิธีการแก้ไขปัญหาดินของภูมิภาคนั้นๆ ทรงศึกษาและมีแนวพระราชดำริในการแก้ไขปัญหาดินประเภทต่างๆ ด้วยกระบวนการวิทยาศาสตร์ และวิธีการทางธรรมชาติ อาทิ โครงการแกล้งดิน ต้นแบบการแก้ปัญหาดินเปรี้ยวจัดที่ประสบผลสำเร็จ การแก้ปัญหาดินเสื่อมโทรม การใช้หญ้าแฝกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ เป็นต้น เพื่อให้พื้นที่ที่มีปัญหาเรื่องดินจากหลายๆ สาเหตุกลับมาใช้ประโยชน์ได้ดี และแก้ไขปัญหาดินที่เสื่อมสภาพหมดทางฟื้นฟู ให้สามารถพลิกฟื้นคืนความอุดมสมบูรณ์

พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า จากพระปรีชาสามารถและพระราชกรณียกิจที่ทรงปฏิบัติในด้านการพัฒนาที่ดิน การอนุรักษ์ดินและน้ำ เป็นที่ประจักษ์และยอมรับอย่างกว้างขวางระดับสากล เมื่อวันที่ 16 เมษายน 2555 สมาพันธ์สมาคมวิทยาศาสตร์ทางดินนานาชาติ จึงได้ทูลเกล้าฯถวายรางวัล “นักวิทยาศาสตร์ดินเพื่อมนุษยธรรม” เป็นพระองค์แรกและพระองค์เดียวของโลก เพื่อเทิดพระเกียรติคุณของพระองค์ฯ ในโอกาสเดียวกันได้ทูลขอพระราชทานให้วันที่ 5ธันวาคม ซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ เป็น “วันดินโลก” และในวันที่ 20 ธันวาคม 2556 สมัชชาสหประชาชาติได้มีมติรับรองให้ “5 ธันวาคม ของทุกปีเป็น “วันดินโลก” 

นายสุรเดช เตียวตระกูล อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน กล่าวต่อไปว่า ด้วยรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีคุณูปการอย่างใหญ่หลวงหาที่สุดมิได้ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงบำเพ็ญพระราชกรณียกิจนานัปการ ด้วยพระปรีชาสามารถปราดเปรื่อง พระราชกรณียกิจที่สำคัญยิ่งประการหนึ่งในด้านการพัฒนาทรัพยากรดินให้เกิดความอุดมสมบูรณ์ ซึ่งเกษตรกรส่วนใหญ่อาศัยดินในการเลี้ยงชีพ มิได้ดูแลรักษาดินอย่างเหมาะสม ก่อให้เกิดความเสื่อมโทรมอย่างมาก ประกอบกับความเสียหายจากธรรมชาติ ด้วยพระปรีชาญาณอันลึกซึ้ง พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงตระหนักอย่างถ่องแท้ถึงความรุนแรง และอันตรายของความเสื่อมโทรมดังกล่าว จึงได้พระราชทานแนวพระราชดำริเกี่ยวกับการฟื้นฟู พัฒนา และอนุรักษ์ทรัพยากรดินเป็นอเนกประการ ซึ่งล้วนแล้วแต่นำประโยชน์สุขมาสู่พสกนิกร โดยทรงศึกษา วิจัย ทดลอง พัฒนา ทำให้เห็นเป็นแบบอย่างความสำเร็จ แล้วขยายผลให้เกษตรกรนำไปปฏิบัติ โดยวิธีการหรือแนวทางเหล่านั้นล้วนเป็นวิธีการที่เรียบง่ายประหยัด เกษตรกรสามารถดำเนินการเองได้สะดวก ด้วยพระวิสัยทัศน์ที่ยาวไกล พระปรีชาสามารถในการปฏิบัติพระราชกรณียกิจด้านการพัฒนาที่ดิน การอนุรักษ์ดินและน้ำ เป็นที่ประจักษ์และยอมรับอย่างกว้างขวางระดับสากล 

สำหรับปี 2559 นี้ กรมพัฒนาที่ดิน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กำหนดจัดงานวันดินโลกในหัวข้อ Soils and Pulses, Symbiosis for Life : ดินและถั่ว...เกื้อกูลชีวิต เพื่อให้สอดคล้องกับปีสากลแห่งถั่วเมล็ดแห้ง (International Year of Pulses) 
ที่สหประชาชาติ กำหนดขึ้น เพื่อสร้างความตระหนักรู้ถึงความสำคัญของถั่วเมล็ดแห้ง ซึ่งเป็นแหล่งอาหารโปรตีน วิตามินและ
เกลือแร่ที่หาง่าย ราคาถูก และปลูกได้ในพื้นที่แห้งแล้งที่มีน้ำน้อย ดังนั้นถั่วจึงเป็นพืชอาหารที่มีคุณค่าทางโภชนาการของประชากรโลก ทำให้มีความสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหาร และช่วยลดปัญหาความอดอยาก โดยเฉพาะในประเทศกำลังพัฒนา สำหรับประเทศไทยนอกจากพืชตระกูลถั่ว จะมีความสำคัญทางเศรษฐกิจ โดยปลูกเพื่อประโยชน์ทางการบริโภค และสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรแล้ว ยังมีบทบาทสำคัญ ในด้านการปรับปรุงบำรุงดิน เพิ่มอินทรียวัตถุและธาตุอาหารในดิน และแก้ปัญหา ดินเสื่อมโทรมด้วย

“นอกจากการจัดงานดินโลก ปี 2559 แล้ว กรมพัฒนาที่ดินยังได้ดำเนินโครงการ “เรียนรู้ น้อมนำ ทำตามที่พ่อสอน” ทุกจังหวัดทั่วประเทศ โดยมีระยะเวลาการดำเนินงานตั้งแต่เดือนธันวาคม 2559 จนถึง เดือนกันยายน 2560 เพื่อน้อมนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชขยายผลไปสู่พื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ สร้างการเรียนรู้แนวทาง การทรงงานด้านการพัฒนาที่ดินให้เกษตรในการแก้ไขปัญหาและปรับปรุงฟื้นฟูดิน สามารถแก้ไขปัญหาพื้นที่ดินเสื่อมโทรมให้เกษตรกรสามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์ที่ดินได้อย่างยั่งยืน” นายสุรเดช กล่าว