11 ธ.ค.59 พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า ปีนี้อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ทั้ง 34 แห่งทั่วประเทศ ปัจจุบันมีปริมาณน้ำกักเก็บทั้งประเทศอยู่ที่ 50,532 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็น 71% ของความจุ และเป็นน้ำใช้การได้จริง 27,006 ล้าน ลบ.ม.ซึ่งเทียบกับปี 58 มีมากกว่า 9,794 ล้าน ลบ.ม.ส่วนปริมาณน้ำใช้การได้ 4 เขื่อนหลักลุ่มเจ้าพระยา รวม 10,044 ล้าน ลบ.ม.โดยมากกว่าปีก่อน 5,931 ล้าน ลบ.ม.มีน้ำเพียงพอทุกกิจกรรม สำหรับอุปโภคบริโภค รักษาระบบนิเวศ และเพาะปลูกต้นฤดูแล้ง แต่จะขอความร่วมมือเกษตรกรงดปลูกข้าวทำนาปรังรอบ 2 ทั้งนี้ มีเขื่อนหลายแห่งที่มีน้ำน้อยกว่าเกณฑ์ โดยเฉพาะภาคอีสานตอนใต้ และภาคตะวันออก

รมว.เกษตรฯ กล่าวว่า ได้มีนโยบายจัดตั้งหน่วยปฏิบัติการฝนหลวงเคลื่อนที่เร็ว ณ สนามบินฝนหลวง จ.นครสวรรค์ พร้อมขึ้นปฏิบัติการเติมน้ำในเขื่อนต่างๆ โดยเฉพาะเขื่อนที่น้ำต้นทุนน้อยบรรเทาปัญหาขาดแคลนน้ำช่วงฤดูแล้ง เพิ่มความชุ่มชื้นของพื้นที่ป่าและพื้นที่การเกษตร ในช่วงวันที่ 14 - 16 ธ.ค.59 ตามที่กรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ไว้ สามารถปฏิบัติการฝนหลวงในพื้นที่ภาคอีสาน ภาคตะวันออก ซึ่งจะทำให้มีฝนปริมาณมากขึ้น

ด้าน นายเลิศวิโรจน์ โกวัฒนะ รองปลัดเกษตรฯ กล่าวว่า ช่วงฤดูแล้งนี้พื้นที่ทั่วประเทศจะใช้น้ำจากเขื่อนเก็บน้ำขนาดใหญ่ 34 แห่ง รวมขนาดกลาง 448 แห่ง โดยลุ่มเจ้าพระยา 22 จังหวัด เป็นปีที่มีน้ำเข้าเกณฑ์เฉลี่ย ปริมาณน้ำใช้การ 9.7 พันล้าน ลบ.ม.ถือว่าดีกว่า 2 ปีที่ผ่านมา แต่ถ้าจะให้ดีต้องมีน้ำระดับ 1 หมื่นล้าน ลบ.ม.ขึ้นไป เพื่อพอใช้เพาะปลูกพืชฤดูแล้ง หลังจากวันที่ 1 พ.ย.ได้จัดสรรน้ำในทุกกิจกรรม 5.9 พันล้าน ลบ.ม.และเตรียมปริมาณน้ำสำรอง 3.7 พันล้าน ลบ.ม.ไว้กรณีฝนทิ้งช่วงเดือน พ.ค.60 โดยปี 59/60 จัดสรรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค 1.1 พันล้าน ลบ.ม.เพื่อรักษาระบบนิเวศ 1.4 พันล้าน ลบ.ม.สำหรับเพาะปลูกทำเกษตรต่อเนื่อง 400 ล้าน ลบ.ม.และใช้น้ำปลูกข้าวนาปรัง 2.9 พันล้าน ลบ.ม.ส่วนนาปรังรอบ 2 ต้องขอให้งดปลูก รวมทั้งมีการปรับปฎิทินการเพาะปลูกพืชเร็วขึ้นก่อนฤดูน้ำหลาก กันน้ำไว้อีก 70 ล้าน ลบ.ม.พื้นที่เร่งปลูกข้าวก่อน เช่น จ.พิษณุโลก จ.พิจิตร เพื่อหนีน้ำหลากเก็บเกี่ยวก่อน เอาไว้เป็นพื้นที่แก้มลิงรับน้ำต้นฤดูฝนเป็นการลดปัญหาอุทกภัยในลุ่มน้ำยม

อย่างไรก็ตาม ยังมีหลายเขื่อนมีปัญหาน้ำต้นทุนอยู่ในเกณฑ์น้อย เช่น ภาคอีสานตอนใต้ ต้องงดส่งน้ำนาปรังและน้ำไม่เพียงพอให้กับการปลูกพืชฤดูแล้งเลย รวมถึงเขื่อนลุ่มน้ำแม่กลอง ปีนี้น้ำไม่ดี ไม่สามารถส่งน้ำนาปรังได้ ต้องกันน้ำไว้อุปโภคบริโภคเป็นหลักและสำรองน้ำไว้ปีหน้า โดยพื้นที่ 7 จังหวัดลุ่มน้ำแม่กลอง จะส่งน้ำให้พืชต่อเนื่องเท่านั้น เนื่องจากปีนี้น้ำ 2 เขื่อน คือ เขื่อนวชิราลงกรณ และเขื่อนศรีนครินทร์ มีน้ำใช้การ 5.4 พันล้าน ลบ.ม.จัดสรรน้ำ 2.9 พันล้าน ลบ.ม.เพื่อการอุปโภคบริโภค 300 ล้าน ลบ.ม.รักษาระบบนิเวศ 1.7 พันล้าน ลบ.ม.ส่งน้ำปลูกพืชต่อเนื่อง 950 ล้าน ลบ.ม.รวมทั้งเขื่อนลำตะคอง เขื่อนลำพระเพลิง เขื่อนมูลบน เขื่อนลำแชะ เขื่อนน้ำพุง เขื่อนแม่กวงอุดมธารา เขื่อนปราณบุรี เขื่อนแก่งกระจาน มีน้ำต้นทุนเกณฑ์น้อย ไม่สามารถสนับปลูกพืชฤดูแล้งได้ ส่วนเขื่อนมีน้ำใช้การเกณฑ์น้อย ไม่ส่งทำนาปรัง แต่ส่งปลูกพืชฤดูแล้ง เขื่อนแม่งัด เขื่อนลำนางรอง เขื่อนบางลาง เพราะช่วงแล้งยาวถึง 6 เดือน กันน้ำไว้ให้ระบบปะปาใช้น้ำจากเขื่อนทั้งสิ้น

ขณะที่ นายสุรสีห์ กิตติมณฑล อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวว่า ตามที่ รมว.เกษตรฯ สั่งการเร่งให้หน่วยฝนหลวงเคลื่อนที่เร็วขึ้นปฎิบัติการทำฝนหลวง โดยได้ตั้งหน่วยเคลื่อนที่เร็ว 2 หน่วย ที่ศูนย์ฝนหลวง จ.นครสวรรค์ และศูนย์ฝนหลวงหัวหิน จ.ประจวบคีรีขันธ์ ตั้งแต่วันที่ 15 พ.ย.เป็นต้นมา ซึ่งหน่วยเคลื่อนที่เร็วจะอาศัยจังหวะช่วงชิงทำฝนให้พื้นที่ที่ต้องการฝน เพื่อเพิ่มน้ำต้นทุนในเขื่อนและน้ำเพื่อการเกษตรฤดูแล้ง โดยหน่วยฝนหลวงเคลื่อนที่เร็วหัวหิน ได้ขึ้นปฎิบัติการฝนหลวง ล่าสุดได้ปริมาณน้ำเข้าเขื่อนแก่งกระจาน 2.67 ล้าน ลบ.ม.ปริมาณน้ำไหลเข้าเขื่อนปราณบุรี 1.13 ล้าน ลบ.ม.รวมทั้งเตรียมขึ้นปฎิบัติการฝนหลวง ในช่วง 14 - 16 ธ.ค.โดยหน่วยฝนหลวงเคลื่อนเร็ว จ.นครสวรรค์ เติมน้ำเขื่อนลำตะคอง เขื่อนลำพระเพลิง เขื่อนมูลบน เขื่อนลำแซะ ซี่งหน่วยฝนหลวงเคลื่อนที่เร็วจะขึ้นปฎิบัติการทันทีที่พบสภาพอากาศเอื้ออำนวย จะส่งผลทำฝนหลวงได้ดีตรงเป้าหมายบรรเทาปัญหาน้ำไม่เพียงพอช่วงแล้งได้