นายสงกรานต์ ภักดีคง รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยถึงการติดตามงานส่งเสริมการเกษตรในรูปแบบแปลงใหญ่ ที่ได้ดำเนินการโดยใช้ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตรเป็นเครื่องมือในการส่งเสริมการเกษตร มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเรื่องเทคโนโลยีการเกษตรที่เหมาะสม สามารถช่วยแก้ปัญหาของชุมชนและสามารถตอบสนองประเด็นการพัฒนาในพื้นที่ และสอดคล้องกับความต้องการของเกษตรกร โดยในช่วงที่ผ่านมา ได้ติดตามงานแปลงใหญ่ด้านข้าวที่ ตำบลสบป้าด อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง พบว่า มีสมาชิกทั้งหมด 200 คน พื้นที่ในโครงการ 1,136 ไร่ เป็นพื้นที่ S3 ทั้งหมด พันธุ์ข้าวที่ปลูกได้แก่ สันป่าตอง 1กข 6, ไรซ์เบอร์รี่, มะลิแดง, หอมนิล โดยจัดตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จำนวน 1 กลุ่ม มีการวิเคราะห์พื้นที่จัดทำข้อมูลรายแปลง ทั้งนี้ในการพัฒนาคุณภาพข้าวในรูปแปลงใหญ่ ได้กำหนดเป้าหมายและการดำเนินการตามแผนโครงการพัฒนาแบบมีส่วนร่วมได้จัดตั้งกลุ่มกิจกรรมต่างๆ เช่น กลุ่มศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน ศูนย์ข้าวชุมชน ศูนย์จัดการดินและปุ๋ยชุมชน เพื่อให้ความรู้เรื่องการผลิตจนถึงการแปรรูปเพื่อจำหน่าย

รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวอีกว่า ผลการดำเนินงานแปลงใหญ่ (ข้าว) ของที่นี่มีผลสัมฤทธิ์ที่ดีมาก คือ 1.สามารถลดต้นทุนการผลิต ลดการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวจากเดิม 15 กก./ไร่ เป็น 10 กก./ไร่ ลดการใช้ปุ๋ยเคมี จาก 50 กก./ไร่ เป็น 30 กก./ไร่ โดยการใช้ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน และลดการใช้สารเคมี โดยใช้สารชีวภัณฑ์ทดแทน ทำให้ต้นทุนการผลิตโดยรวมลดลง จาก 5,182 บาท/ไร่ เป็น 4,041 บาท/ไร่ (ลดลงร้อยละ 22) 2.ผลผลิตเพิ่มขึ้น จาก 494 กิโลกรัม/ไร่ เป็น 543 กิโลกรัม/ไร่ ที่ ความชื้น 15% (เพิ่มขึ้นร้อยละ 10.0) 3. มีการพัฒนาคุณภาพผลผลิต โดยให้ความรู้และตรวจรับรองการผลิตข้าวตามมาตรฐาน Pre GAP 121 ราย GAP 4 ราย ตลอดจนส่งเสริมการผลิตเมล็ดพันธุ์ใช้เองและจำหน่าย รวมทั้งแปรรูปข้าวเพื่อหน่ายของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน 4.ตลาดมั่นคง มีการทำข้อตกลงซื้อ-ขาย ข้าวเปลือกในราคาสูงกว่าตลาด 200 บาท/ตัน กับโรงสีข้าวในพื้นที่จังหวัดลำปาง (โรงสีทรัพย์ไพศาล) สหกรณ์การเกษตรอำเภอสบปราบรับซื้อข้าวเปลือกในราคาข้าวตลาด และจำหน่ายข้าวแปรรูป (ข้าวสี) ในตลาดชุมชน และจุดจำหน่ายสินค้าทั่วไป

สำหรับแนวทางพัฒนาต่อไปนั้น ทางกลุ่ม มีความต้องการเครื่องสีข้าวขนาดกลางเพื่อใช้สำหรับสีข้าวเพื่อจำหน่ายเองเพื่อลดต้นทุนในการแปรรูปเป็นข้าวสาร และยังได้ วัสดุจากการสี ได้แก่ รำข้าว แกลบ ที่สามารถนำไปเพิ่มมูลค่าได้อีกด้วย