คล้อยหลัง “ฟ้าผ่า” สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง หรือ “กกต.” กับกรณีที่ประชุมกรรมการ กกต. เมื่อวันที่ 8 ธันวาคม 2558 มีมติ “เลิกจ้าง” ภุชงค์ นุตราวงศ์ จากตำแหน่งเลขาธิการ กกต. ด้วยเหตุผลผลงาน “ไม่เข้าตา” ไม่ผ่านการประเมิน ก่อนเรื่องราวจะ “บานปลาย” ฟ้องร้องกันอุตลุด ทำให้เมื่อเปิดศักราชใหม่ 2559 สำนักงาน กกต. ที่ระยะหลัง “เงียบ” ถูกจับตามองอีกครั้ง เพราะมีภารกิจต้องสรรหา “แม่บ้าน” คนใหม่

หลังมีมติ “แจกซองขาว” ภุชงค์ไปไม่นาน กกต.ได้มีมติให้เปิดรับสมัคร “เลขาธิการ กกต.” คนใหม่ โดยกำหนดรับสมัครตั้งแต่วันที่ 1-29 กุมภาพันธ์ 2559 พร้อมตั้งคณะอนุกรรมการขึ้นมา 1 ชุด เพื่อทำหน้าที่ตรวจสอบคุณสมบัติผู้สมัคร และคาดว่าจะใช้ระยะเวลาราว 4 เดือนในการ “คัดแล้วคัดอีก” ซึ่งตำแหน่งเลขาธิการ กกต. ถือเป็นตำแหน่งสำคัญ มีกฎระเบียบกำหนดคุณสมบัติและหน้าที่ไว้ชัดเจน

หากย้อนไปดูประกาศ และระเบียบ กกต. เรื่องการรับสมัครคัดเลือกบุคคลเพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการฯ อาศัยอำนาจตามความในมาตรา 32 มาตรา 33 และมาตรา 34 แห่งพระราชบัญญัติ(พ.ร.บ.) ประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ.2554 และประกาศครั้งที่ 116/2554 เมื่อวันอังคารที่ 29 พฤศจิกายน 2554 เกี่ยวกับอำนาจหน้าที่ของเลขาธิการ กกต. เช่น เป็นผู้บังคับบัญชาพนักงานและลูกจ้างของสำนักงาน กกต., เป็นกรรมการและเลขานุการคณะกรรมการกองทุนเพื่อพัฒนาพรรคการเมือง, ควบคุมดูแลงานโดยทั่วไปของสำนักงาน กกต. และปฏิบัติงานอื่นๆ ตามที่ กกต.มอบหมาย และตามเงื่อนไขในสัญญาจ้าง เป็นต้น

หลักเกณฑ์การคัดเลือกจะพิจารณาจากคุณวุฒิ ประสบการณ์ และความสำเร็จด้านการบริหาร โดย กกต.จะดำเนินการคัดเลือกด้วยการประเมินจากเอกสารประกอบการสมัคร และการสัมภาษณ์ โดยอาจเชิญผู้สมัครมาสอบถามข้อมูล หรือแสดง “วิสัยทัศน์” เพิ่มเติม ก่อนสัมภาษณ์ก็ได้ โดยมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละ 5 ปี นับตั้งแต่วันที่ได้รับการแต่งตั้งและอาจได้รับแต่งตั้งใหม่ได้ แต่ไม่เกิน 2 วาระติดต่อกัน

ขณะที่บัญชี “อัตราเงินเดือน” และค่าตอบแทนของเลขาธิการ ท้ายระเบียบคณะกรรมการการเลือกตั้งว่าด้วยเลขาธิการคณะกรรมการการเลือกตั้ง พ.ศ.2554 ระบุ เงินเดือนขั้นต่ำ 89,000 บาท, เงินเดือนขั้นสูง 145,000 บาท, เงินประจำตำแหน่ง 24,000 บาท และเงินเพิ่มสำหรับตำแหน่ง 25,000 บาท

ด้วย “ระเบียบ” ข้างต้น ทำให้พอจะมองอย่าง “สังเขป” ได้ว่ามีการกำหนดคุณสมบัติ “สเปก” และการทำหน้าที่ของเลขาธิการ กกต.ไว้บน “หน้ากระดาษ” มากพอสมควร แต่ด้วยการเมืองที่หลายคนพยายามบอกว่าอยู่ใน “ยุคปฏิรูป” ทำให้ในมุมมองของผู้เกี่ยวข้องบางส่วนมองว่าเลขาธิการ กกต.คนใหม่ อาจต้องมีความ “พิเศษ” มากกว่าสเปกที่กำหนดไว้บนหน้ากระดาษ

“สดศรี สัตยธรรม” อดีต กกต.ด้านกิจการพรรคการเมืองและการออกเสียงประชามติ ระบุว่า การ “สรรหา” เลขาธิการ กกต.คนใหม่นั้น คงต้องใช้วิธีเปิดรับสมัครแบบทั่วไป ส่วนคุณสมบัติมีการระบุไว้ในระเบียบเกี่ยวกับการแต่งตั้ง และการสรรหาของ กกต.ไว้ชัดเจนแล้ว อย่างไรก็ดีในยุคสมัยนี้ตนมองว่าเลขาธิการ กกต.คนใหม่นั้น ถ้าเป็นคนที่ กกต.รับเข้ามาเองกับมือก็น่าจะทำงานร่วมกับ กกต.ชุดปัจจุบันได้ แต่ไม่ว่า เลขาธิการ กกต.คนใหม่จะได้มาด้วยวิธีการใด สิ่งสำคัญ คือ ไม่ควรมีการแบ่งแยกว่าเป็น “เด็ก” ของใคร หรือมาจากฝ่ายใด เพื่อจะได้ทำงานร่วมกันได้แบบยาวๆ

“ผู้ที่จะมาเป็นเลขาธิการ กกต.คนใหม่ ต้องมีบทบาทมากขึ้น เพราะภายในไม่กี่เดือนข้างหน้าจะมีการทำประชามติ ต่อจากนั้นจะมีการเลือกตั้ง ซึ่งถือเป็นงานใหญ่ เลขาธิการ กกต.คนต่อไปต้องอดทนให้มากขึ้น และคาดว่าบุคคลที่จะเข้ามาสมัครอาจจะไม่มีบุคคลภายในสำนักงาน กกต.เข้ามาสมัคร แต่จะมาจากข้างนอกมากกว่า เช่น กระทรวงมหาดไทย กระทรวงยุติธรรม เป็นต้น” สดศรี กล่าว

อดีตกรรมการ กกต.ผู้นี้ บอกด้วยว่า เลขาธิการ กกต.คนเก่าไม่เคยนำ “ความลับ” ภายในสำนักงาน กกต.ชุดปัจจุบันมาเล่าให้ฟังเลย ซึ่งการทำงานร่วมกันต้อง “ไว้วางใจ” กัน เพราะจริงๆ ในสำนักงาน กกต.ก็ไม่ได้มีความลับอะไรกันถึงขั้น “ระแวง” เจ้าหน้าที่ด้วยกันเอง ในชุดที่ตนทำงานอยู่ก็เอาเจ้าหน้าที่จากชุดเก่ามาทำงาน ไม่ได้เปลี่ยนแปลงอะไร ซึ่งการระแวงกันเองในสำนักงานเป็นเรื่องที่สำคัญมาก และจริงๆ แล้วงานของ กกต.กับงานของเลขาธิการ กกต. เป็นงานคนละส่วนกัน โดยเลขาธิการ กกต.จะรับผิดชอบด้านการประสานงานทั้งหมด

ขยับมาที่ “สมชัย ศรีสุทธิยากร” กกต.ด้านกิจการบริหารงานเลือกตั้ง บอกว่า ตนไม่มีสเปกในการสรรหาเลขาธิการ กกต.คนใหม่ หากใครมาสมัครก็ต้องดูตามความสามารถ เพราะตนไม่รู้ว่าใครจะเข้ามาสมัครบ้าง และการคัดเลือกสรรหาต้องเป็นมติร่วมกันของ กกต.ทั้ง 5 คน ไม่ใช่ของตนคนเดียว ส่วนขั้นตอนการคัดเลือกก็ต้องดูว่าใครให้สัมภาษณ์ “โชว์” วิสัยทัศน์อย่างไร มีสาระและ “เข้าตา” กรรมการหรือไม่ ถ้าไม่เข้าตาก็ไม่เลือก

ขณะที่ “หัวเรือใหญ่” แห่ง กกต. อย่าง “ศุภชัย สมเจริญ” ประธาน กกต. บอกว่า ขณะนี้สำนักงาน กกต.ได้แต่งตั้งคณะอนุกรรมการสรรหาเลขาธิการ กกต.คนใหม่แล้ว เวลานี้อยู่ในขั้นตอนการออกระเบียบเพื่อใช้ในการสรรหา ซึ่งตนไม่ได้เข้าไป “ก้าวก่าย” เบื้องต้นคณะอนุกรรมการดังกล่าวน่าจะยึดระเบียบตัวเดิมเป็นหลัก แต่อาจ “ปรับ” เกี่ยวกับด้านคุณสมบัติให้ทันสมัยขึ้น ซึ่งขึ้นอยู่กับการพิจารณาของคณะอนุกรรมการฯ

“ผมไม่มีใครเป็นตัวเลือกอยู่ในใจ ส่วนคุณสมบัติต่างๆ ของเลขาธิการ กกต.คนใหม่ คงต้องมีความรอบรู้ด้านการบริหารในทุกด้าน เสียสละ และอดทน ผมทำงานกับใครก็ได้ ไม่เกี่ยง ทุกคนที่มีคุณสมบัติครบก็สามารถเข้ามาสมัครได้ ไม่ว่าจะเป็นคนในสำนักงานเอง หรือบุคคลภายนอก” ประธาน กกต.กล่าว

พร้อมกับย้ำว่า...“เลขาธิการ กกต.คนใหม่ จะเป็นใครก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นคนในหรือคนนอกก็ได้ทั้งนั้น โดยสิ่งที่สำคัญ คือ คนที่มาสมัครก็ต้องพร้อมที่จะทำตามกฎกติกาที่กำหนดไว้ ทำให้สำนักงานมีความเจริญก้าวหน้า”

นี่คือความเคลื่อนไหวที่กำลังจะเกิดขึ้นใน กกต. ซึ่งที่สุดแล้วเลขาธิการที่ทำหน้าที่ดั่ง “แม่บ้าน” คนใหม่ของ กกต.จะเป็นใคร บุคคลภายในสำนักงาน กกต.เอง จะกล้า “ขึ้นเวที” แข่งขันหรือไม่ หรืออาจจะมีแต่บุคคลภายนอกที่ “หาญกล้า” เดินเข้ามารับหน้าที่ที่มีภาระอันหนักอึ้งรออยู่ ทั้งเรื่องการประสานงานในการทำ “ประชามติ” และการ “เลือกตั้ง” ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นภายในปี 2560

ใครจะ “คว้าเก้าอี้” ตัวนี้ไปครอง อีกไม่นานคงรู้กัน!!!

สุชาดา วันทอง

SCOOP@NAEWNA.COM