คิกออฟ"เปิดโลกห้องปฏิบัติการกับเซ็นทรัลแล็บไทย" เสริมศักยภาพผู้ประกอบการ กับกิจกรรมสัมมนา"ฉลากโภชนาการ ฉลากบางๆ ที่มองข้ามไม่ได้" พร้อมเผยผลสำรวจฉลากโภชนการที่ไม่ได้มาตรฐาน ปี 61

เซ็นทรัลแล็บไทย จับมือกับ อย. และ ITAP จัดอบรมสัมมนาผู้ประกอบการ เพื่อสร้างการรับรู้และความเข้าใจถึงความสำคัญของฉลากโภชนาการรูปแบบต่างๆ และการจัดทำฉลากโภชนาการที่ถูกต้อง เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้า และนำไปต่อยอดให้กับผู้ประกอบการในอนาคต พร้อมเผยผลสำรวจฉลากโภชนาการที่ไม่ได้มาตรฐาน ปี 2561 ซึ่งถือว่ามีความผิดตามกฎหมายมีโทษปรับไม่เกิน 30,000 บาท

บริษัท ห้องปฏิบัติการกลาง (ประเทศไทย) จำกัด หรือ เซ็นทรัลแล็บไทย ร่วมมือกับ สำนักอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย.และโครงการโปรแกรมสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม (ITAP) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดกิจกรรมสัมนาอบรม “เปิดโลกห้องปฏิบัติการกับเซ็นทรัลแล็บไทย”ภายใต้หัวข้อ“ฉลากโภชนาการ ฉลากบางๆที่มองข้ามไม่ได้”  เพื่อส่งเสริมการรับรู้ของผู้ประกอบการและผู้สนใจให้ทราบถึงความสำคัญของฉลากโภชนาการและประโยชน์ของฉลากโภชนาการเมื่อประทับลงผลิตภัณฑ์นั้นๆ ที่เป็นไปตามกฏหมายกำหนด

พันโทนราวิทย์ เปาอินทร์ กรรมการผู้อำนวยการ เซ็นทรัลแล็บไทย ระบุว่า ฉลากโภชนาการหลักๆ มี 2 รูปแบบ คือ ฉลากโภชนาการแบบเต็มที่จะมีการแสดงชนิดและปริมาณสารอาหารบังคับที่ควรทราบ 15 รายการ เช่น คาร์โบไฮเดรต ไขมัน โปรตีน โคเลสเตอรอล ความชื้น วิตามินต่างๆ เป็นต้น และ ฉลากโภชนาการแบบย่อ หรือที่เรียกว่าฉลากจีดีเอ จะแสดงข้อมูลทางโภชนาการ 4 รายการ คือ พลังงาน น้ำตาล ไขมัน และโซเดียม ซึ่งเซ็นทรัลแล็บไทย ถือเป็นหนึ่งในหน่วยตรวจรับรองจัดทำฉลากโภชนาการ ตามที่ อย. กำหนด โดยมีห้องปฏิบัติการที่ได้รับการรับรองตามมาตรฐาน ทั้งหมด 4 สาขา คือ กรุงเทพ สมุทรสาคร ฉะเชิงเทรา และสงขลา และทั้ง 4 สาขายังได้รับการรับรองมาตรฐานตาม ISO/IEC 17025 ตามที่ อย.กำหนดด้วย ดังนั้น หากผู้ประกอบการเข้าตรวจรับรองฉลากโภชนาการ สามารถที่จะนำผลการตรวจวิเคราะห์ไปจัดทำฉลากได้ทันที นอกจากนี้ เซ็นทรัลแล็บไทย ยังให้บริการตรวจรับรองฉลากโภชนาการครอบคลุมมาตรฐานทั่วโลก เช่น มาตรฐาน EU มาตฐาน US FDA เป็นต้น

นายอารยะ โรจนวณิชชากร ที่ปรึกษาสำนักอาหาร สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือ อย. ระบุถึงความสำคัญของฉลากโภชนาการว่าจะเป็นส่วนช่วยให้ผู้บริโภครับรู้ถึงข้อมูลของสารอาหารที่อยู่ในผลิตภัณฑ์ดังกล่าว เพื่อง่ายต่อการตัดสินใจเลือกซื้อของผู้บริโภค เนื่องจากที่ผ่านมาพบปัญหาภาวะโรคอ้วน ในเด็กและเยาวชนมาอย่างต่อเนื่อง อย. จึงออกประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่องฉลากโภชนาการเพื่อบังคับให้ผู้ผลิตสินค้าแสดงข้อความฉลากโภชนาการ เพื่อให้เป็นเครื่องมือตัดสินใจของผู้บริโภค  แต่กลับพบว่ามีผู้ประกอบการบางรายลักลอบแสดงฉลากโภชนาการที่ผิดกฎหมาย อาจทำให้เกิดผลกระทบกับผู้บริโภคที่ไม่ทันระมัดระวัง

จากรายงานวิจัย เรื่องการสำรวจสถานการณ์การแสดงข้อมูลโภชนาการในผลิตภัณฑ์อาหารสำเร็จรูปที่พร้อมบริโภคทันที เมื่อปี 2557 ของสำนักอาหาร อย. พบผลการสำรวจผลิตภัณฑ์ส่วนใหญ่มีการแสดงฉลากโภชนาการจากจำนวน 5,606 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 73.7) แบ่งออกเป็นแสดงฉลากโภชนาการแบบเต็ม 2,142 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 28.1)แสดงฉลากโภชนาการแบบย่อจีดีเอ 1,959 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 25.8) แสดงเป็นภาษาอื่น 1,505 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 19.8) และไม่แสดงฉลากโภชนาการ 2,001 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 26.3) โดยกลุ่มบังคับตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (305) ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่ถูกบังคับให้แสดงฉลากโภชนาการตามกฏหมายมีจำนวน 2,109 ผลิตภัณฑ์ แสดงฉลากโภชนาการจำนวน 2,061 ผลิตภัณฑ์โดยส่วนใหญ่เป็นรูปแบบที่ถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนดคือแบบเต็มและแบบย่อจำนวน 1,946 ผลิตภัณฑ์ ส่วนกลุ่มที่ไม่บังคับตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข (305) และกลุ่มที่ขยายการบังคับ มีการแสดงฉลากโภชนาการแบบสมัครใจจำนวน 2,155 และ 1,390 ผลิตภัณฑ์ ส่วนใหญ่เป็นรูปแบบที่ถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนดจำนวน 1,381 และพบว่ามี 774 ผลิตภัณฑ์แสดงฉลากรูปแบบอื่น เช่น มีการแสดงฉลากโภชนาการภาษาอื่นจำนวน 774 และ 616 ผลิตภัณฑ์ จากข้อมูลนี้ทำให้เห็นว่าผลิตภัณฑ์ในตลาดที่ผู้บริโภคเลือกซื้ออยู่ในปัจจุบันอาจมีสินค้าบางรายการที่ยังแสดงฉลากโภชนาการไม่ถูกต้องตามที่กฎหมายกำหนด

ขณะที่ผลสำรวจสถานการณ์และการพัฒนาการจัดทำฉลากโภชนาการแบบจีดีเอ ปี 2561 จาก อย. โดยสำนักอาหาร ซึ่งสำรวจ ในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนวน 9 แห่ง ทั้งหมด 2,056 ผลิตภัณฑ์ พบผู้ประกอบการแสดงฉลากโภชนาการแบบจีดีเอถูกต้อง จำนวน 1,357 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 66) มีการแสดงฉลากโภชนาการแบบจีดีเอไม่เป็นไปตามประกาศฯที่กฎหมายกำหนด จำนวน 699 ผลิตภัณฑ์ (คิดเป็นร้อยละ 34) โดยข้อบกพร่องที่พบมากที่สุด คือ ไม่มีการแสดงฉลากโภชนาการแบบจีดีเอ 218 ผลิตภัณฑ์ แสดงค่าพลังงาน น้ำตาล ไขมัน โซเดียมไม่ถูกต้อง 218 ผลิตภัณฑ์ ซึ่งข้อบกพร่อง 2 สาเหตุนี้คิดเป็นร้อยละ 62.2 ของจำนวนผลิตภัณฑ์ที่มีการแสดงฉลากโภชนาการแบบจีดีเอไม่ถูกต้องตามกฎหมาย นอกจากนี้ยังพบการแสดงฉลากโภชนาการแบบจีดีเอรูปแบบไม่ถูกต้อง คิดเป็นร้อยละ 37.8

กรณีที่ผลิตภัณฑ์อาหารที่จำหน่ายตรงต่อผู้บริโภคมีการแสดงรายละเอียดบนฉลากไม่เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนด ถือว่าเป็นการแสดงฉลากไม่ถูกต้อง และฝ่าฝืนประกาศซึ่งออกตามมาตรา 6(10) จะมีโทษตามมาตรา 51 คือ ปรับไม่เกิน 30,000 บาท

ทั้งนี้ เซ็นทรัลแล็บไทย ซึ่งเป็นแล็บของรัฐ มีสาขาให้บริการ 6 สาขา ได้แก่ เชียงใหม่ ขอนแก่น ฉะเชิงเทรา สมุทรสาคร สงขลาและกรุงเทพฯ โดยมุ่งเน้นการทดสอบสินค้าเกษตรและอาหารเป็นหลัก ด้วยความรวดเร็ว ถูกต้อง แม่นยำ สำหรับบริการด้านการส่งออกแบบรวดเร็วเบ็ดเสร็จ มีเครื่องมือและระบบมาตรฐานสากล ได้รับการรับรองมาตรฐาน ISO/IEC 17025 มากกว่า 1,000 รายการทดสอบ เช่น การตรวจหาสารเคมีตกค้าง 4 กลุ่ม ได้แก่ Organocholorine Organophosphate Carbamate Pyrethroid ในผลิตภัณฑ์ผักสด ผลไม้สด ผักไฮโดรโปรนิค , ตรวจยาปฏิชีวนะ ตะกั่ว สารหนู แคดเมี่ยม ปรอท สารเคมีตกค้าง โลหะหนัก Formaldehyde ในผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ (สด/แช่แข็ง) เนื้อสัตว์ปีก (สด/แช่แข็ง) อาหารทะเล/ปลาหมึก/ปลา/กุ้ง/ปลาน้ำจืด ตรวจเชื้อก่อโรค สารเคมีและโลหะหนัก ในผลิตภัณฑ์อาหารแปรรูป กลุ่มไส้กรอก อาหารหมักดอง อาหารปิ้งย่าง รมควัน น้ำมันทอดซ้ำ ซอสปรุงรส (ตรวจหาสารตะกั่ว สารหนู ปรอท สังกะสี) นมและผลิตภัณฑ์นม (ตรวจหาสารเมลามีน) อาหารพร้อมทาน (ตรวจการแพร่กระจายของสาร) ตรวจหาสารพิษจากเชื้อรา (ถั่ว สมุนไพร ธัญพืช พริก) เป็นต้น นอกจากนี้ ยังให้บริการตรวจรับรองมาตรฐานนอกห้องปฏิบัติการ (Non Lab) โดยมุ่งเน้นพัฒนามาตรฐานและรับรองกระบวนการผลิตและผลผลิตของภาคเกษตรกรรมและอุตสาหกรรมรวมถึงพัฒนาบุคลากรและเสริมสร้างบุคลากรให้มีประสิทธิภาพตลอดจนความปลอดภัยทางด้านสภาพแวดล้อมในการทำงานตลอดจนคุณภาพสิ่งแวดล้อมในชีวิตประจำวัน อาทิ การตรวจประเมินและรับรองคุณภาพและผลผลิต CB /IB , การตรวจรับรองด้านพืช GAP Organic , การตรวจรับรองมาตรฐานสอบเทียบเครื่องมือ เช่น เครื่องเป่าแอลกอฮอล์ เครื่องควบคุมอุณหภูมิในห้องเย็น เครื่องวัดอุณหภูมิ มาตรวิทยา เครื่องชั่ง เครื่องตวงวัด เป็นต้น