ดร.สุปรีย์ ศรีสำราญ ผู้อำนวยการฝ่าย ศูนย์วิจัย Krungthai COMPASS ธนาคารกรุงไทย เปิดเผยว่า มาตรการทางการค้าที่มิใช่ภาษี (Non-Tariff Measures: NTMs) กำลังเป็นอุปสรรคสำคัญในการค้าโลก โดยเฉพาะในกลุ่มสินค้าเกษตรและอาหาร ซึ่งคาดว่าจะกระทบตลาดส่งออกไทยกว่า 6 แสนล้านบาท หรือคิดเป็น 33% ของมูลค่าส่งออกสินค้าเกษตรและอาหารทั้งหมดของไทย ดังนั้นผู้ประกอบการ 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ เนื้อสัตว์แปรรูป อาหารทะเลแปรรูป และผักและผลไม้ ต้องเร่งยกระดับมาตรฐานด้านสุขอนามัย เช่น การปนเปื้อนสารเคมีและสารตกค้าง อย่างจริงจัง และนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

ทั้งนี้มาตรการ NTMs ที่เข้มข้นขึ้น ทำให้ภาคเกษตรและอาหารต้องแบกรับต้นทุนแฝงในระดับเทียบเท่าภาษีนำเข้าเฉลี่ยอยู่ที่ 17.6% ซึ่งสูงกว่าภาคอุตสาหกรรมอยู่ที่ 6% อย่างไรก็ดีกลุ่มสินค้าเกษตรและอาหาร เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมายของโครงการ Reinvent Thailand ที่มีศักยภาพสามารถต่อยอดเป็น S-Curve และสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับ Supply Chain ในประเทศ ซึ่งหากสามารถยกระดับการผลิตให้ได้มาตรฐานในระดับสากลจะช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันในตลาดโลก

“มาตรการ NTMs ซึ่งเป็นกฎระเบียบและเงื่อนไขที่มิใช่ภาษีที่ประเทศผู้นำเข้ากำหนดเพื่อควบคุมสินค้านำเข้า เช่น มาตรการด้านสุขอนามัย มาตรการทางเทคนิคและคุณภาพสินค้า ได้สร้างต้นทุนให้การค้าโลกสูงถึง 1.4 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 7% ของมูลค่าส่งออกโลก ในตลาดคู่ค้าสำคัญอย่างสหภาพยุโรป ญี่ปุ่น สหรัฐฯ อาเซียน มีการบังคับใช้มาตรการ NTMs ในสัดส่วนสูงเกินกว่า 90% ของจำนวนรายการสินค้านำเข้าในกลุ่มสินค้าเกษตรและอาหารทั้งหมด นับเป็นเครื่องชี้สำคัญว่ากําแพงการค้าในปัจจุบันไม่ได้อยู่ที่ภาษีอย่างเดียว แต่อยู่ที่มาตรฐานและกฎระเบียบที่เข้มงวดมากขึ้น”ดร.สุปรีย์ กล่าว

นายปราโมทย์ วัฒนานุสาร นักวิเคราะห์ ศูนย์วิจัย Krungthai COMPASS กล่าวว่า ธุรกิจเกษตรและอาหารไทยจำเป็นต้องเร่งปรับตัว เนื่องจากความตระหนักด้านสุขอนามัยของผู้บริโภคที่เพิ่มขึ้น เป็นแรงกดดันให้คู่ค้าเข้มงวดมาตรการ NTMs มากขึ้น นอกจากนี้การยกระดับ NTMs ทำให้ทิศทางธุรกิจสอดคล้องกับความยั่งยืนโลก และจะกลายเป็นกรอบสำคัญที่ผู้ประกอบการสินค้าเกษตรและอาหารไทยหลีกเลี่ยงไม่ได้ในระยะต่อไป