กรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP) แนะนำบริการระงับข้อพิพาททางเลือก เป็นอีกหนึ่งทางออกในการคลี่คลายความขัดแย้งด้านทรัพย์สินทางปัญญาอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยประหยัดเวลา ลดค่าใช้จ่าย และมีความยืดหยุ่นสูง โดยไม่จำเป็นต้องเข้าสู่กระบวนการศาล พร้อมเผยสถิติที่ผ่านมา สามารถไกล่เกลี่ยสำเร็จเกินครึ่ง ช่วยหาทางออกที่ Win-Win สำหรับทุกฝ่าย สะท้อนกลไกการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพและความเชื่อมั่นของประชาชนต่อบริการระงับข้อพิพาทของกรมฯ

นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา (DIP) กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า ในยุคที่เศรษฐกิจขับเคลื่อนด้วยความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรม ทรัพย์สินทางปัญญาถือเป็นกลไกสำคัญในการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับสินค้าและบริการ ไม่ว่าจะเป็นลิขสิทธิ์ เครื่องหมายการค้า สิทธิบัตร หรือทรัพย์สินทางปัญญาประเภทอื่นๆ

ทั้งนี้เมื่อมีการนำทรัพย์สินทางปัญญาไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ ย่อมมีโอกาสเกิดข้อพิพาทระหว่างผู้ประกอบการ นักสร้างสรรค์ หรือเจ้าของสิทธิ ซึ่งหลายประเทศทั่วโลกมีการนำกระบวนการระงับข้อพิพาททางเลือก (Alternative Dispute Resolution: ADR) มาใช้เป็นเครื่องมือในการจัดการความขัดแย้ง เพราะสามารถยุติปัญหาได้อย่างรวดเร็ว มีความยืดหยุ่น และมีค่าใช้จ่ายที่น้อยกว่าการดำเนินคดีในชั้นศาล

สำหรับในประเทศไทย กรมฯได้เริ่มให้บริการระงับข้อพิพาททางเลือกด้านทรัพย์สินทางปัญญามาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2545 ครอบคลุมทั้งการอนุญาโตตุลาการ และการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท ซึ่งการไกล่เกลี่ยข้อพิพาท เป็นบริการที่ได้รับความสนใจจากประชาชนมากที่สุด เนื่องจากไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการใช้บริการ โดยมีจำนวนคำขอไกล่เกลี่ย ตั้งแต่เริ่มเปิดให้บริการจนถึงปัจจุบันรวมกว่า 800 เรื่อง ประเด็นข้อพิพาทส่วนใหญ่เป็นเรื่องลิขสิทธิ์ 457 เรื่อง รองลงมาคือ เครื่องหมายการค้า 243 เรื่อง ตามด้วย สิทธิบัตร 99 เรื่อง และความลับทางการค้า 2 เรื่อง โดยมีอัตราการไกล่เกลี่ยสำเร็จมากกว่า 50% และใช้ระยะเวลาไกล่เกลี่ยเฉลี่ยอยู่ที่ 45 วันต่อเรื่อง (เร็วที่สุด 14 วัน และนานที่สุด 90 วัน)

ทั้งนี้ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ปริมาณคำขอไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านทรัพย์สินทางปัญญาเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในปี 2568 มีคำขอไกล่เกลี่ยสูงถึง 51 เรื่อง เพิ่มขึ้นจากปีก่อนหน้ากว่าเท่าตัวสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อมั่นของประชาชนต่อกระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของกรมฯ ที่เข้าถึงง่ายมีความยืดหยุ่น สามารถยุติปัญหาได้รวดเร็ว โดยไม่ต้องพึ่งกระบวนการทางศาล ซึ่งใช้เวลาและค่าใช้จ่ายจำนวนมาก และผู้ที่ทำหน้าที่เป็นคนกลางในการไกล่เกลี่ยคือผู้เชี่ยวชาญของกรมฯ ที่มีประสบการณ์ด้านทรัพย์สินทางปัญญา สามารถให้คำแนะนำแก่คู่พิพาทได้อย่างเป็นธรรมและเท่าเทียม ทั้งนี้ ผลของการไกล่เกลี่ยไม่เพียงช่วยยุติข้อพิพาทเท่านั้น แต่ยังช่วยรักษาความสัมพันธ์อันดีระหว่างคู่กรณี และเอื้อให้ธุรกิจสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างราบรื่น

โดยกรมฯเชื่อมั่นว่า กระบวนการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทของกรมฯสามารถตอบโจทย์การจัดการความขัดแย้งด้านทรัพย์สินทางปัญญาในปัจจุบัน และช่วยเหลือผู้ประกอบการ เจ้าของสิทธิ และประชาชนทั่วไป ให้มีทางเลือกในการแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด ช่วยสร้างบรรยากาศทางธุรกิจด้านทรัพย์สินทางปัญญาที่เป็นธรรม โปร่งใส และยั่งยืน

ทั้งนี้กรมฯได้จัดทำอินโฟกราฟิกเพื่ออธิบายขั้นตอนและข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ผ่านทางเว็บไซต์ www.ipthailand.go.th/th/การระงับข้อพิพาท.html และประชาชนที่ประสงค์ใช้บริการไกล่เกลี่ยข้อพิพาทด้านทรัพย์สินทางปัญญา สามารถขอรับคำปรึกษาและสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่กลุ่มระงับข้อพิพาท กองกฎหมาย กรมทรัพย์สินทางปัญญา โทร. 02-547-5029 หรือ อีเมล ipodr.dip@gmail.com

-033