นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา กระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยว่า ได้นำคณะผู้แทนจากกรมทรัพย์สินทางปัญญา และสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA เข้าร่วมการประชุมหัวหน้าสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาอาเซียน (ASEAN IP Office Leaders Retreat) เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2569 ที่บาหลี ประเทศอินโดนีเซีย เพื่อร่วมหารือกำหนดกลยุทธ์การยกระดับองค์กรรับมือปัจจัยบวกและปัจจัยท้าทาย อาทิ พลวัตทางภูมิรัฐศาสตร์ เศรษฐกิจ สังคม การเมือง เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม ที่จะเกิดขึ้นใน 5-10 ปีข้างหน้า พร้อมรับฟังการวิเคราะห์รายงานดัชนีนวัตกรรมโลก (GII) ปี 2025 จากผู้เชี่ยวชาญองค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) เพื่อวางแผนให้การจัดลำดับปี 2569 ตัวเลขดัชนี GII ดีขึ้น

โดยที่ประชุมเห็นว่าสำนักงานทรัพย์สินทางปัญญาของอาเซียนควรต้องเตรียมความพร้อมในการรับมืออย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ ทั้งความพร้อมด้านเครื่องมือทางเทคโนโลยีสมัยใหม่ บุคลากรและผู้ตรวจสอบ ระบบกฎหมายและกฎระเบียบที่จำเป็น เป็นต้น

สำหรับรายงาน GII ไทยถูกจัดลำดับอยู่ที่ 45 จาก 139 เขตเศรษฐกิจทั่วโลก และอยู่ในอันดับ 4 ของอาเซียน รองจากสิงคโปร์ มาเลเซีย เวียดนาม ซึ่งในภาพรวมไทยยังคงถูกจัดอยู่ในกลุ่มประเทศที่มีผลผลิตด้านนวัตกรรมสูงกว่าระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจ มีผลงานโดดเด่นในด้านการยื่นคำขอรับอนุสิทธิบัตรและการส่งออกสินค้าสร้างสรรค์ แต่ไทยยังมีข้อจำกัดเชิงโครงสร้าง ขาดแคลนบุคลากรทักษะสูงและโครงสร้างพื้นฐาน ICT เชิงลึก และกฎหมายที่ยังไม่เอื้อต่อการดำเนินธุรกิจ

สำหรับแนวทางยกระดับขีดความสามารถด้านนวัตกรรมของไทยในระยะยาว WIPO แนะนำว่าไทยอาจมุ่งเน้นการปฏิรูปด้านการศึกษาวิจัยและสร้างเครือข่ายความร่วมมือแบบไร้รอยต่อ อาทิ เพิ่มงบประมาณและแรงจูงใจในการวิจัยเทคโนโลยีขั้นสูง เสริมสร้างระบบนิเวศนวัตกรรมผ่านความร่วมมือระหว่างสถาบันการศึกษาและภาคอุตสาหกรรม