ไทยก้าวสู่ “เจ้าของระบบดาวเทียม” ควบคุมได้ตั้งแต่สั่งถ่ายภาพจนถึงส่งมอบข้อมูล เสริมความมั่นคงข้อมูล ลดการพึ่งพาต่างประเทศ และต่อยอดเศรษฐกิจอวกาศ
 
9 กรกฎาคม พ.ศ. 2569 ประเทศไทยกำลังก้าวข้ามจาก “ผู้ใช้งานดาวเทียม” สู่ “เจ้าของระบบ” อย่างเป็นรูปธรรม เมื่อโครงการ THEOS-3 ของ GISTDA ประสบความก้าวหน้าสำคัญ โดยระบบซอฟต์แวร์ทั้งบนดาวเทียมและสถานีภาคพื้นดินถูกพัฒนาโดยวิศวกรไทยเป็นครั้งแรก และได้เริ่มทดสอบร่วมกับอุปกรณ์จริงแล้ว ความสามารถนี้หมายถึงไทยสามารถควบคุมภารกิจดาวเทียมได้ด้วยตนเองตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ เสริมความมั่นคงของข้อมูลเชิงพื้นที่ ลดการพึ่งพาเทคโนโลยีจากต่างประเทศ และเปิดโอกาสสู่การพัฒนาเศรษฐกิจอวกาศในอนาคต
 
จากประสบการณ์ของ THEOS-2 สู่ THEOS-3 ไทยได้ยกระดับจากการเรียนรู้และใช้งาน มาสู่การ “ออกแบบและพัฒนาเอง” โดยเฉพาะซอฟต์แวร์แกนหลักของระบบ ทำให้เกิด **software ownership** อย่างแท้จริง — เข้าใจ ควบคุม และต่อยอดได้ด้วยคนไทย

 
ภาพรวมระบบซอฟต์แวร์:
ระบบทั้งหมดถูกออกแบบให้ทำงานเชื่อมต่อกันแบบครบวงจร ทำให้ประเทศไทยสามารถ **ควบคุมดาวเทียมได้แบบ end-to-end** ตั้งแต่การวางแผนภารกิจ สั่งการในวงโคจร รับสัญญาณ 
ประมวลผล ไปจนถึงการจัดการและให้บริการข้อมูล

ระบบซอฟต์แวร์บนดาวเทียม
·      OBC (On-Board Computer): ศูนย์กลางประมวลผลและสั่งการทุกระบบบนดาวเทียม
·      AOCS Flight Software: ควบคุมทิศทางและการทรงตัวของดาวเทียม
·      PDHU (Payload Data Handling Unit):จัดการและจัดเก็บข้อมูลภาพถ่ายพร้อมmetadata
·      Firmware G-PDM: ควบคุมการจ่ายพลังงานของดาวเทียม
·      CHU (Command Handling Unit): รับและประมวลผลคำสั่งจากภาคพื้นดินอย่างต่อเนื่องตลอดภารกิจ
 
ระบบซอฟต์แวร์ภาคพื้นดิน
·      Mission Planning System (MPS): วางแผนภารกิจถ่ายภาพจากพิกัดหรือพื้นที่เป้าหมาย
·      Satellite Operations Center (SOC): ศูนย์ควบคุมและสั่งการดาวเทียมภาคพื้นดิน รวมถึงการกู้คืนระบบดาวเทียมจาก safe mode
·      Flight Dynamics System (FDS):คำนวณและทำนายวงโคจร วางแผนการปรับวงโคจร และการนำดาวเทียมออกจากวงโคจรเมื่อดาวเทียมหมดอายุขัย (De-orbit)
·      Payload Processing System (PPS): ประมวลผล ผลิต และสอบเทียบข้อมูลเพย์โหลดดาวเทียม เช่น ภาพถ่ายจากดาวเทียมสำรวจโลก
·      Data Facility System (DFS): ระบบสนับสนุนข้อมูล โครงสร้างพื้นฐานเครือข่าย และความปลอดภัยของระบบ

 
ความคืบหน้า Engineering Model (EM)

ปัจจุบัน ซอฟต์แวร์ที่พัฒนาโดยวิศวกร GISTDA ได้เข้าสู่การทดสอบร่วมกับอุปกรณ์จริงระดับ Engineering Model (EM) แล้ว โดยเริ่มจาก Onboard Computer (OBC) และ Payload Data Handling Unit (PDHU) ซึ่งเป็นหัวใจของระบบ การทดสอบนี้ยืนยันว่าซอฟต์แวร์ระบบดาวเทียมสามารถทำงานกับฮาร์ดแวร์จริงได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 
ในระยะถัดไป จะขยายการทดสอบสู่ระดับ FlatSat และ Subsystem integration เพื่อจำลองการทำงานเสมือนจริงทั้งระบบ ก่อนเดินหน้าสู่การประกอบและทดสอบดาวเทียมทั้งดวงในห้องคลีนรูมของศูนย์ AIT ภายในปี พ.ศ. 2570 ซึ่งจะเป็นอีกหมุดหมายสำคัญของอุตสาหกรรมอวกาศไทย

เกี่ยวกับ GISTDA

สำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) ภายใต้ระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม  — www.gistda.or.th