อีกหนึ่งเรื่องที่หลายคนมองข้าม เผยความจริงผ่านรายการ Tack Talk Special  90% ของคนเลี้ยงหมา ให้อาหารผิดมาทั้งชีวิต! สัตวแพทย์เตือน! อาหารที่คิดว่าดี อาจกำลังฆ่าน้องหมาคุณอยู่ ให้ขนมขัดฟันเสี่ยงกระเพาะทะลุ! อาหารดิบ (BARF) ดีจริงไหม? เลี้ยงน้องหมายังไงให้อายุยืน? เจาะลึกโภชนาการสุนัขกับ "นายสัตวแพทย์ไม้เอก - น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ" และ "ต้อง-พรพรรณ ประเพณี CEO พอดี้" เจ้าของธุรกิจอาหารสัตว์ที่ศึกษาด้านโภชนาการสัตว์เลี้ยง พร้อมเปิด “รหัสลับหลังซองอาหาร” ที่เจ้าของส่วนใหญ่มองข้าม! อย่าให้ความรักของคุณ กลายเป็น "ยาพิษ" ที่ยื่นให้ลูกรักโดยไม่รู้ตัว!

อาหารคนน้องหมาสามารถกินได้ไหม ?

พรพรรณ ประเพณี : เรียกว่าอย่างงี้ดีกว่า เวลาเราเลี้ยงแล้วเรารักเขาเหมือนลูก เราจะมี perception ของเราว่า ฉันกินอะไรดี ฉันก็อยากให้ลูกฉันกิน ต้องว่ามันเป็นเบสที่ดี คือมันมาจากความรัก แต่ถ้าถามว่ากินได้ไหมคนละเรื่อง การกินเอาเข้าปาก ยังไงก็กินได้ อะไรที่มันเอาเข้าปากแล้วเคี้ยวได้หมาก็กินได้ แต่ไม่เหมาะ เพราะเนื่องมาจากว่าความต้องการของเขากับเรามันไม่เหมือนกันเลย คือร่างกายบอดี้ทุกอย่างเราแตกต่างจากเขา ให้อาหารคนกับสุนัขไปบ่อย ๆ สุดท้ายสิ่งที่ตามมาก็คือ ภาวะทุพโภชนาการ เขาเรียกว่ ไม่มากเกินไปบางทีก็น้อยเกินไปมันไม่พอดีสำหรับเขา และที่ตามมาที่น่ากลัวกว่านั้นก็คือโรคต่าง ๆ ที่ตามมา โดยที่เราเองไม่ทัน aware (ระวัง) สุดท้ายปลายทางไปเจอช่วยไม่ทันแล้ว ค่าตับขึ้น ค่าไตขึ้น ตับอ่อนอักเสบ นั่งร้องไห้อยู่ที่โรงพยาบาล

ถ้าเป็นอาหารประเภท Home Cook แต่ไม่ใส่ซอสปรุงรสอะไรเลย น้องหมากินแบบนี้ได้ไหม ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : ในเชิงของหมอ เราจะเรียกอาหารประเภทนั้นว่าเป็น Home Cook Diet คือเป็นอาหารที่เจ้าของเลือกวัตถุดิบต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ หรือว่าคาร์โบไฮเดรต ไขมัน ผักที่เป็นแหล่งไฟเบอร์ต่าง ๆ มามิกซ์รวมกัน แล้วก็ทำเป็นอาหารมื้อหนึ่งให้กับน้อง แต่ทีนี้ถามว่ากินได้ไหม กินได้ อะไรเข้าปากทานได้หมด แต่ถามว่าที่ทำมาแล้วมันเหมาะสมไหม ต้องดูกันอีกทีหนึ่ง ซึ่งส่วนมากถ้าเจ้าของทำเองโดยที่ไม่ได้มี know how ในเรื่องการคำนวณสัดส่วนปริมาณที่เหมาะสม ก็มักจะพบว่าสารอาหารต่าง ๆ จะไม่ได้มากเกินไปหรือไม่ก็น้อยเกินไป ซึ่งสุดท้ายก็จะไม่เหมาะสมกับน้อง ๆ นั่นเอง จริง ๆ อาหารเม็ดที่กินกันอยู่ทุกวันนี้สารอาหารถูกคำนวณมาแบบพอดีมาก ๆ ตามที่น้องควรจะได้รับในแต่ละ 1 วัน คือไม่ว่าจะเป็นในส่วนของอาหารมีประมาณ 5 หมู่ พูดง่าย ๆ เหมือนของคน ไม่ว่าจะเป็นสัดส่วนโปรตีน กรด amino acid ต่าง ๆ หรือว่าวิตามินต่าง ๆ ไขมัน เกลือแร่ แร่ธาตุ วิตามิน ทุกอย่างคำนวณเหมาะสมมาในเม็ดเดียว ดังนั้นน้องกินเข้าไปได้รับสารอาหารครบถ้วนในแต่ละ 1 วัน

ปัญหาที่คนเลี้ยงน้องหมาชอบทำแล้วพลาดบ่อย ๆ ในเรื่องของอาหารคืออะไร ?

พรพรรณ ประเพณี : สิ่งที่เราเจอ มักจะเจอภาวะที่เรียกว่าโอเวอร์ การให้อาหารที่มากเกินไป เวลาเราเลี้ยงน้อง ๆ อยู่ที่บ้าน แล้วเวลาเขาอยากกิน เขาก็จะเดินมาเกาะแขน เกาะขา เราก็จะให้เขาไปเรื่อย ๆ และอีกอันหนึ่งที่ชอบให้กันเยอะนอกเหนือจากอาหารคนคือขนม การให้ขนมรู้สึกว่าเป็นการเติมเต็มความรัก แล้วเวลาให้เราก็ให้แบบสปอยล์เต็มที่ เพราะว่ากลัวลูกไม่รัก จนกระทั่งสิ่งที่ตามมาโรคต่าง ๆ หรือภาวะที่มันแบบว่าเขาเรียกว่าได้ขนมจนเยอะไปแล้วก็อิ่ม พออิ่มปุ๊บ สิ่งที่ตามมาคือเลือกกินแล้ว มันกลายเป็นแบบ chain reaction แบบนี้เลย วนไม่รู้จบ ไม่ใช่ว่าลูกเราพฤติกรรมไม่ดี แม่นั่นแหละ ที่ทำให้ลูกพฤติกรรมเสีย

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : จริง ๆ ในเรื่องของ snack ขนม การให้น้อง ต้องตอบว่าไม่ผิด แต่จริง ๆ การให้แต่ละครั้ง ควรจะมีวัตถุประสงค์ของการให้ไม่ใช่ว่าวันนี้อยากให้ฉันก็ให้ วันนี้ฉันไม่อยากให้ฉันก็ไม่ให้ จริง ๆ การให้ขนมมักจะถูกใช้ในกรณีที่เราให้เป็น reward อย่างเช่น พาเขาออกไปข้างนอก ออกกำลังกาย พาไปเดิน เราให้กินชิ้นหนึ่งก่อนจะไปหาหมอ ก่อนออกไปข้างนอก เขาก็จะเรียนรู้พฤติกรรมว่าถ้าทำอะไรที่ดีและเหมาะสม จะได้รางวัล แต่การให้ขนมเป็นมื้อหลัก หรือว่าให้ทุกครั้ง ๆ โดยที่ไม่มีเหตุผล น้องหมาก็จะเรียนรู้แล้วว่า อาจจะไม่ต้องทำอะไร แค่เดินไปทำตาแบ๊ว สบตาแบ๊ว ๆ ก็ได้ จริง ๆ ต้องมีเหตุผล

อาหารน้องหมาแบ่งเป็นกี่ประเภท ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : จริง ๆ อาหารน้องหมา แบ่งง่าย ๆ ตามกฎหมายประเทศไทย ได้แบ่งออกเป็น 4 ประเภท ซึ่งเจ้าของสามารถเช็คได้ว่าอาหารที่ให้น้องทานในแต่ละวัน เป็นอาหารประเภทไหน ดูข้างหลังซอง ซึ่งจริง ๆ อันนี้เป็น pain point ของประเทศไทยมาก ๆ แล้วก็ทำให้น้องหมาน้องแมวหลาย ๆ บ้านป่วยมาก ๆ ในส่วนตรงนี้เราจะเรียกว่าเป็นเลขทะเบียนอาหารสัตว์ ซึ่งขึ้นทะเบียนกับกรมปศุสัตว์ หลังซองอาหารทุกซองจะต้องมีเลขทะเบียนอาหารสัตว์ บอกประเภทของอาหาร ตัวเลขอันนี้จะมีอยู่ทั้งหมด 4 ตัว คือ 07, 08, 09 และ 10 จำตัวเลขนี้ไว้นะครับ

1 ซอง หรือ 1 ถุง เป็นกระป๋องด้วยไหม ?

พรพรรณ ประเพณี : ทั้งหมดที่ขึ้นทะเบียน

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : จะเป็นตัวเลขหลักที่ 3 กับหลักที่ 4 ตัวเลข 2 หลักแรก มันจะเป็น 01 กับ 02 บอกว่าเป็นผลิตในประเทศหรือว่านำเข้า 01 ก็คือผลิตในประเทศไทย แต่ถ้าเป็น 02 คือนำเข้าจากต่างประเทศ แต่ตัวนั้นไม่ได้มี meaningful มากนักในเชิงโภชนาการ เราจะดูหลักที่ 3 กับหลักที่ 4 อย่างที่ผมบอกไป ตัวอาหารสัตว์ มีทั้งหมด 4 ประเภท ประเภทแรก ก็คือ 07 หมายความว่าเป็นอาหาร complete diet อาหารโภชนาการครบถ้วน ซึ่งมันหมายความว่าเป็นอาหารที่ให้น้องหมาทานไปได้เลยทั้งวัน คือทานตัวนี้จะได้รับสารอาหารครบถ้วนทุกอย่าง 08 คืออาหารเสริมคือเสริมสุขภาพ เสริมเข้าไปแต่ไม่ใช่หารมื้อหลัก กินเข้าไปเพื่อเสริมอาหารเสริมวิตามิน อาหารเสริมแร่ธาตุอาหารเสริมโปรตีน 09 คือสแน็ค 10 จะเป็นอาหารประกอบการรักษาโรค จะมีอยู่ 4 ตัว ซึ่งมันเป็น pain point มาก ๆ โดยเฉพาะที่อาหารที่ขึ้นทะเบียนเป็น snack ก็คือเป็น 09 แต่ packaging ถ้ามองใน pet shop มองยากมาก

ขนมขัดฟันมีความเสี่ยงในเรื่องของโรคอะไรบ้าง ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : แน่นอน กินเข้าไป การที่ขนมหรือว่าอาหารชนิดหนึ่งจะขัดฟันได้ต้องแข็ง ถูกไหม ต้องแข็ง สิ่งที่จะเจอ ก็คือบาดกระเพาะอาหาร กระเพาะทะลุ อุดตันในลำไส้ อุดตันในกระเพาะ ซึ่งเราจะเจอได้เป็นระยะ ๆ ว่ามีน้องหมาที่มีปัญหาเหล่านี้จากการกินพวกขนมขัดฟัน จริง ๆ ตอนนี้ในฝั่งยุโรป ฝั่งอเมริกา เริ่มมีสัตวแพทย์เริ่มมารณรงค์แล้วว่าอยากให้หยุด ให้เบา ๆ ในส่วนของขนมหรือว่าอาหารประเภทนี้ เพราะว่างาน research study งานวิจัยหลาย ๆ งาน เริ่มมีออกมาแล้วว่าไม่ได้ช่วยในเรื่องของความแข็งแรง หรือว่าการขัดหินปูนมากขนาดนั้นแบบ significant เริ่มมีงานแบบออกมาแย้ง ๆ จริง ๆ อันนี้ก็ต้องเป็นฝากไว้ให้ระวัง

พรพรรณ ประเพณี : คือมันแบ่งอย่างงี้ด้วย 2 อย่างที่ต้องเจอ อันหนึ่งก็คือจะเป็นประเภทหนังวัวฟอก ที่บอกแล้วข้างนอกพันด้วยแบบว่าพวกไก่อบสันใน ให้มันอร่อย อันนั้นเอาตรง ๆ สำหรับต้องแล้ว ตัววัว หนังวัวมันไม่ย่อย แล้วแถมยังฟอกขาวด้วย ซึ่งสมมติว่าถ้าเราได้จากแหล่งที่ไม่มาตรฐาน เหมือนกับนำพาสารพิษเข้าร่างกายลูกเลย อีกอันหนึ่งที่จะเจอ ก็คือความเชื่อที่ว่ากระดูกขัดฟันได้ น้องหมากินกระดูกเพื่อขัดฟัน ฟันจะได้แบบว่าขาวสวยงามตลอดเวลา ก็จะไปเข้ากับที่คุณหมอพูด กระดูกกินไปแล้วแตกเป็นแบบว่าแหลม ๆ บาดทางเดินอาหาร ทำกระเพาะทะลุ ดีไม่ดีอุดตันในลำไส้

อะไรคือการขัดฟัน ต้องพาน้องหมาไปขัดใช่ไหม ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : จริง ๆ การดูแลช่องปาก ก็จะมีหลัก ๆ ถ้าเป็นในของสุนัข ก็จะมีหลักง่าย ๆ วิธี 1 ก็คือเป็นเจ้าของทำ 2 คือหมอทำ เจ้าของทำคืออะไร คือแปรงฟัน การเริ่มแปรงฟันก็ควรจะเริ่มตั้งแต่ก่อนที่ยังไม่ได้มีหินปูนเกาะ แต่พอเริ่มมีหินปูนเกาะสักระยะหนึ่งแล้ว การรักษาจริง ๆ มันคือการขูดหินปูน ซึ่งเป็นเรื่องใหญ่สำหรับหลาย ๆ คนไม่รู้ว่าขูดหินปูนของน้องหมาต้องวางยาสลบ ไม่เหมือนกับของคน

ในกรณีที่หลายบ้านน่าจะเจอน้องหมากินยากจะทำยังไง ?

พรพรรณ ประเพณี : อันดับแรกเลย ถ้าจะบอกว่าเข้ามาในเรื่องของการกินยาก ต้องดูก่อนว่าการกินยากเขา เกิดจากสาเหตุอะไร ถ้าในมุมของต้อง ถ้าต้องเจอว่าเขากินยาก ต้องจะจับเขาตรวจเลือดก่อน อันนี้คือระดับแม่ประสาท เพราะว่าบางครั้งการกินยากมันเกิดมาจากภาวะโรคบางโรคที่มันเริ่ม calling แล้ว

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : ขอเสริมแล้วกัน จริง ๆ ไม่ใช่โรคบางโรค แต่เกือบทุกโรคเลย ใช้คำว่าเบื่ออาหารดีกว่า เบื่ออาหาร ไม่ค่อยอยากกิน เป็นทุกโรคจริง ๆ ไม่ว่าจะเป็นแบบ โรคหัวใจ โรคไต โรคตับอ่อนอักเสบ ติดเชื้อ ท้องเสีย เจ็บฟัน น้ำมูก คือทุกอย่างมันเป็นได้หมดเลย

พรพรรณ ประเพณี : เพราะเขาบอกกันว่าพฤติกรรมการกินยาก นอกเหนือจากเรื่องของความเจ็บป่วย ให้ไปสืบจากพฤติกรรมคนเลี้ยง จะรู้สาเหตุ เพราะว่าส่วนหนึ่งการตามใจของเรา อย่างที่ต้องบอก จะทำให้พฤติกรรมของเขาเปลี่ยนไปตลอดกาล ก็อีกอันหนึ่งก็คือที่จะเจอเรื่องของกินยาก ก็คือตอนที่เขาเริ่มเข้าสู่ช่วงสูงวัย เด็กที่เริ่มอายุสูงขึ้น มองว่าไม่แตกต่างจากมนุษย์ มนุษย์เราเด็ก ๆ เราจะกินทุกอย่าง Enjoy แต่พอสูงวัยปุ๊บ อันนู่นก็ไม่อร่อย อันนี้ก็ไม่อร่อย จริง ๆ น้องหมาพอสูงอายุขึ้น ระบบการรับกลิ่นของเขา มันจะเริ่มแบบไม่ดีเท่าเดิมแล้ว น้องหมาเวลาจะกินอะไร เขาจะดมกลิ่นก่อน ถึงจะเกิดการกินครั้งแรก พอเวลาเขาสูงวัยขึ้น ก็จะมีโอกาสเจอว่าน้องเริ่มเบื่ออาหาร ทีนี้สิ่งที่จะเพิ่มเติมจะทำอะไรได้บ้าง สามารถเลือกอาหาร ที่ความน่ากินสูง ช่วยให้เขาเรียกว่า กระตุ้นให้เขากิน ให้เขาได้ดมและ Enjoy เพิ่มมากยิ่งขึ้น

เวลาเจ้าของมาปรึกษาเรื่องน้องหมาไม่กินข้าว มีคำแนะนำยังไง ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : สิ่งแรกที่ทำ หมอจะพยายามถามในส่วนของปัญหาอื่น ๆ ก่อนหน้านี้เป็นอย่างงี้บ่อยไหม เป็นนานไหม มีอาเจียนไหม ท้องเสียไหม มีประวัติป่วยอื่น ๆ ไหม มีโรคประจำตัวไหม กินยาอะไรไหม คือเราพยายามตัดทุก ๆ อย่างออกไปก่อน ถ้าสมมุติว่ามีอะไรที่มันพอจะเป็น clue นิดหน่อย มีอะไรที่เราต้องหาสาเหตุต่อ เราก็จะค่อย ๆ ไปใน way นั้น

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : วิธีการเสริมการกินอาหารอย่างเช่น อุ่นอาหาร ใช้เป็นอาหารเปียก ให้กลิ่นมีความน่ากินมากขึ้น หรือว่าใช้สวิตช์กับสแน็คที่เขาชอบ คลุก ๆ ให้เขามีความน่ากินมากขึ้น เปลี่ยนอาหารบ่อย ๆ ไม่ต้องใช้ในส่วนของอาหารเยอะ ๆ ถ้าเขาไม่กินเอาออกเลย เราจะไม่ตั้งทิ้งไว้ จริง ๆ มันจะมีรีเสิร์ชว่าถ้าตั้งทิ้งไว้ ถ้าเขาไม่กิน มันจะยิ่งทำให้เขา  Neophilia กับอาหารนั้นมากขึ้น เราจะเก็บแล้วเราค่อยเอามาให้เขาใหม่ กับอีกอันหนึ่งคือพฤติกรรม การไม่กินอาหาร บางอย่างอาจจะมาจากพฤติกรรมของเขา ไม่ว่าจะเป็นเรื่องความเครียด หรือมีสิ่งแวดล้อมที่มีการเปลี่ยนแปลงไป

โดยปกติน้องหมาควรจะวันละกี่มื้อ ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : ถ้าอิงตาม textbook ไม่ได้มีการกำหนดแบบตายตัว ว่าน้องหมาต้องกินวันละกี่มื้อ แต่จะมีการ recommend ไว้ ถ้าเป็นน้องหมา ย้ำว่าเป็นน้องหมาสุขภาพดี ไม่ได้มีโรคภัยไข้เจ็บ จะเป็นกินวันละ 2 มื้อ

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : ทีนี้มันจะมีการกินมื้อเดียวใช่ไหม จริง ๆ การกินมื้อเดียวไม่ได้ผิด แล้วก็สุนัขส่วนใหญ่ กินมื้อเดียวได้ แต่มันจะมีความเสี่ยงต่าง ๆ อย่างเช่น ถ้าเราใช้อาหารที่ไม่เหมาะสม น้องอาจจะได้พลังงานหรือว่าสารอาหารที่ไม่ครบ นึกอย่างงี้ ว่ากระเพาะอาหาร มันมีความจุเป็นถุงอยู่ระดับหนึ่ง มันจะมีคำหนึ่งที่เราเรียกว่าเป็น gastric capacity ก็คือความจุของกระเพาะ ถ้าเขากิน ๆ ไป ความอิ่ม มันจะอิ่มจากแคลอรีกับอิ่มอีกอย่างหนึ่งคืออิ่มจากความตึงของกระเพาะ อันนี้ในสุนัข ถ้ากระเพาะเต็มแล้ว เขาก็อิ่มแล้ว แต่ถ้ากินแค่มื้อเดียว แต่จริง ๆ แล้วเขาต้องได้อาหารอื่น ๆ อีกเพิ่มเติม ถ้ากินวันละมื้อแล้วใช้อาหารที่ไม่เหมาะสมเป็นระยะเวลานาน ๆ ก็จะเกิดปัญหาตามมาได้ กับอีกโรคหนึ่ง จะพบเจอในสุนัขที่เป็นพันธุ์ใหญ่อกลึก อย่างเช่น Doberman, Great Dane, German shepherd ยกตัวอย่าง การกินมื้อเดียวไม่เหมาะสม เพราะว่าจะเสี่ยงในเรื่องของกระเพาะบิด กระเพาะกางแล้วบิด ถ้ากระเพาะใหญ่มาก ๆ กินเยอะ ๆ แล้วเขาเป็นพันธุ์ที่อกลึก มันจะเกิดโรคหนึ่ง ที่เราเรียกว่า GDV คือกระเพาะจะบิด แล้วก็จะไปรัดกับม้าม ม้ามบิด แบบสุดท้าย อัตราการเสียชีวิตสูงมาก ซึ่งจะเจอโรคนี้เรื่อย ๆ น้องหมาพันธ์ใหญ่อกลึก หมาไทยบางตัวเป็นได้ การกินมื้อเดียวเลยอาจจะไม่ได้เหมาะสมมากนัก เขาเลยบอกว่า at list 2 มื้อ อันนี้ในรายที่ปกติ แต่ถ้าไม่ปกติ อย่างเช่น น้องหมาที่ป่วยเกี่ยวกับเรื่อง ingestion การกิน digestion การย่อย absorption การดูดซึม ถ้าน้องหมามีปัญหา 3 อย่างนี้ ต้องเพิ่มความถี่ในการให้ 2 มื้อจริง ๆ แล้วก็ห่าง 8-12 ชั่วโมงก็ได้

เคสของน้องหมาป่วยที่จำได้ไม่ลืม ทั้ง ๆ ที่เจ้าของเลี้ยงดี ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : เคสนี้เจ้าของเป็นบ้านมีฐานะ เลี้ยงดี มีแม่บ้านอะไรเลี้ยง พันธุ์ผสม มีผสม Samoyed ซึ่ง Samoyed เป็นหมาที่ค่อนข้างกินยากนิดหนึ่ง จะมีความเลือกกินแล้วกินเยอะ กินยาก ความพิเศษอยู่ที่ว่าเคสนี้แอดมิทที่โรงพยาบาลด้วยตับอ่อนอักเสบเฉียบพลันแบบสูงมาก แล้วค่าตับอ่อนไปทำลายไตไปทำลายหลาย ๆ อย่าง ต้องแอดมิทที่โรงพยาบาล ซึ่งหมอก็ซักประวัติไปว่าทานอาหารอะไร เชื่อไหมว่าเคสบ้านนี้คือ กินไก่ทอดมาทั้งชีวิตเกือบ 7-8 ปี ซึ่งมันเป็นเคสที่ผม amazing มาก คือสามารถให้กินอย่างงั้น 7-8 ปีได้ยังไง Amazing ที่ 2 คือทำไมถึงเพิ่งมาป่วยตอน 7-8 ปี

อยากจะฝากอะไรในแง่ของโภชนาการ ?

น.สพ.กานดิศ วรรณอรุณ : ผมเชื่อว่าการเลี้ยงน้องหมาน้องแมวในปัจจุบัน เราเลี้ยงเป็นแบบ Pet Parent ก็คือเลี้ยงแบบคนในครอบครัว เลี้ยงแบบลูก คือเลี้ยงด้วยความรัก อันนี้ขอบคุณมาก ๆ และก็ดีแล้ว สำหรับผม ผมอยากจะเสริมก็คือ เลี้ยงด้วยความรักดีแล้ว และก็อยากให้เลี้ยงด้วยความรู้และความใส่ใจด้วย สิ่งนี้จะเป็นสิ่งที่จะทำให้ทุกอย่างมัน complete กับชีวิตของน้อง ซึ่งเข้าใจว่าหลาย ๆ บ้านอาจจะไม่ได้มีกำลังทรัพย์ที่จะต้องพาไปหาหมอทุกครั้ง แต่ผมเชื่อว่าการมีความรู้ มันสามารถหาที่ไหนก็ได้ ความรู้ที่ถูกต้อง ความรู้ฟรี ๆ โดยเฉพาะในเรื่องหมาแมวเรามีเยอะ มีคลิป มีหลาย ๆ ที่ หลายโรงพยาบาลที่สอนให้ความรู้ หลาย ๆ คลิป หลาย ๆ channel ที่เป็นความรู้ที่ดีและถูกต้องกับน้องหมาน้องแมว เราสามารถนำความรู้ตรงนี้มาใช้เพื่อที่จะดูแลน้อง เพราะว่าการป้องกัน มันย่อมดีกว่าการรักษาเสมอ

พรพรรณ ประเพณี : ความรู้จะมีส่วนสำคัญมากในการให้เราเลือกได้ เพราะว่าอาหารน้องหมา มันเป็นสิ่งที่น้องไม่สามารถเลือกได้เลย เขาได้แต่เฝ้ารอว่าเจ้าของหรือพ่อแม่เขา จะให้อะไรเขาเข้าไป ทีนี้ความรู้ก็ต้องเป็นความรู้ที่ถูกต้องด้วย ต้องมองว่าเอาจริง ๆ อาหาร สำหรับต้อง มันไม่ได้แบบจะต้องแพงที่สุด คือเราไม่ได้มองว่าสิ่งที่นำเข้าโลละเป็นพันจะคือสิ่งที่ดี ไม่ใช่ แต่ถ้าเรามีความสามารถในการอ่านฉลากหลังถุง เราจะสามารถเลือกได้ว่าอาหารตัวนี้ วัตถุดิบประกอบด้วยอะไร เขาทำจากอะไร และมันเหมาะสมกับลูกของเราไหม ถ้าเป็น Pet Parent วันนี้ความรู้เรื่องโภชนาการอาหารมีความสำคัญมาก เพราะอาหารอยู่กับเขา ตลอดชีวิต ไม่มากก็น้อย จะทำให้เขาอายุยืนขึ้นได้จริง ๆ