วอชิงตัน (เอพี/รอยเตอร์/บีบีซี นิวส์) - บรรดานายทหารระดับสูงของสหรัฐฯ มีความเห็นตรงกันว่า สาเหตุที่กลุ่มตาลิบันสามารถตีกรุงคาบูลแตกได้รวดเร็ว และยึดครองอัฟกานิสถานได้อย่างง่ายดาย เป็นเพราะข้อตกลงที่รัฐบาลอดีตประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ เคยทำไว้กับกลุ่มตาลิบัน

เมื่อกลางเดือนที่แล้ว ขณะที่สหรัฐฯ ถอนทหารออกจากอัฟกานิสถาน เพื่อยุติสงครามนาน 20 ปี กลุ่มตาลิบันสามารถเดินหน้าดาหน้ายึดพื้นที่ทั้งประเทศรวมถึงตีกรุงคาบูลแตกได้โดยใช้เวลาไม่กี่สัปดาห์ จนเป็นเหตุการณ์วุ่นวายโกลาหลเมื่อผู้คนนับแสนดิ้นรนหลบหนีออกมา ทำให้ในสัปดาห์นี้คณะกรรมาธิการของรัฐสภาสหรัฐฯ ได้เปิดการไต่สวนถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นว่า เกิดความล้มเหลวตรงไหนในสงครามที่ใช้เงินไปมหาศาลและสูญเสียกำลังพลกว่า 2,000 นาย ผู้ที่ถูกเรียกตัวไปให้การเป็นนายทหารคนสำคัญ

พล.ร.อ.แฟรงค์ แมคเคนซีผู้บัญชาการกองบัญชาการกลางสหรัฐฯ กล่าวว่า ข้อตกลงที่รัฐบาลอดีตประธานาธิบดีทรัมป์ลงนามกับตาลิบัน หรือข้อตกลงโดฮา ส่งผลร้ายแรงต่อรัฐบาลและกองทัพอัฟกานิสถาน เพราะเมื่อกำหนดเส้นตายถอนทหารอเมริกัน ทำให้เกิดผลทางจิตวิทยาว่าอัฟกานิสถานจะไม่มีที่พึ่งอีกต่อไปแล้ว จากนั้นเมื่อเริ่มลดจำนวนทหารลงตั้งแต่ต้นปีนี้ สถานการณ์จึงเริ่มย่ำแย่ลง โดยเขาใช้คำว่าเหมือนเป็นการตอกฝาโลงกองทัพอัฟกานิสถาน

ด้าน พล.อ.ลอยด์ ออสติน รัฐมนตรีกลาโหมสหรัฐฯ ให้ความเห็นตรงกันว่าข้อตกลงนี้ทำให้กลุ่มตาลิบันแข็งแกร่งขึ้น เพราะกำหนดให้สหรัฐฯ ยุติการโจมตีทางอากาศกับตาลิบัน ทำให้ตาลิบันสามารถรุกคืบเข้าโจมตีทหารรัฐบาลได้มากและรวดเร็วขึ้น ส่วน พล.อ.มาร์ค มิลลี่ ประธานคณะเสนาธิการทหารร่วม ก็ได้กล่าวว่า ข้อตกลงนี้เป็นสาเหตุของปัญหา และยืนยันว่า เขาเสนอให้คงทหารอเมริกันไว้ราว 2,500 นายแต่ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ไม่รับฟัง นอกจากนี้ เขายังให้ความเห็นว่า เมื่อตาลิบันได้ยึดครองอัฟกานิสถานแล้ว ทำให้ยากที่จะปกป้องชาวอเมริกันจากกลุ่มก่อการร้ายเพราะจริงๆ แล้ว ตาลิบันก็คือกลุ่มก่อการร้ายที่มีความเชื่อมโยงกับกลุ่มอัลกออิดะห์

สำหรับข้อตกลงโดฮา มีเนื้อหาหลักๆ คือ กำหนดการถอนทหารอเมริกันออกจากอัฟกานิสถาน และให้กลุ่มตาลิบันป้องกันไม่ให้กลุ่มก่อการร้าย โดยเฉพาะอัลกออิดะห์ ใช้อัฟกานิสถานเป็นแหล่งซ่อมสุมและก่อการร้ายโจมตีสหรัฐฯ ลงนามกันที่กรุงโดฮา ประเทศกาตาร์ เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ปีที่แล้ว จากนั้นเมื่อรัฐบาลใหม่ของไบเดน เข้ารับตำแหน่งเมื่อต้นปีนี้ ก็ไม่สามารถทำอะไรได้มากนัก ต้องเดินหน้าทำตามข้อตกลงเพียงแต่เลื่อนเส้นตายการถอนทหารจากเดือนพฤษภาคมเป็นเดือนสิงหาคม