คุก3ปี-ตัดสิทธิ์การเมือง5ปีอดีตนายกฯ‘ปากีสถาน’ คดีแจ็งเท็จปกปิดของขวัญได้รับจากผู้นำต่างชาติ

วันที่ 9 สืงหาคม 2566 สำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ปากีสถาน ตัดสิทธิ์ทางการเมือง อิมราน ข่าน (Imran Khan)  อดีตนายกรัฐมนตรีปากีสถาน เป็นเวลา 5 ปี โดย นสพ.The Nation ของปากีสถาน เสนอข่าว ECP disqualifies Imran for 5 years in gifts case ระบุว่า คำสั่งดังกล่าวออกมาเมื่อวันที่ 8 ส.ค. 2566 เนื่องจาก ข่าน ถูกตัดสินว่ามีความผิดฐานทุจริตตามมาตรา 167 ของกฎหมายการเลือกตั้งปี 2560 และถูกลงโทษจำคุกเป็นเวลา 3 ปี ทำให้ขาดคุณสมบัติตามมาตรา 63(1)(h) แห่งรัฐธรรมนูญปากีสถาน และมาตรา 232 ของกฎหมายเลือกตั้งปี 2560

อดีตนายกฯ ปากีสถาน ถูกตัดสินจำคุก 3 ปี และปรับ 1 แสนรูปี (ประมาณ 12,000 บาท) โดยศาลอ่านคำพิพากษาเมื่อวันที่ 5 ส.ค. 2566 ในคดี “โทชาคานา (Toshakhana)” ซึ่งสืบเนื่องจาก เมื่อเดือน ต.ค. 2565 ราชา เปอร์เวซ อัชราฟ (Raja Pervez Ashraf) ประธานรัฐสภาปากีสถาน ได้ส่งต่อการอ้างอิงไปยัง กกต. เพื่อขอให้สอบสวนเรื่องนี้ ต่อมา กกต. ได้ชี้มูลความผิดและยื่นคำร้องต่อศาลกรุงอิสลามาบัด 

ในการพัฒนาของเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้อง พรรค PTI ต้นสังกัดของข่าน ได้เคลื่อนไหวล่วงหน้าเพื่อตอบโต้การตัดสินใจที่ตรงข้ามกับที่คาดไว้ของ กกต. โดยเสนอชื่อ อิมราน ข่าน เป็นประธานตลอดชีพของพรรค ซึ่งการตัดสินใจเกิดขึ้นในช่วงที่ ข่าน ถูกนำตัวไปรับโทษที่เรือนจำในเมืองอัจต็อก และอดีตนายกฯ ผู้นี้ เผชิญกับการคุกคามที่จะถูกปลดออกจากตำแหน่งประธานพรรค แต่คณะกรรมการหลัก (คณะกรรมการบริหาร) ของพรรค PTI ซึ่งประชุมกันโดยมีแกนนำอาวุโสของพรรค ชาห์ มาห์มูด คูเรชี (Shah Mahmood Qureshi) นั่งเป็นประธาน ได้มีมติดังกล่าวเป็นเอกฉันท์

ในระหว่างการประชุมที่สำคัญของคณะกรรมการหลัก ผู้เข้าร่วมจะได้รับฟังการบรรยายสรุปโดยละเอียดเกี่ยวกับการยื่นอุทธรณ์ต่อคำตัดสินของคดีโทชาคานาโดยฝ่ายกฎหมาย และการประชุมทีมทนายความของพรรค PTI กับประธานพรรคที่อยู่ในเรือนจำ นอกเหนือจากเรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง อีกทั้งคณะกรรมการซึ่งเป็นเวทีระดับสูงสุดของพรรคซึ่งปัจจุบันบริหาร PTI โดยไม่มีอิมราน ข่าน ก็ตัดสินใจที่จะท้าทายการตัดสินใจของสภาผลประโยชน์ร่วม (CCI) ที่อนุมัติผลการสำรวจสำมะโนประชากรปี 2566 ต่อหน้าศาลฎีกา (Supreme Court) โดยการตัดสินใจนี้เกิดขึ้นโดยความเห็นชอบของข่าน

ที่ประชุมย้ำว่าควรจัดให้มีการเลือกตั้งทั่วไปภายในระยะเวลาที่กำหนดตามรัฐธรรมนูญภายหลังการยุบสภา คณะกรรมการแกนยังตัดสินใจว่าจะท้าทายการแก้ไขล่าสุดซึ่งจัดทำในพระราชบัญญัติความลับทางการต่อหน้าศาลสูงสุดเพื่อปกป้องสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานและเสรีภาพของพลเมือง ก่อนหน้านี้ อิมราน ข่าน ได้ยื่นฟ้องต่อศาลสูงอิสลามาบัด (IHC) เพื่อท้าทายการตัดสินของเขาในคดีโทชาคานา

ก่อนหน้านี้เมื่อวันที่ 6 ส.ค. 2566 เว็บไซต์ นสพ. The New Indian Express ของอินเดีย เสนอรายงานพิเศษ What is the Toshakhana case, in which Imran Khan has been sentenced to a 3-year jail term? ระบุว่า โทชาคานาเป็นหน่วยงานภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรี (Cabinet Division) ปากีสถาน ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี 2517 มีหน้าที่จัดเก็บของขวัญและสิ่งของราคาแพงอื่นๆ ที่เจ้าหน้าที่ของรัฐได้รับ ซึ่งตามกฎแล้ว เจ้าหน้าที่จำเป็นต้องรายงานของขวัญและเอกสารอื่นๆ ที่ได้รับ

อย่างไรก็ตาม เมื่ออิมราน ข่าน ขึ้นสู่อำนาจในปี 2561 ได้ปฏิเสธที่จะเปิดเผยรายละเอียดเกี่ยวกับของขวัญมากมายที่ได้รับระหว่างดำรงตำแหน่ง โดยอ้างว่าหากทำเช่นนั้นจะส่งผลกระทบอย่างรุนแรงต่อความสัมพันธ์กับประเทศอื่นๆ จากนั้นข่านได้เขียนจดหมายถึง กกต. ปากีสถาน ยอมรับว่าได้ขายของขวัญอย่างน้อย 4 ชิ้น และตนก็ซื้อของขวัญเหล่านั้นจากรัฐบาลโดยจ่ายเป็นเปอร์เซ็นต์ของมูลค่าของของขวัญเหล่านั้น ซึ่งรวมถึงนาฬิกาหรูยี่ห้อกราฟฟ์ (Graff) ที่มกุฎราชกุมารซาอุดีอาระเบียมอบให้ นาฬิกาหรูยี่ห้อโรเล็กซ์ (Rolex) กระดุมข้อมือราคาแพง ปากกาหรู และแหวน

เกือบ 2 เดือนหลังจากคดีฟ้องร้องอิมราน กกต. พบว่าแม้การขายจะไม่ผิดกฎหมายเพราะสินค้าเป็นของข่านในขณะที่เขาจ่ายเงินซื้อ แต่ข่านกลับมีส่วนร่วมในพฤติกรรมที่ผิดจริยธรรม ยืนยันเท็จและประกาศผิดพลาด ด้วยเหตุนี้ กกต. จึงห้ามไม่ให้ดำรงตำแหน่งทางการเมืองเป็นระยะเวลา 5 ปี โดยในคำวินิจฉัยระบุว่า ผู้ถูกร้องขาดคุณสมบัติตามมาตรา 63(1)(p) ของรัฐธรรมนูญปากีสถาน ประกอบกับมาตรา 137,167 และ 173 ของกฎหมายการเลือกตั้งปี 2560 ดังนั้นจึงให้ยุติการเป็นสมาชิกสภาแห่งชาติของปากีสถาน 

แต่หลังจาก กกต. เผยแค่คำวินิจฉัย มวลชนที่สนับสนุนพรรค PTI  ก็จัดการประท้วงครั้งใหญ่ที่หน้าสำนักงานของ กกต. ทั่วประเทศ มีรายงานการก่อความวุ่นวายหลายครั้งระหว่างการเดินขบวนและมีเหตุผู้ชุมนุมปะทะกับตำรวจ ทำให้ข่านถูกแจ้งข้อหาก่อการร้าย โดยกล่าวหาว่าผู้นำพรรค PTI สนับสนุนการประท้วงที่ใช้ความรุนแรงหลังจากที่เขาถูกตัดสิทธิ์ทางการเมือง ขณะที่ กกต. ECP ยื่นคำร้องต่อศาลอิสลามาบัดพร้อม ขอให้ดำเนินคดีอาญากับข่านในข้อหารายงานเท็จเกี่ยวกับของขวัญที่ได้รับจากบุคคลสำคัญจากต่างประเทศระหว่างดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี

อิมราน ข่านถูกฟ้องอย่างเป็นทางการในคดีนี้เมื่อวันที่ 10 พ.ค. 2566 อย่างไรก็ตาม ในวันที่ 4 ก.ค. ปีเดียวกัน ศาลสูงอิสลามาบัด (IHC) ระงับการดำเนินคดีและสั่งให้คณะผู้พิพากษาตรวจสอบเรื่องนี้อีกครั้งเพื่อตัดสินว่าสามารถพิจารณาคดีต่อไปได้หรือไม่ กระทั่งมีคำตัดสินเมื่อวันที่ 9 ก.ค. 2566 ว่าสามารถทำได้และส่งผลให้มีกระบวนการพิจารณาขึ้นใหม่ จากนั้นในวันที่ 5 ส.ค. 2566 ข่านก็ถูกจับกุมที่บ้านพักในย่านซามาน ปาร์ค เมืองลาฮอร์ และศาลก็มีคำพิพากษาจำคุกเขาเป็นเวลา 3 ปี ปิดโอกาสที่เขาจะลงสมัครรับเลือกตั้งที่จะมขึ้นในเดือน พ.ย. ปีนี้

ขอบคุณเรื่องจาก

https://www.nation.com.pk/09-Aug-2023/ecp-disqualifies-imran-for-5-years-in-gifts-case

https://indianexpress.com/article/explained/explained-global/toshakhana-case-imran-khan-3-year-jail-pakistan-8877951/