2 มกราคม 2568 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า จีนยกเลิกการยกเว้นภาษีถุงยางอนามัย ยาเม็ดคุมกำเนิด และผลิตภัณฑ์คุมกำเนิดต่างๆ ที่บังคับใช้มานานกว่า 3 ทศวรรษ หวังเพิ่มจำนวนประชากร หลังจากการยกเลิกนโยบาย “มีลูกคนเดียว” เมื่อ 10 ปีก่อน ไม่ช่วยให้จีนมีเด็กเกิดใหม่มาช่วยชดเชยประชากรสูงวัยที่เพิ่มมากขึ้น

ผลิตภัณฑ์คุมกำเนิดในจีนถูกเก็บภาษีมูลค่าเพิ่มในอัตราร้อยละ 13 ซึ่งเป็นอัตรามาตรฐานของสินค้าอุปโภคบริโภคส่วนใหญ่ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2569 หลังจากได้รับการยกเว้นภาษีมานานกว่า 3 ทศวรรษ ตามนโยบาย “มีลูกคนเดียว” ที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2523 ทางการจีนให้เหตุผลในเวลานั้นว่า เพื่อควบคุมจำนวนประชากรที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว จนอาจเป็นอุปสรรคต่อความพยายามนำพาประเทศหลุดพ้นจากความยากจน

       อย่างไรก็ดี จากการที่จำนวนเด็กเกิดใหม่เริ่มลดลงสวนทางกับประชาสูงวัยที่เริ่มเพิ่มขึ้น ทำให้ทางการกังวลว่า สังคมจีนจะกลายเป็นสังคม “แก่ก่อนรวย” จึงได้ประกาศยกเลิกนโยบายมีลูกคนเดียวในปี 2558

จำนวนประชากรจีนลดลงเป็นครั้งแรกในรอบ 60 ปีเมื่อปี 2565 และลดลงต่อเนื่องจนถึงปี 2567 ขณะที่ประชากรวัยตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไปมีสัดส่วนมากกว่า 1 ใน 5 ของประชากรทั้งประเทศ 1,400 ล้านคน และอาจเพิ่มเป็นครึ่งหนึ่งของประชากรภายในปี 2643 ตามการคาดการณ์ของสหประชาชาติ ทางการได้ออกมาตรการหลากหลายเพื่อสนับสนุนให้คนมีครอบครัวและลูก ประธานาธิบดีสี จิ้นผิงประกาศให้การสร้างความมั่นคงด้านประชากรและการพัฒนาประชากรคุณภาพเป็นความสำคัญระดับชาติ

หลายฝ่ายในจีนชี้ว่า นโยบายเพิ่มอัตราการเกิดในจีนจะต้องมุ่งแก้ปัญหาหลักเรื่องคนหนุ่มสาวมีอัตราว่างงานสูง การใช้จ่ายในการเลี้ยงดูบุตรสูง และการให้ผู้หญิงแบกรับภาระเลี้ยงลูกแต่ฝ่ายเดียว นอกจากนี้ผลจากนโยบายมีลูกคนเดียวทำให้ชาวจีนในปัจจุบันเป็นคนรุ่นที่ไม่มีพี่น้องแต่ต้องดูแลพ่อแม่วัยชรา 2 คน โดยไม่มีสวัสดิการสังคมช่วยแบ่งเบา จึงยากที่จะคิดเรื่องมีทายาทสืบทอด