21 พฤษภาคม 2569 สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่า กระทรวงยุติธรรมสหรัฐฯ ได้ยื่นฟ้องดำเนินคดีอาญาต่อ อดีตประธานาธิบดีราอูล คาสโตร แห่งคิวบา ในข้อหาที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์ยิงเครื่องบินพลเรือนขององค์กรผู้ลี้ภัยชาวคิวบา-อเมริกัน 2 ลำตกเมื่อปี 2539 ซึ่ง ทำให้ชาวคิวบา และ ชาวอเมริกันเสียชีวิต 4 ราย

รักษาการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมสหรัฐ 'ท็อดด์ แบลนช์ ' ระบุว่า อดีตประธานาธิบดีราอูล คาสโตร วัย 94 ปี ซึ่งเป็นน้องชายของ ฟิเดล คาสโตร อดีตผู้นำการปฏิวัติผู้ล่วงลับ ถูกตั้งข้อหาฐานสมรู้ร่วมคิดในการฆาตกรรมพลเมืองสหรัฐฯ, การฆาตกรรม และการทำลายเครื่องบิน นอกจากนี้ยังมีจำเลยรายอื่นๆ ที่ถูกตั้งข้อหาในคำฟ้องฉบับนี้ด้วย ซึ่งได้รับการอนุมัติฟ้องจากคณะลูกขุนใหญ่เมื่อวันที่ 23 เม.ย.

การประกาศตั้งข้อหาดังกล่าวมีขึ้นในระหว่างการแถลงข่าวที่บริเวณหน้าอาคาร ฟรีดอม ทาวเวอร์ ในไมอามี ซึ่งเป็นสถานที่เชิงสัญลักษณ์สำหรับชาวคิวบา-อเมริกันที่อพยพออกจากประเทศคอมมิวนิสต์แห่งนี้

เครื่องบินพลเรือนดังกล่าวเป็นของกลุ่ม Brothers to the Rescue ก่อตั้งขึ้นในปี 2534 โดยโฮเซ บาซุลโต นักบินชาวคิวบา-อเมริกัน ร่วมกับผู้ลี้ภัยชาวคิวบาคนอื่นๆ โดยองค์กรนี้จะออกปฏิบัติการทำภารกิจช่วยเหลือชาวคิวบาในน่านน้ำระหว่างคิวบากับรัฐฟลอริดา หลังจากที่คนเหล่านั้นพากันหลบหนีออกจากประเทศคอมมิวนิสต์ด้วยแพที่ต่อขึ้นเอง ในระหว่างการทำภารกิจเครื่องบิน 2 ลำของกลุ่มถูกเครื่องบินขับไล่ มิก-29 (MiG-29) ของคิวบายิงตกในน่านฟ้าสากล ขณะที่ทางฝั่งคิวบาได้ออกมาอ้างซ้ำหลายครั้งว่าเครื่องบินเหล่านั้นรุกล้ำน่านฟ้าของคิวบาเอง

รายงานจากองค์การการบินพลเรือนระหว่างประเทศ (ICAO) ขององค์การสหประชาชาติ และคณะกรรมาธิการสิทธิมนุษยชนระหว่างอเมริกา สรุปตรงกันว่า ผู้เคราะห์ร้ายทั้ง 4 คน เสียชีวิตอันเป็นผลมาจากการกระทำโดยตรงของตัวแทนจากรัฐคิวบาในน่านฟ้าสากล และคิวบาลงมือโดยไม่ได้ปฏิบัติตามขั้นตอนมาตรฐานในการสกัดกั้น

ตอนนั้นรัฐบาลสหรัฐฯ โดยประธานาธิบดีบิล คลินตัน และ สภาคองเกรสออกมาประณามการกระทำของคิวบาอย่างรุนแรงในทันที ซึ่งนำไปสู่การบังคับใช้มาตรการคว่ำบาตรและมาตรการอื่นๆ  ถึงเวลาจะผ่านมานานถึง 30 ปี เหตุการณ์นี้ยังคงเป็นหนึ่งในประเด็นที่มีความขัดแย้งทางการเมืองรุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์สมัยใหม่ระหว่างสหรัฐฯ และ คิวบา บรรดาสมาชิกสภาชาวอเมริกันเชื้อสายคิวบา นักเคลื่อนไหวเพื่อผู้ลี้ภัย และครอบครัวของผู้เสียชีวิตต่างเรียกร้องมาอย่างยาวนานให้มีการดำเนินคดีนายคาสโตรในสหรัฐฯ

ด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ได้กล่าวถึงเรื่องนี้ว่า รัฐบาลสหรัฐฯ จะมีการแถลงประกาศเกี่ยวกับมาตรการคว่ำบาตรต่อคิวบา "ในไม่ช้านี้" หลังจากก่อนหน้านี้กระทรวงยุติธรรมเพิ่งประกาศเรื่องการฟ้องร้องนาย ราอูล คาสโตร อดีตประธานาธิบดีคิวบา เพื่อเอาผิดกรณีเครื่องบินอพยพถูกยิงตกเมื่อปี 2539

เมื่อผู้สื่อข่าวถามว่า เขาคาดการณ์ว่ามาตรการคว่ำบาตรดังกล่าวจะมีผลบังคับใช้ไปอีกนานแค่ไหน ทรัมป์ตอบว่า "ก็ต้องรอดูกันไป เราจะประกาศเรื่องนี้ในไม่ช้า" และผู้สื่อข่าวได้ถามอีกว่า ประชาชนชาวคิวบาควรเตรียมใจรับมือกับ "การยกระดับ" ใดๆ หรือไม่ ทรัมป์ ได้ตอบกลับว่า "ไม่ จะไม่มีการยกระดับเกิดขึ้น ผมไม่คิดว่ามันจำเป็นต้องมี ดูสิ ประเทศนั้นกำลังล่มสลาย มันพังพินาศไปหมด และพวกเขาก็คล้ายกับสูญเสียการควบคุมไปแล้ว พวกเขาสูญเสียการควบคุมในคิวบาไปแล้วจริงๆ"

ทรัมป์ ยังกล่าวชื่นชม 'ท็อดด์ แบลนช์' รักษาการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมสหรัฐ เรื่องการสั่งฟ้องดำเนินคดีอาญาต่ออดีตประธานาธิบดี ราอูล คาสโตร แห่งคิวบา พร้อมระบุว่าสหรัฐฯ "กำลังใส่ใจเรื่องคิวบาอยู่ตลอดเวลา นี่คือเรื่องใหญ่ ผมคิดว่ามันเป็นช่วงเวลาที่สำคัญมากสำหรับผู้คน ไม่ใช่แค่ชาวอเมริกันเชื้อสายคิวบาเท่านั้น แต่รวมถึงคนที่มาจากคิวบาที่อยากจะกลับไปคิวบา และคนที่อยากไปพบเจอครอบครัวของพวกเขาในคิวบาด้วย"

อีกทั้งเมื่อผู้สื่อข่าวได้ถามเขาเกี่ยวกับการเดินทางเยือนคิวบาของ จอห์น แรตคลิฟฟ์ ผู้อำนวยการสำนักข่าวกรองกลาง (CIA) ทรัมป์ กล่าวว่า "เรามีคนของเราอยู่ที่นั่นจำนวนมาก ซึ่งรวมถึงเจ้าหน้าที่ CIA และ มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ที่มีสายสัมพันธ์ทางครอบครัวเชื่อมโยงกับคิวบาด้วย เรามีความเชี่ยวชาญเกี่ยวกับเรื่องคิวบาอย่างมาก พวกเขาเฝ้ารอช่วงเวลานี้มานานถึง 65 ปีแล้ว ดังนั้นเรามาดูกันว่าจะเกิดอะไรขึ้นต่อไป 

ในระหว่างนี้ เราจำเป็นต้องหยิบยื่นความช่วยเหลือให้พวกเขา พวกเขาไม่มีหนทางในการใช้ชีวิตเลย ไม่มีอาหาร ไม่มีไฟฟ้า ไม่มีพลังงานใดๆ หลงเหลืออยู่เลย แต่สิ่งที่พวกเขามีอย่างแน่นอนคือประชาชนที่ยอดเยี่ยม"

โดยประเทศคิวบาเผชิญมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจของสหรัฐฯ ตั้งแต่ปี 2503 แล้ว และล่าสุดสหรัฐฯ ก็เพิ่งเริ่มการสกัดการขนส่งน้ำมันเข้าสู่คิวบา ส่งผลให้วิกฤตการณ์ด้านพลังงานของประเทศเกาะแห่งนี้เข้าสู่วิกฤตขั้นสุด