16 กรกฎาคม 2569 หลังจากที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ได้ออกมาให้สัมภาษณ์ในรายการ The Hugh Hewitt Show ว่า "เราจะยึดครองพิกแอกซ์ เมาน์เทน บอกอิหร่านให้เตรียมพร้อม เรากำลังจับตาดู 'ภูเขาพิกแอกซ์' อย่างใกล้ชิด เราไม่พบความเคลื่อนไหวใดๆ ที่นั่น สถานการณ์ด้านนิวเคลียร์ของพวกเขาย่ำแย่มาก ทุกครั้งที่เราได้ยินเรื่องนี้ เราก็จะทำลายมัน ดังนั้นพวกเขาจึงไม่ชอบพูดถึงเรื่องนี้ แต่เราอาจจะโจมตี 'ภูเขาพิกแอกซ์' ในเร็วๆ นี้

สำนักข่าวต่างประเทศรายงานว่าการโจมตีระหว่างสหรัฐอเมริกา และ อิหร่าน ได้ทวีความรุนแรงขึ้น และกำลังไต่ขึ้นสู่ระดับสูงสุดและคาดเดาไม่ได้ จากที่ ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ได้ออกมาขู่ว่าจะโจมตีและทำลายโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านที่รู้จักกันในชื่อ 'Pickaxe Mountain' (พิกแอกซ์ เมาน์เทน) 

ภัยคุกคามดังกล่าวได้ก่อให้เกิดคำถามมากมายเกี่ยวกับลักษณะของโรงงานนิวเคลียร์ ซึ่งตามรายงานของสื่อต่างประเทศ ระบุว่า เป็นหนึ่งในสถานที่ที่มีการรักษาความปลอดภัยอย่างเข้มงวดที่สุดในอิหร่าน อะไรที่ทำให้มันโดดเด่น และทำไมมันถึงเป็นเป้าหมายสำคัญ?

'ภูเขาพิกแอกซ์' หรือในอีกชื่อหนึ่งคือ คูห์-เอ โกลัง กาซ ลา (Kuh-e Kolang Gaz La) ตั้งอยู่ทางใต้ของกรุงเตหะราน เป็นชื่อของป้อมปราการใต้ดินของอิหร่านที่แข็งแกร่งมาก  ภายในเทือกเขาซากรอส ซึ่งเป็นเส้นเขตแดนทางตะวันตกของอิหร่านเชื่อมต่อกับอิรัก และตั้งอยู่ใกล้กับโรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมนาตันซ์ที่ได้รับความเสียหายจากการโจมตีของสหรัฐและอิสราเอล ในสงคราม 12 วัน เมื่อปี 2025 ประกอบด้วยอุโมงค์สองแห่งที่ฝังอยู่ใต้ดินลึก ทำให้ยากต่อการทำลายล้างโดยสิ้นเชิง 

รายงานข่าวกรองของสหรัฐฯ ระบุว่า สถานที่ดังกล่าวถูกขุดลึกเข้าไปในภูเขา ใต้ชั้นหินแกรนิตแข็งหลายร้อยเมตร เพื่อป้องกันจากระเบิดที่มีอานุภาพสูงซึ่งออกแบบมาเพื่อเจาะทะลุบังเกอร์ ก่อนหน้านี้ ราวปี 2020 อิหร่านประกาศสร้างโรงงานผลิตเครื่องหมุนเหวี่ยงหนีศูนย์กลาง ใช้ในกระบวนการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม คือ ภูเขาพิกแอกซ์ 

ต่อมาในปี 2022 ภาพถ่ายดาวเทียมของบริษัทผู้บริการข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมสัญชาติอเมริกัน Planet Labs PBC แสดงให้เห็นว่าอิหร่านขุดอุโมงค์ลึกลงไปในภูเขา และเชื่อกันว่าโรงงานแห่งนี้ตั้งอยู่ลึกลงไปใต้ดินราว 80-100 เมตร  

เมื่ออ้างอิงกองทัพอากาศสหรัฐฯ ซึ่งระบุว่า ระเบิดทำลายบังเกอร์ที่ทรงพลังที่สุดของสหรัฐสามารถเจาะบังเกอร์ใต้ดินได้ลึก 60 เมตร แต่อิหร่านขุดอุโมงค์ลึกลงไปในภูเขาพิกแอกซ์ ลึกราวๆ 100 เมตร ความลึกดังกล่าวอาจเป็นปัญหาของสหรัฐฯ ในการเข้าถึงการโจมตี

เว็บไซต์ Al-Monitor องค์กรข่าวที่มีฐานในสหรัฐฯ รายงานว่าหน่วยงานข่าวกรองสงสัยว่า อิหร่าน กำลังพยายามสร้างโรงงานเสริมสมรรถนะยูเรเนียมลับที่ไม่เปิดเผย ซึ่งจะทำหน้าที่เป็น "เครื่องมือป้องกันเชิงกลยุทธ์" สำหรับโครงการนิวเคลียร์ของตน

อย่างไรก็ตามนับตั้งแต่เริ่มก่อสร้างในพื้นที่ดังกล่าวในปี 2020 ทางอิหร่าน ยืนยันมาโดยตลอดว่าโรงงานแห่งนี้มีจุดประสงค์เพื่อประกอบและผลิตเครื่องเหวี่ยงแยกสารขั้นสูงเท่านั้น

ท่ามกลางการยกระดับความขัดแย้งทางทหารและการข่มขู่ อิหร่านได้กล่าวโทษสหรัฐฯ ว่าเป็นต้นเหตุของ "การกลับมาของความไม่มั่นคง" ในภูมิภาค ขณะที่กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลาม (IRGC) กล่าวหาว่า สหรัฐ ได้เป็นภัยต่ออุปทานน้ำมันทั่วโลกจากการโจมตีต่างๆ

เรียบเรียงจาก : AlJazeera , Reuters