ใกล้ปิดดีล "ฮอร์มุซ" หลังสหรัฐถอย ยอมให้อิหร่าน คุมเรือขาเข้าอ่าวเปอร์เซีย แต่ยังตกลงกันไม่ได้เรื่องเก็บค่าธรรมเนียม

6 สิงหาคม 2569 การเจรจาระหว่างสหรัฐฯ กับอิหร่านผ่านการไกล่เกลี่ยของโอมาน เพื่อฟื้นการเดินเรือในช่องแคบฮอร์มุซ มีความคืบหน้าอย่างมีนัยสำคัญ โดยแหล่งข่าวระดับสูงจากอิหร่านและเจ้าหน้าที่ในภูมิภาคเปิดเผยกับสำนักข่าว Reuters ว่า ทั้งสองฝ่ายกำลังเข้าใกล้ข้อตกลง ซึ่งอาจถือเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญต่อสมดุลอำนาจในอ่าวเปอร์เซีย หากสามารถบรรลุผลได้จริง

สาระสำคัญของร่างข้อตกลง คือ การให้อิหร่านมีอำนาจกำกับการเดินเรือที่เข้าสู่อ่าวเปอร์เซียผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่เรือขาออกจะใช้เส้นทางที่โอมานเป็นผู้ดูแล ซึ่งถูกมองว่าเป็นหนึ่งในสัมปทานทางการเมืองที่สำคัญที่สุดที่อิหร่านได้รับ นับตั้งแต่ความขัดแย้งระหว่างสองประเทศปะทุขึ้นเมื่อหลายเดือนก่อน

อย่างไรก็ตาม แหล่งข่าวระบุว่า ยังมีประเด็นสำคัญที่ทั้งสองฝ่ายยังไม่สามารถตกลงกันได้ ได้แก่ สิทธิ์ในการตรวจสอบเรือสินค้า, อำนาจการควบคุมเส้นทางเดินเรือ, การเรียกเก็บค่าธรรมเนียมผ่านช่องแคบ

รายงานระบุว่า อิหร่านเสนอให้เรียกเก็บค่าธรรมเนียมร้อยละ 5-7 ของมูลค่าสินค้า ที่ผ่านช่องแคบ ขณะที่โอมานเสนออัตราประมาณ 3% ส่วนสหรัฐฯ ยังคงยืนยันว่า ไม่ควรมีการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมใดๆ เนื่องจากเห็นว่าช่องแคบฮอร์มุซเป็นเส้นทางเดินเรือระหว่างประเทศ

โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่านเปิดเผยว่า อิหร่านและโอมานได้บรรลุความเข้าใจเกี่ยวกับพิกัดเส้นทางเดินเรือแล้ว และกำลังจัดทำแถลงการณ์ร่วม แต่ย้ำว่า ความตกลงดังกล่าวจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อไม่มีบุคคลที่สามเข้ามาแทรกแซง และแม้มีข้อตกลงก็ไม่ได้หมายความว่าสถานการณ์ด้านความมั่นคงในช่องแคบจะได้รับการรับประกันโดยอัตโนมัติ

ในอีกด้านหนึ่ง เจ้าหน้าที่อิหร่านยังส่งสัญญาณแข็งกร้าว โดยเตือนว่า หากสหรัฐฯ กลับมาเปิดปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง โครงสร้างพื้นฐานด้านพลังงานของประเทศในอ่าวอาหรับอาจตกเป็นเป้าหมายการตอบโต้ ซึ่งสะท้อนว่าการเจรจายังดำเนินควบคู่กับแรงกดดันทางทหารและการเมือง

ด้านประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวก่อนหน้านี้ว่า การหารือกับอิหร่านเป็นไปในทิศทางที่ดี และมีความเป็นไปได้ที่จะมีการประกาศความคืบหน้าในเร็วๆ นี้ แม้รัฐบาลสหรัฐฯ ยังไม่ได้แสดงความเห็นอย่างเป็นทางการต่อรายละเอียดของร่างข้อตกลงดังกล่าว

นักวิเคราะห์มองว่า หากข้อตกลงมีผลบังคับใช้จริง จะช่วยลดความเสี่ยงด้านภูมิรัฐศาสตร์และอาจกดดันให้ราคาน้ำมันปรับลดลง แต่หากการเจรจาล้มเหลว หรือเกิดการปะทะทางทหารขึ้นอีกครั้ง ตลาดพลังงานโลกอาจกลับมาเผชิญความผันผวนอย่างรุนแรง