มะเร็งเป็นโรคภัยใกล้ตัว และเป็นโรคร้ายอันดับหนึ่งที่คุกคามชีวิตของคนไทย เมื่อรับรู้ว่าป่วยด้วยโรคมะเร็ง ผู้ป่วยมักมีความกังวลใจ หดหู่ หรืออาจเกิดภาวะซึมเศร้าแต่ขึ้นชื่อว่า “โรค” ก็ต้องมีทางดูแลรักษาและป้องกัน ดังนั้น ในการเสวนา “สู้มะเร็งอย่างไร...ให้ใจเป็นสุข” โรงพยาบาลพญาไท 2ได้นำแนวคิด “เราเป็นทีมเดียวกัน” มาใช้ในการดูแลรักษาผู้ป่วยมะเร็ง เพราะตระหนักดีว่าการดูแลจิตใจของผู้ป่วยเป็นเรื่องสำคัญ ที่ต้องทำควบคู่ไปกับการใช้ความเชี่ยวชาญเฉพาะทางของทีมแพทย์และพยาบาล ประกอบกับนวัตกรรมและเทคโนโลยีก้าวหน้าในการรักษาให้ตรงจุด เพื่อหยุดโรคมะเร็ง

นายแพทย์ประสาร ขจรรัตนเดชอายุรแพทย์ เฉพาะทางด้านมะเร็งวิทยาโรงพยาบาลพญาไท 2 กล่าวถึงการรักษาโรคมะเร็งแบบตรงจุด หรือ “ทาร์เก็ตเต็ด เทอราพี” (Targeted Therapy) ว่า เป็นแนวทาง ในการลดผลกระทบข้างเคียง เมื่อใช้ร่วมกับการรักษาอื่นๆ แบบเต็มที่ จะช่วยยืดอายุผู้ป่วยในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งระยะสุดท้าย หรือเพิ่มโอกาสในการหายสูงขึ้น ในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งระยะแรก ทั้งนี้ การรักษาด้วยวิธี Targeted Therapy มีการพัฒนามากว่า 16-17 ปี โดยจะมีกระบวนการอย่างหนึ่งที่เรียกว่า Precision Medicine ซึ่งจะเป็นการนำตัวอย่างเซลล์มะเร็งของคนไข้หลายๆ คนมาวิเคราะห์ โมเลกุล โปรตีน และลักษณะความผิดปกติของยีน เพื่อออกแบบตัวยาที่เข้ากับคนไข้ได้ ซึ่งจากวันนั้นจนปัจจุบันนี้มีตัวยาเกิดขึ้นมากมาย แต่ก็ยังไม่ถึงกับใช้รักษาในมะเร็งได้ทุกชนิด แต่เป็นวิธีการที่ตอบสนองต่อโรคได้ครอบคลุมมากขึ้น และมีแนวโน้มมากขึ้นเรื่อยๆ อย่างรวดเร็ว

“กระบวนการรักษานี้ จะเข้าไปตรงจุดหยุดมะเร็งที่เซลล์ตั้งต้น ตั้งแต่หยุดกระบวนการแบ่งตัวของเซลล์มะเร็ง หยุดการเคลื่อนที่ ลุกลาม ทำให้เซลล์มะเร็งตาย และทำให้เซลล์มะเร็งไม่สนองสิ่งกระตุ้นอีกต่อไป อย่างไรก็ตาม การรักษาด้วย Targeted Therapy เมื่อถึงจุดจุดหนึ่งอาจจะเกิดการดื้อยา เช่น ยาบางตัวอาจจะให้ผลการรักษาที่ดี แต่พอผ่านมาประมาณ 1 ปี ก็เกิดการดื้อยา ทีมแพทย์ก็ต้องวินิจฉัยต่อเนื่อง ตัดชิ้นเนื้อมาตรวจใหม่ เพื่อมองหา Targeted Therapy ตัวใหม่ ถ้าหาไม่ได้ ก็ต้องกลับไปที่วิธีเดิม คือ คีโม หมอมักจะบอกคนไข้เสมอว่าอย่าปล่อยให้เป็นหน้าที่ของหมออย่างเดียว เราจะร่วมสู้ ร่วมวางแผนการรักษาไปด้วยกัน เพราะหมอเป็นทีมของคนไข้

ที่สำคัญอย่าปล่อยให้อาการของโรคที่ยังไม่ทราบสาเหตุ ทำให้เกิดความกังวลใจ ควรรีบมาปรึกษา เพราะหมอพร้อมเป็นทีมเดียวกับคนไข้ แต่ถ้าไม่อยากป่วยก็ต้องดูแลรักษาสุขภาพ ลดพฤติกรรมเสี่ยงของการเกิดโรคต่างๆ เพราะหมอไม่อยากให้ใครป่วยมาโรงพยาบาล”

ด้าน ฐิติพร ฉิมม่วง ผู้จัดการแผนกผู้ป่วยนอกมะเร็งและเคมีบำบัด โรงพยาบาลพญาไท 2 เสริมว่า ระหว่างการรักษานั้นปัจจัยสำคัญมากคือ กำลังใจ การคิดบวก ที่ช่วยจะเพิ่มประสิทธิภาพและผลลัพธ์ที่ดีในการรักษา ดังนั้น การดูแลผู้ป่วย โดยใช้ “ใจ” ในการสร้างความเชื่อมั่นว่าเราจะเป็น “ทีมเดียวกัน” เป็นเรื่องที่เราต้องทำควบคู่ไปกับการดูแลรักษาผู้ป่วย และจากประสบการณ์การเป็นพยาบาลศูนย์มะเร็ง มานานกว่า 20 ปี ด้วยการใช้ใจดูแลผู้ป่วยมะเร็ง เธอได้คิดนวัตกรรมง่ายๆ คือ น้ำแข็งบ๊วย เพื่อช่วยบรรเทาอาการข้างเคียงหลังได้รับยาเคมีบำบัด ทำให้คนไข้ได้เติมน้ำเข้าสู่ร่างกาย ลดอาการคลื่นไส้และรู้สึกชุ่มคอขึ้น

“ในการตรวจ วินิจฉัย วิเคราะห์ โรคมะเร็งจำต้องใช้ความเชี่ยวชาญของทีมแพทย์สหสาขา ถ้ามีอาการผิดปกติ เจ็บป่วยเรื้อรังควรมาพบหมอเพื่อหาสาเหตุของโรค แต่ถ้าหากไม่พบหมออาจตั้งสมมุติฐานว่าเป็นมะเร็ง และเข้าสู่กระบวนการตรวจคัดกรอง มะเร็ง ถ้าตรวจพบโรคได้ไว และได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี โรคนี้ก็มีโอกาสหายขาดได้ เราบอกผู้ป่วยและญาติเสมอว่าบางครั้งเราท้อแท้ได้ เพราะมันเป็นเรื่องความเจ็บป่วย ที่เสี่ยงถึงชีวิต แต่เราต้อง พยายามดึงจิตใจของเราขึ้น พยายามมองบวกให้มากๆ โลกนี้ยังมีสิ่งสวยงามให้เราดู ให้เราทำอีก มากมาย”