เข้าสู่ฤดูฝนอย่างเป็นทางการ ทุกพื้นที่ของประเทศไทยก็ชุ่มฉ่ำไปด้วยน้ำฝน บางพื้นที่ฝนไม่เยอะก็โชคดีหน่อย แต่บางพื้นที่ฝนมากก็มีน้ำท่วมขัง แต่ไม่ว่าจะน้ำน้อยน้ำมาก การดูแลสุขภาพในช่วงหน้าฝนก็เป็นสิ่งที่ไม่อาจละเลยได้ ทั้งโรคภัยไข้เจ็บที่เกิดจากอากาศเปลี่ยนแปลง ความเย็นชื้นของฤดูฝน ยังรวมไปถึงการต้องระมัดระวังแมลงและสัตว์มีพิษที่มาพร้อมกับหน้าฝนอีกด้วย สมาคมแพทย์ผิวหนังแห่งประเทศไทย เผยถึงโรคผิวหนังและแมลงสัตว์มีพิษที่ต้องระวัง พร้อมแนะนำวิธีการดูแลสุขภาพในช่วงหน้าฝน

เชื้อรากับหน้าฝน ในฤดูฝนหลายพื้นที่มีน้ำท่วมขัง หลายคนจึงต้องใส่รองเท้าลุยน้ำออกจากบ้าน โดยเฉพาะคนที่ใส่รองเท้าคัชชู ผ้าใบ รองเท้าบู๊ต การใส่รองเท้าลุยน้ำ รองเท้าก็เกิดการเปียกชื้น ยิ่งถ้าต้องใส่คู่เดิมทุกวันๆ แน่นอนว่าเป็นสาเหตุของการเกิดเชื้อราทั้งในรองเท้าและที่ผิวหนังของเราได้ ในช่วงหน้าฝนนี้จึงควรมีรองเท้าสำรองพลัดเปลี่ยน ให้รองเท้าได้พักบ้าง เพื่อทำให้แห้งบ้าง รวมถึงถุงเท้าก็ควรต้องเปลี่ยนทุกวัน ดูแลทำความสะอาดถุงเท้า รองเท้าเป็นประจำ ที่สำคัญเมื่อออกไปลุยน้ำนอกบ้านมาแล้วก็ต้องดูแลล้างเท้าให้สะอาด ทำให้ผิวหนังแห้งโดยเร็ว เพื่อป้องกันโรคน้ำกัดเท้าได้

โรคเท้าเหม็น เกิดจากเท้ามีเหงื่อออกเยอะ แล้วมีเชื้อแบคทีเรียบางตัวที่ชอบความชื้น จึงมักอยู่บริเวณนี้บางคนที่ฝ่าเท้าหนาหน่อยหรือเหงื่อออกง่ายหน่อย ก็จะเชื้อเชิญทั้งเชื้อราและเชื้อแบคทีเรียมาอยู่ด้วยกันเลย วิธีสังเกตง่ายๆ บางทีเพื่อนๆ ก็จะบอก เพราะบางทีตัวเองชินกับกลิ่นตัวเอง หรือที่เท้าอาจจะเห็นเป็นหลุมๆ เกิดจากแบคทีเรียพวกนั้นเติบโตขึ้นแล้ว ไปย่อยผิวหนังให้เป็นหลุมๆ จะต้องทำการรักษา แล้วเรื่องกลิ่นเท้าจะดีขึ้น ซึ่งจะมียาทาเฉพาะที่ หรือกลุ่มยารักษาสิวบางชนิดที่ฆ่าเชื้อราและแบคทีเรียได้ ส่วนแอลกอฮอล์ สามารถช่วยได้เป็นครั้งคราว ซึ่งการรักษาต้องฆ่าเชื้อเป็นระยะเวลาที่ยาวนานพอสมควรถึงจะหาย

ยิ่งถ้าใครมีแผลที่บริเวณเท้า ต้องดูแลเป็นพิเศษและรักษาแผลให้หาย ดูว่าแผลเกิดจากอะไร ผื่นจากเชื้อราที่อักเสบหน่อย อาจได้เชื้อมาจากสัตว์บางชนิด ซึ่งอาจจะมีตุ่มน้ำตุ่มหนองขึ้นมาได้อีกที่หนึ่งที่เป็นบ่อยและลองสังเกตดูจะเป็นตามซอกของนิ้วนางกับนิ้วก้อยเท้า ซึ่งโดยธรรมชาติจะปิดที่สุดจะอับที่สุด มันจะไม่เหมือนหัวแม่โป้งเท้าที่จะใหญ่หน่อย

อันตรายอีกอย่างที่มักพบในช่วงฤดูฝน คือ แมลงกัดต่อย อย่าง ด้วงก้นกระดก ที่จะชุกชุมในช่วงฤดูฝน พอๆ กับยุง ด้วงก้นกระดกเป็นแมลงมีพิษชนิดหนึ่ง โดยลักษณะเป็นแมลงเล่นไฟ คนส่วนมากมักจะโดนพิษของแมลงชนิดนี้ในเวลากลางคืน หากโดนพิษจะรู้สึกแสบที่ผิวหนังและมีรอยแดงไหม้ ดังนั้น หากด้วงก้นกระดกมาเกาะที่ตัวเรา ห้ามตบหรือขยี้โดยเด็ดขาด เพราะจะทำให้ด้วงก้นกระดกปล่อยพิษออกมา ควรหาพัดหรือเป่าให้มันบินออกจากตัวเรา แต่ถ้าโดนพิษก็ไม่ควรสัมผัสผิวหนังบริเวณนั้น เพื่อป้องกันการขยายวงกว้าง ทางที่ดีคือไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษา

การไปเที่ยวทะเลในช่วงฤดูฝน สิ่งที่ต้องพึงระวังหากต้องโดยสารเรือก็คือคลื่นลมแรง ไม่ใช่เพียงเท่านั้นการลงเล่นน้ำในทะเลก็ต้องระวัง แมงกะพรุน เช่นกัน ถ้ามองเห็นตัวก็พอหลีกเลี่ยงได้ แต่บางครั้งบางทีหนวดแมงกะพรุนหลุดโดนน้ำทะเลซัดเข้าชายฝั่ง เราก็อาจสัมผัสได้โดยไม่รู้ตัว ซึ่งแมงกะพรุนมีหลายชนิดมาก แต่ที่พบได้มากในบ้านเราก็คือ แมงกะพรุนไฟ และแมงกะพรุนกล่องที่มาจากออสเตเรีย พิษของแมงกะพรุนทั่วไป จะอยู่ในหนวดในกระเปาะ เมื่อพอมันหลุดมาเป็นพิษต่อผิวหนัง จะรู้สึกแสบทันที หรือบางคนก็จะติดอยู่กับตัว หรือบางครั้งเด็กไม่รู้แล้วนำไปจับเล่น วิธีการดูแลปฐมพยาบาลเบื้องต้น คือการกำจัดพิษของแมงกะพรุนให้ออกไป โดยใช้น้ำส้มสายชูราดหรือประคบ อย่าถู ประคบทิ้งไว้ประมาณ 30 วินาที จะช่วยลดพิษที่ผิวหนังได้ไม่ว่าจะเป็นแมงกะพรุนชนิดไหนก็ตาม ทั้งนี้ส่วนใหญ่เมื่อโดนพิษแมงกะพรุนจะมีอาการแสบร้อน ถือว่าเป็นเป็นปกติ แต่ถ้ามีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น อาการหอบ หายใจไม่ออก ควรรีบพบแพทย์ให้เร็วที่สุด เพราะอาจทำให้เกิดการช็อก หมดสติ และเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ทั้งนี้ ผู้สนใจการดูแลป้องกันสุขภาพผิวหนังในช่วงฤดูฝน สามารถศึกษาเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ www.dst.or.th