Peanut Better กากขยะการเกษตร สู่โฮมเดคคอฯ

จากข้อมูลสถิติปริมาณขยะที่เข้าระบบ ของกรมโรงงานอุตสาหกรรมพบว่า ในปีที่ผ่านมา ประเทศไทย มีปริมาณขยะอุตสาหกรรมสูงถึง 31 ล้านตัน และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง หรือข้อมูลสถิติปริมาณขยะในทะเลล่าสุด ของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พบว่าประเทศไทย ติดอันดับ 6 ประเทศที่มีขยะในทะเลมากที่สุดในโลก ซึ่งแม้ว่าประเทศไทยจะมีความรู้ความสามารถในการจัดการขยะอย่างเป็นระบบ แต่ก็ทำให้สูญเสียงบประมาณในการจัดการขยะเหล่านี้เป็นจำนวนมาก จากสาเหตุดังกล่าว วงการอุตสาหกรรมมากมาย หันมาให้ความสำคัญในการลดปริมาณขยะที่จะเกิดขึ้น และเปลี่ยนขยะเหล่านั้น กลับมาใช้ใหม่อีกครั้ง ไม่เว้นกระทั่งวงการการออกแบบ

อ.จารุพัชร อาชวะสมิต อาจารย์คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สาขาศิลปะอุตสาหกรรม ภาควิชาการออกแบบสิ่งทอสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) กล่าวว่า เศรษฐกิจหมุนเวียน กำลังเป็นเทรนด์งานออกแบบที่น่าจับตามอง หลากหลายอุตสาหกรรมได้เริ่มต้นใช้กระบวนการจัดการของเสีย ผ่านการออกแบบวัสดุ หรือ Material Design ที่นำวัตถุดิบซึ่งผ่านกระบวนการผลิต และบริโภค กลับเข้าสู่กระบวนการผลิตใหม่ หรือนำมาใช้ซ้ำ เพื่อช่วยลดปัญหามลภาวะที่เกิดจากขยะ และลดความเสี่ยงของการขาดแคลนวัตถุดิบในการผลิต

“การนำกลับมาใช้ใหม่ ไม่ได้เพิ่งเกิดขึ้นโดยปกติประเทศไทยเองเป็นประเทศที่มีวัฒนธรรมการเก็บของ และไม่ทิ้งของกันอยู่แล้วในอดีตเรามักจะเห็นซาเล้งรับซื้อขยะ และของเก่า เพื่อนำไปขายต่อกับโรงงานอุตสาหกรรมการแปรรูปต่างๆ เป็นประจำ แต่ปัจจุบัน ปัญหาขยะ โดยเฉพาะขยะเหลือทิ้งจากการผลิตมีปริมาณเหลือทิ้งมากจนเกินไป อาจารย์ในฐานะนักออกแบบเอง เล็งเห็นถึงประโยชน์ต่อยอดที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มได้อย่างมหาศาล จึงได้นำแนวคิดการออกแบบผลิตภัณฑ์ด้วย “ขยะ”เหล่านี้กลับมาใช้อีกครั้ง”

อ.จารุพัชร  กล่าวเพิ่มเติมว่า นอกจากขยะจำพวกโลหะ หรือพลาสติก ที่สามารถนำกลับไปใช้ใหม่ได้ด้วยตัวของมันเองแล้ว อีกกลุ่มขยะที่มีจำนวนมหาศาล และแทบจะไม่ถูกนำกลับมาใช้ใหม่ มักมาจากอุตสาหกรรมการผลิต อุตสาหกรรมการเกษตร และอุตสาหกรรมการก่อสร้าง ตนจึงส่งเสริมและสนับสนุนการออกแบบสิ่งที่ถูกเรียกว่าเป็น “ขยะ” และ “ของเสีย”ด้วยแนวคิดการออกแบบวัสดุ ร่วมกับการใช้เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อจัดการกับขยะให้คืนชีวิตกลับกลายมาเป็นผลิตภัณฑ์เชิงพาณิชย์ได้ในรูปแบบต่างๆ อาทิ Horse Hair Collection :เข็มขัดนิรภัยไม่ผ่านมาตรฐานอุตสาหกรรมสู่วัสดุตกแต่งผนังไฮแฟชั่น ผลงานการออกแบบของตน จุดเริ่มต้น จากเข็มขัดนิรภัยที่ตกมาตรฐานเพียงแค่ สีของเข็มขัด ไม่ตรงสเปกกับตัวรถ ทำให้ไม่ได้ถูกนำมาใช้งาน และกลายเป็นขยะจำนวนมาก หลังจากที่ได้ศึกษาคุณสมบัติพบว่า ความพิเศษคือมีความแข็งแรง ทนทาน และเมื่อนำมาผ่านกระบวนการทอ สามารถทำให้มีลักษณะเป็นขนฟู งดงามคล้ายขนของม้า ซึ่งตนได้ออกแบบ และพัฒนาร่วมกับการใช้เทคโนโลยีการผลิต ออกมาเป็นของวัสดุตกแต่งผนังในรูปแบบเดคคอเรทีฟวอลเปเปอร์ (Decorative Wallpaper) ที่ปัจจุบัน ผลิตและจำหน่ายจริงในตลาดงานประดับตกแต่งบ้าน

Peanut Better : กากขยะการเกษตร สู่โฮมเดคคอฯสีสันเจ็บ จากผลงานการออกแบบของ นางสาวรมิตา  เสน่ห์ค่า นักศึกษาคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ภาควิชาศิลปะอุตสาหกรรม วิชาการออกแบบสิ่งทอ สจล. ที่ได้รับแรงบันดาลใจจากขยะจากอุตสาหกรรมการเกษตร อย่าง “เปลือกถั่วลิสง” ซึ่งนอกจากจะสามารถนำไปทำเป็นปุ๋ยฝังกลบคืนสู่การเกษตรแต่ด้วยแนวคิดการออกแบบ สามารถเปลี่ยนกากการเกษตร ด้วยการขึ้นรูป อัดแข็งแบบแผ่นพร้อมย้อมด้วยสีธรรมชาติเป็นลายทางเรขาคณิต กลายมาเป็นเคหะสิ่งทอที่สามารถนำไปใช้ตกแต่งบ้าน ผนัง หรือเป็นแผ่นประดับตกแต่งโต๊ะอาหาร  สีสันสวยงามที่มีมูลค่าเพิ่มขึ้น Meshography : กระเป๋ามุ้งลวดปักลาย ด้วยเทคโนโลยีการปักที่ไม่เคยใช้กับ “มุ้ง” มาก่อน ผลงานออกแบบของนางสาวอรวรรณ กอเสรีกุล นักศึกษาคณะสถาปัตย์ สจล. ที่นำไอเดียเอาวัสดุเหลือทิ้งอย่าง “มุ้งลวด” มาออกแบบเป็นสิ่งทอแนวใหม่ด้วยเทคโนโลยีการปักฟูแบบ Needle Punching ที่คิดค้นและนำมาใช้กับมุ้งลวดโดยเฉพาะ ทำเป็นกระเป๋าที่มีสีสันสวยงาม และมีลวดลาย 3 มิติ นุ่มฟู

อ.จารุพัชร กล่าวในตอนท้ายอีกว่าในฐานะอาจารย์นักออกแบบ อยากให้การนำกลับมาใช้ใหม่ อยู่ในวิถีชีวิตของมนุษยชาติ สังคมต้องมีจิตสำนึกในการเป็นส่วนหนึ่งของการช่วยกันลดปัญหาสิ่งแวดล้อม และเล็งเห็นถึงคุณประโยชน์ ของการนำกลับมาใช้ใหม่ ทั้งนี้ สจล. เอง ได้เริ่มต้นโมเดลการเรียนการสอนที่บูรณาการศาสตร์การออกแบบดังกล่าว เข้าสู่หลักสูตรของนักศึกษา คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์สจล. เพื่อปลูกฝังแนวคิดการเป็นนักออกแบบรับใช้สังคม ให้ผู้เรียนสามารถออกแบบ และต่อยอดผลิตภัณฑ์ ด้วยการประยุกต์ใช้ความรู้ ควบคู่นวัตกรรม สู่การเป็นผู้ประกอบการหรือนักออกแบบที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมได้ในอนาคต 

ผู้สนใจสามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ ส่วนสารนิเทศและประชาสัมพันธ์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง หรือโทร. 02-3298111 หรือเข้าไปที่ www.kmitl.ac.th