สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 เสด็จฯ เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2522

ศูนย์ราชการุณย์สภากาชาดไทย เขาล้าน อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด มีชื่อเดิมว่า “ศูนย์สภากาชาดไทย เขาล้าน จังหวัดตราด” ตั้งอยู่ถนนตราด-คลองใหญ่ กิโลเมตรที่ 48 ริมทางหลวงหมายเลข 318 ได้ก่อกำเนิดขึ้นเมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2522 โดยพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 สภานายิกาสภากาชาดไทย ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณพระราชทานความช่วยเหลือแก่ผู้อพยพชาวกัมพูชาจำนวนนับแสนคนที่หนีภัยสงครามภายในประเทศเข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารในเขตราชอาณาจักรไทยบริเวณ บ้านเขาล้าน ตำบลไม้รูด อำเภอคลองใหญ่ จังหวัดตราด ในระยะแรกมีการก่อสร้างเพิงชั่วคราว เพื่อใช้เป็นที่ทำการ ที่พัก หน่วยพยาบาล ต่อมาจึงทำการก่อสร้างอาคารถาวร ประกอบด้วย สถานเลี้ยงเด็กกำพร้า โรงฝึกอบรม โรงเรียน และบ้านพัก เป็นต้น

ภายในพิพิธภัณฑ์ จัดแสดงความเป็นมาของค่ายอพยพ สิ่งของ และภาพถ่าย ในศาลาราชการุณย์

ศูนย์สภากาชาดไทยแห่งนี้ให้ความอนุเคราะห์แก่ผู้ลี้ภัยช่วงเวลาหนึ่ง และได้ปิดลงอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2529 บริเวณดังกล่าวจึงถูกปล่อยทิ้งว่างไม่ได้ใช้ประโยชน์ หลังจากปิดศูนย์ฯ ต่อมา ในปี 2534 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์อุปนายิกาผู้อำนวยการสภากาชาดไทย ทรงมีพระราชดำริให้สภากาชาดไทยจัดทำโครงการพัฒนาศูนย์สภากาชาดไทยแห่งนี้ ได้พระราชทานแนวพระราชดำริไว้ 3 ประการ คือ 1) จัดสร้างพิพิธภัณฑ์เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช สภานายิกาสภากาชาดไทย ในโอกาสทรงเจริญพระชนมพรรษาครบ 5 รอบ ในปี 2535 โดยสร้างศาลาราชการุณย์ เพื่อเป็นอนุสรณ์สถานน้อมรำลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณที่พระราชทานแก่ผู้อพยพชาวกัมพูชา เป็นที่จัดแสดงความเป็นมาของค่ายอพยพ สิ่งของและภาพถ่าย รวมทั้งหุ่นจำลองขนาดเท่าของจริงเกี่ยวกับกิจวัตรประจำวันของผู้อพยพชาวกัมพูชา เช่น หุงหาอาหาร เย็บปักถักร้อย เป็นต้น 2) ใช้อาคารสถานที่บริเวณศูนย์ฯ ให้เกิดประโยชน์ จัดทำเป็นศูนย์ฝึกอบรมและเข้าค่ายพักแรมของเยาวชน และ 3) ใช้ประโยชน์จากสภาพภูมิประเทศที่ติดชายหาด เป็นแหล่งท่องเที่ยวไว้พักผ่อนหย่อนใจ ดัดแปลงอาคารเดิมเป็นห้องพักและอาคารจัดกิจกรรม พร้อมติดตั้งเครื่องอำนวยความสะดวกต่างๆจากนั้น สภากาชาดไทยได้ขอให้กองทัพเรือส่งทหารเข้ามาดูแลพื้นที่ กองทัพเรือได้จัดให้ชุดควบคุมทหารพรานนาวิกโยธินที่ 3 เข้ามาอยู่ดูแลพื้นที่ในปี 2535 และภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็น “ศูนย์ราชการุณย์สภากาชาดไทย เขาล้าน จังหวัดตราด”นับจากนั้นเป็นต้นมา

เตช บุนนาค ผช.เลขาธิการสภากาชาดไทย ฝ่ายบริหาร เปิดโครงการ “ป่าที่ภักดี” เฉลิมพระเกียรติฯ โดยมี นพ.พินิจ กุลละวณิชย์ ผช.เลขาธิการสภากาชาดไทย, ธาริกา วงศ์สินศิริกุล รอง ผอ.สนง.ยุวกาชาดสภากาชาดไทย,สุวรรณ พิมลแสงสุริยา ผจก.ศูนย์ราชการุณย์, สมจิตต์ ไหมดี ผช.ผอ.สนง.ยุวกาชาดสภากาชาดไทย ร่วมพิธี 

ในปีนี้ สภากาชาดไทยได้จัดโครงการ “ป่าที่ภักดี” ณ ศูนย์ราชการุณย์สภากาชาดไทย เขาล้าน จังหวัดตราดจัดขึ้นโดยสำนักงานยุวกาชาด สภากาชาดไทย เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 สภานายิกาสภากาชาดไทย เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 86 พรรษา 12 สิงหาคม 2561 และในโอกาสวันคล้ายวันสถาปนากิจการยุวกาชาดไทยครบ 96 ปี “8 รอบสถาปนาก้าวสู่ 10 ทศวรรษที่ยั่งยืน” เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2561เวลา 09.00 น. โดยมี เตช บุนนาค ผู้ช่วยเลขาธิการสภากาชาดไทย ฝ่ายบริหาร เป็นประธานในพิธี กิจกรรมภายในงาน มีเยาวชน อาสายุวกาชาด ประชาชน และหน่วยงานทุกภาคส่วน ร่วมกันปลูกต้นราชพฤกษ์ จำนวน 860 ต้น ในพื้นที่ 6 ไร่ นอกจากนี้ยังมีต้นมหาพรหมราชินีต้นรวงผึ้ง และต้นเหลืองสิรินธร โดยมุ่งหวังให้เป็นอีกหนึ่งสถานที่สำคัญของศูนย์ราชการุณย์ฯ เพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และเพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 สภานายิกาสภากาชาดไทย สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร และ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี อุปนายิกาผู้อำนวยการสภากาชาดไทย ซึ่งจะมีการพัฒนาโครงการนี้ให้ยั่งยืนสืบไปอีก 5 ปีข้างหน้า และโอกาสนี้ยังมีการปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำปลาตะเพียน จำนวน 86,000 ตัวลงสู่บึงบัวธรรมชาติถวายเป็นพระราชกุศลด้วย 

ปล่อยพันธุ์สัตว์น้ำปลาตะเพียนลงสู่บึงบัวธรรมชาติถวายเป็นพระราชกุศล