“คุณเคยคิดหรือไหมว่าหรีดดอกไม้สดมากมายมหาศาลในงานศพทุกๆงานนั้น หลังจากจบงานแล้ว หรีดเหล่านั้นถูกนำไปกำจัดอย่างไร จึงจะไม่กลายเป็นขยะที่ไร้ค่า แล้วเคยคิดไหมว่าน่าจะมีสิ่งทดแทนที่ดีและเป็นประโยชน์ต่อผู้ยากไร้ที่ยังรอรับความช่วยเหลือมากกว่าหรีดดอกไม้สด”

แนวหน้าวาไรตี้ สัปดาห์นี้ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย ผู้ดำเนินรายการจะพาไปพูดคุยกับกลุ่มเจ้าของความคิดโครงการกระจายบุญ คือ คุณสาทิศ ปัญญาวุฒิไกร, คุณยรรยง ประสานสุทธิพรและ คุณครรชิต บูรณสินวัฒนกูลจากโครงการกระจายบุญ พวงหรีดเพื่อผู้ยากไร้และสัตว์ที่ตกทุกข์ได้ยากในสังคมของเรา มุมมองและแง่คิดของโครงการนี้คือร่วมแบ่งปันให้แก่กันและกัน เพื่อให้ผู้ที่มีความจำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือสามารถดำรงชีวิตได้ต่อไปในสังคม และยังฝากข้อคิดว่า การทำบุญที่แท้จริงคืออะไร ทำบุญอย่างไรจึงจะถึงมือของผู้ด้อยโอกาสที่สมควรจะได้รับความช่วยเหลือโดยแท้จริง 

โครงการกระจายบุญ พวงหรีดเพื่อสังคม คืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร

สาทิศ ปัญญาวุฒิไกร เล่าว่า เราส่วนใหญ่ในสังคมไทยมักจะคุ้นเคยกันเป็นอย่างดีกับพวงหรีด เมื่อเวลามีงานศพเราก็มักจะส่งหรีดดอกไม้สดไปเพื่อเป็นเครื่องแสดงความอาลัยต่อผู้วายชนม์ และเพื่อบอกกับญาติพี่น้องของผู้วายชนม์ที่เราคุ้นเคยว่า เราได้มาร่วมแสดงความเสียใจด้วย แม้ระยะหลังๆ จะมีหรีดพัดลม นาฬิกา ผ้าห่ม เครื่องครัวก็ตาม แต่ผมเคยติดตามดูว่าสำหรับหรีดดอกไม้สดนั้น หลังจากจบงานก็กลายเป็นขยะกองมหึมา ส่วนของใช้ต่างๆ นั้น ในหลายต่อหลายครั้งก็ถูกนำไปเก็บไว้ในห้องเก็บของ โดยไม่ได้ใช้ประโยชน์แต่อย่างใด ผมและพวกพี่ๆ น้องๆ ชาวสวนกุหลาบ (โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย) จึงมาร่วมกันคิดว่าจะทำอย่างไรเพื่อลดขยะจากหรีดดอกไม้สด แล้วแปรสภาพหรีดให้เป็นประโยชน์ต่อเพื่อนมนุษย์และสัตว์ที่มีความจำเป็นต้องได้รับการแบ่งปันความช่วยเหลือ ดังนั้นโครงการกระจายบุญจึงได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อประมาณ 1 ปีมานี้

นโยบายเริ่มแรกของโครงการคือ เราต้องการช่วยเหลือผู้ที่เดือดร้อนโดยแท้จริง เช่น มีนักเรียนยากจนที่ต้องการได้รับความช่วยเหลือที่ใดบ้าง หรือมีสัตว์เจ็บป่วยพิการที่ต้องการได้รับการดูแลโดยเร่งด่วนในที่ใดบ้าง โดยเราจะต้องมีข้อมูลในเรื่องดังกล่าวอย่างค่อนข้างครบถ้วนสมบูรณ์ก่อนจะตัดสินใจเข้าไปช่วยเหลือพวกเขา เช่น กลุ่มของเราจะเข้าไปสำรวจว่าโรงเรียนใดมีนักเรียนขาดแคลน และต้องการได้รับความช่วยเหลือในด้านใดมากที่สุด หรือดูว่าโรงเรียนที่มีสภาพค่อนข้างยากจนยังขาดแคลนอุปกรณ์การเรียนและการกีฬาใดบ้าง เมื่อมีข้อมูลชัดเจนแล้ว เราก็ระดมทุนเพื่อช่วยเหลือให้เขาได้รับสิ่งของที่จำเป็นหรือเราจะเข้าไปดูว่านักเรียนที่มีความจำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือแต่ละคนมีความจำเป็นในเรื่องใดมากที่สุดแล้วเราก็ช่วยเหลือเขาในสิ่งนั้นๆ โดยทันทีเช่น เด็กนักเรียนบางคนบ้านอยู่ไกลจากโรงเรียนมากนับสิบกิโลเมตร เราก็จะมอบจักรยานให้กับโรงเรียนเพื่อให้นักเรียนได้ใช้ร่วมกันในกลุ่มคนที่มีบ้านอยู่ทางเดียวกัน เป็นต้น เราไม่ได้คิดแค่การมอบเสื้อผ้า สมุด หนังสือ ดินสอ เท่านั้นแต่เราจะดูให้ชัดก่อนว่าเขาขาดแคลนในสิ่งจำเป็นอะไร แล้วจึงช่วยให้ตรงประเด็นมากที่สุด 

มีคำถามเสมอว่าสิ่งของที่โครงการมอบให้นั้นไปถึงมือผู้เดือดร้อนจริงหรือไม่ คำตอบคือ เราต้องไปสำรวจก่อนว่าใครคือผู้ด้อยโอกาส เช่น ดูว่าคนพิการ เด็กนักเรียน เด็กกำพร้า และผู้ด้อยโอกาสอื่นๆ แม้กระทั่งสัตว์ในโครงการสงเคราะห์สัตว์จดจัด สัตว์พิการบาดเจ็บ ขาดแคลนหรือต้องการได้รับความช่วยเหลือในเรื่องใดเป็นอันดับแรก เมื่อได้ข้อมูลแล้วเราก็จึงจัดหาสิ่งของจำเป็นให้ โครงการของเราเน้นการมอบความช่วยเหลือให้กับองค์กรหรือหน่วยงานที่ดูแลผู้ด้อยโอกาสมากกว่าเน้นไปที่การมอบสิ่งของให้กับใครคนใดคนหนึ่งโดยตรง เพราะเราเห็นว่าองค์กรทำงานด้านนี้อยู่แล้ว การมอบให้กับองค์กรจึงสะดวกในการประสานงาน และง่ายต่อการตรวจสอบว่าสิ่งของที่บริจาคนั้นไปถึงมือผู้ที่จำเป็นแท้จริงหรือไม่

ที่ผ่านมาโครงการกระจายบุญ ได้บริจาคสิ่งของต่างๆ ให้โรงเรียนหลายสิบแห่ง อาทิ เครื่องเขียน หนังสือ สมุด ดินสอ ชุดนักเรียน รองเท้า เครื่องกีฬาข้าวสารอาหารแห้ง โรงเรียนบางแห่งบอกว่าต้องการอาหารแห้งมากกว่าเครื่องเขียน เพราะเด็กๆ มีฐานะยากจนมาก หลายคนไม่มีอาหารรับประทาน ดังนั้นเราก็จึงมอบอาหารให้ก่อน เพราะเราเชื่อว่าเด็กต้องอิ่มท้องก่อนจึงจะสามารถเรียนหนังสือได้ แม้กระทั่งสถานสงเคราะห์สัตว์ เราก็ไปดูว่าเขาต้องการอะไรบางที่มีอาหารเยอะมาก แต่ไม่มีเงินสำหรับรักษาสัตว์ป่วย หรือไม่มีเงินสำหรับนำสัตว์ไปทำหมัน เป็นต้น

หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมจึงต้องเป็นโครงการกระจายบุญ หรือหรีดกระจายบุญ คำตอบคือโครงการเราทำหรีดจากวัสดุรีไซเคิล ซึ่งเป็นการช่วยลดขยะให้กับโลกของเรา หมึกที่ใช้พิมพ์ลวดลายและสีสันบนหรีดก็ใช้หมึกที่ทำจากถั่วเหลือง โดยเราตั้งใจออกแบบหรีดให้ดูดีเหมาะสม และมีหลายขนาด แต่ที่สำคัญคือรายได้จากการจำหน่ายหรีดจะนำไปช่วยผู้ด้อยโอกาส แต่ที่สำคัญคือ เมื่อเรานำสิ่งของไปบริจาค เราจะระบุว่าผู้บริจาคคือผู้วายชนม์ที่เรานำหรีดไปส่ง หรือพูดง่ายๆ คือออกใบเสร็จรับบริจาคในนามผู้วายชนม์ ซึ่งเท่ากับผู้วายชนม์เป็นผู้บริจาคสิ่งของ ซึ่งเราจะส่งใบเสร็จการบริจาคไปที่ญาติผู้วายชนม์ อย่างไรก็ตาม เราทำทุกอย่างให้โปร่งใสสามารถตรวจสอบได้

หากมีคำครหาว่าคุณทำโครงการนี้เพื่อหวังผลประโยชน์ คุณจะตอบอย่างไร ผู้ทำโครงการนี้ตอบว่า เราเปิดกว้างให้มีการตรวจสอบ สามารถเข้าไปดูได้ว่าใครบริจาค บริจาคเท่าไร บริจาคให้กับใครเมื่อไร จำนวนเท่าไร โดยทุกอย่างสามารถตรวจสอบได้ และเรายินดีชวนทุกท่านไปร่วมบริจาคสิ่งของกับเราด้วย ในอนาคตนั้น ถ้าโครงการนี้ได้รับการยอมรับมากขึ้นเราตั้งความหวังไว้ว่า นอกจากการบริจาคให้ผู้ด้อยโอกาสในสังคมแล้ว เราอยากจะทำโรงทานสำหรับผู้ไม่มีเงินซื้ออาหาร

สำหรับผู้ที่มีความประสงค์จะมีส่วนร่วมในโครงการกระจายบุญขอเรียนว่าโครงการไม่รับเป็นเงินสดไม่รับสิ่งของใดๆ เวลาโครงการของเราจะไปบริจาคสิ่งของ เราจะแจ้งให้ทราทางเว็บไซต์ เฟซบุ๊ค และสื่อโซเชียล ถ้าท่านสนใจและเห็นว่าโครงการมีประโยชน์ อยากเชิญชวนให้ไปร่วมบริจาคด้วยกัน สามารถติดตามข้อมูลข่าวสารต่างๆ ของโครงการได้ที่ https://krajaiboon.com/ และ www.facebook.com/Krajaiboon หรือ Line@Krajaiboonหรือโทรศัพท์ 02-0263353

พบเรื่องราวดีๆ มีสาระได้ในรายการ แนวหน้าวาไรตี้ ออกอากาศวันอาทิตย์ เวลา 16.00-16.25 น. ทาง TNN2 (และช่อง 784 ดิจิทัลทีวี) และ True Visions 8 และชมรายการย้อนหลังได้ที่ YouTube ผู้หญิงแนวหน้า by คุณแหน