เราต่างรู้ดีว่าตับสำคัญแค่ไหน แต่น้อยคนนักจะรู้ว่า ไม่ใช่แค่คนที่ดื่มแอลกอฮอล์เท่านั้นที่เสี่ยงเป็นโรคตับแข็ง คนที่พบภาวะโรคอ้วนลงพุง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง ความดันโลหิตสูง ก็มีความเสี่ยงเช่นกัน

ทนพ.ญ.กัญจนาสา เอี่ยม ผู้อำนวยการห้องปฏิบัติการตรวจวิเคราะห์ทางการแพทย์ บริษัท เนชั่นแนลเฮลท์แคร์ ซิสเท็มส์(N Health) กล่าวว่า  ตับเป็นอวัยวะขนาดใหญ่ที่มีหน้าที่สำคัญหลายอย่าง เช่น สร้างโปรตีนที่จำเป็นต่อร่างกาย  สร้างสารที่จำเป็นในการทำให้เลือดแข็งตัว ทำลายของเสีย กำจัดสารพิษออกจากร่างกายหากเกิดภาวะตับอักเสบจะทำให้เซลล์ตับถูกทำลายจนตายลงและทำให้เกิดเป็นพังผืดในตับ ถ้ามีการสะสมของพังผืดมากขึ้นเรื่อยๆ จะเกิดเป็นภาวะตับแข็ง หากตรวจพบการเกิดผังผืดในตับได้อย่างรวดเร็วและถูกต้อง จะช่วยให้แพทย์ติดตามอาการของผู้ป่วย และให้การรักษาได้รวดเร็วและมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น 

ทั้งนี้ หากเซลล์ตับถูกทำลายแล้วเซลล์นั้นไม่สามารถกลับคืนเป็นปกติได้ แต่ยังมีความมหัศจรรย์ของตับคือ แม้มีเซลล์ดีเหลืออยู่เพียง 10-15% ตับก็ยังสามารถทำหน้าที่ต่างๆ ได้ ยังคงประคับประคองชีวิตไปได้ หากไม่เกิดความเสียหายลุกลามขึ้นอีก นั่นคือหากความผิดปกติเสียหายเกิดขึ้นกับตับ เรามักจะไม่รู้ตัวเลยหากไม่ได้รับการตรวจเลือด เพราะในระยะแรกที่ตับเสียหาย ร่างกายจะยังไม่แสดงอาการ

สำหรับการตรวจเลือดเพื่อประเมินภาวะพังผืดในตับก่อนเกิดตับแข็ง เป็นการตรวจวิเคราะห์สารชีวเคมีจากเลือด 6 ชนิด คือApolipoprotein A, Total Bilirubin,GGT, Alpha 2-Macroglobulin,Haptoglobin, ALT แล้วประเมินร่วมกับอายุและเพศของผู้ป่วยโดยใช้อัลกอริทึม ซึ่งมีความแม่นยำสูง เพื่อประเมินการเกิดพังผืดในตับตั้งแต่ยังไม่พบผังผืดจนถึงภาวะตับแข็งตามลำดับ อีกทั้งยังรายงานค่าการอักเสบในตับ (LiverFACt) (FibroTest/Actitest) เพื่อประเมินอาการอักเสบทำลายเนื้อตับจากเชื้อไวรัส โดยการตรวจดังกล่าวจะครอบคลุมการอักเสบที่เกิดจากสาเหตุการได้รับเชื้อไวรัสตับอักเสบบี, ไวรัสตับอักเสบซี, ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์มาก และผู้ป่วยโรคเบาหวาน ความดันสูงไขมันสูง คนอ้วน และไขมันพอกตับซึ่งเป็นกลุ่มที่ไม่ได้ดื่มแอลกอฮอล์

โดยจากการศึกษาประเมินภาวะ Fibrosis (ภาวะพังผืด) และการอักเสบของตับโดยใช้ LiverFACt (FibroTest/Actitest) เปรียบเทียบกับการเจาะตับ ในผู้ป่วยโรคตับจากไวรัสตับอักเสบบี, ไวรัสตับอักเสบซี และโรคตับจากการดื่มแอลกอฮอล์ พบว่าผลที่ได้มีความสัมพันธ์สอดคล้องกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (AUROC 0.78 and 0.95 ตามลำดับ) จึงเป็นทางเลือกหนึ่งแทนการเจาะตับในผู้ป่วยที่มีข้อห้ามหรือปฏิเสธการเจาะตับ

ดังนั้นวิธีการป้องกันและรักษาตับให้อยู่นานๆ คือการรับประทานอาหารในปริมาณที่พอเหมาะและเหมาะสมเช่น งดอาหารที่ให้โปรตีนต่ำมีคาร์โบไฮเดรต และไขมันสูง โดยเฉพาะไขมันที่หืนหรือเสียจากการทอดอาหาร หลีกเลี่ยงการรับประทานยาโดยไม่จำเป็น และการงดรับสารพิษเข้าสู่ร่างกายโดยเฉพาะ เลิกเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หมั่นออกกำลังกายเป็นประจำ รับการตรวจร่างกายอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และตรวจสมรรถภาพของตับโดยละเอียด เพื่อป้องกันการเกิดโรคในอนาคต หากผู้ที่มีประวัติหรือพบความผิดปกติที่อาจเสี่ยงเป็นโรคเกี่ยวกับตับ แนะนำให้เข้าปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ซึ่งอาจต้องมีการตรวจอื่นๆ ร่วมด้วยเพิ่มเติม

สามารถตรวจหาความผิดปกติของตับและภาวะเสี่ยงต่อการดื่มสุรา ทั้งชุดตรวจประสิทธิภาพการทำงานของตับ ตรวจการทำงานของตับ พร้อมรับผลการตรวจพร้อมคำแปลค่าการวิเคราะห์ ได้ที่ห้องปฏิบัติการของ N Health หรือ โรงพยาบาลชั้นนำ สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่02-7624000