เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกช้างไทย

เปิดตัวอย่างเป็นทางการไปเมื่อเร็วๆ นี้สำหรับ “พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์” โดยได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดพิพิธภัณฑ์ เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้เฉพาะด้านเกี่ยวกับเหรียญกษาปณ์และเงินตราสำหรับผู้ที่สนใจ นักสะสม และประชาชนทั่วไป บนถนนจักรพงษ์ ใกล้ๆ กับวัดชนะสงคราม

นางวรนุช ภู่อิ่ม ที่ปรึกษาด้านการบริหารเหรียญกษาปณ์และทรัพย์สินมีค่า กล่าวว่า กรมธนารักษ์ได้ปรับปรุงอาคารสำนักบริหารเงินตรา โดยมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบอาคาร ภูมิทัศน์ภายนอกและระบบต่างๆ ให้เป็นพิพิธภัณฑ์ที่สวยงาม และนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ประกอบการจัดแสดง ภายใต้แนวความคิด “วิถีแห่งเงินตรา สินล้ำค่าของแผ่นดิน” พร้อมเป็นแหล่งเรียนรู้ ด้านประวัติศาสตร์ เศรษฐกิจ และสังคมของประเทศ จัดแสดงเงินตราโบราณ เหรียญกษาปณ์ เหรียญที่ระลึก เงินตราต่างประเทศ และเผยแพร่ภารกิจของกรมธนารักษ์ด้านการผลิตเหรียญกษาปณ์ การอนุรักษ์เงินตราโบราณ นอกจากนี้ยังเป็นพื้นที่สร้างสรรค์ (Creative Space) สำหรับนักสะสมเหรียญและผู้สนใจทั่วไป ตลอดจนการจัดนิทรรศการ และกิจกรรมที่เกี่ยวกับเหรียญกษาปณ์

นิทรรศการสืบราชย์ สานพระราชปณิธาน

โดยภายในพิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์มีการจัดแสดงนิทรรศการถาวร และนิทรรศการชั่วคราว ประกอบด้วย

ชั้น 1 นิทรรศการถาวร ได้แก่ ห้องปฐมบทแห่งเงินตรา จัดแสดงเรื่องราวความเป็นมาของเงินตรา จุดเริ่มต้นการนำสิ่งของมาแลกเปลี่ยนกันตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ โดยบอกเล่าผ่านแอนิเมชั่น 4 มิติที่ฉายบนผนังถ้ำ ด้วยมุมมอง 360 องศา ห้องเส้นทางวิวัฒนาการเงินตรา จัดแสดงวิวัฒนาการของสื่อกลางในการแลกเปลี่ยนตามแต่ละพื้นที่ จำลองบรรยากาศป่า ธรรมชาติ และสื่อกลางในการแลกเปลี่ยน เช่น หนังสัตว์ ใบชา เกลือแท่ง เมล็ดโกโก้ และเงินตรารูปสัตว์ต่างๆ นอกจากนี้ ยังมี นิทรรศการชั่วคราว ได้แก่ นิทรรศการเรื่องเงินตรารัตนโกสินทร์และ นิทรรศการสืบราชย์ สานพระราชปณิธาน ให้ได้ชมกันอีกด้วย

ชั้น 2 นิทรรศการถาวร ห้องนานาอาณาจักรเหรียญ จัดแสดงเหรียญโบราณที่มีการใช้ในชุมชนแรกเริ่มที่ปรากฏในพื้นที่ประเทศไทย หรือ ดินแดนสุวรรณภูมิ มีการจัดแสดงเหรียญอาณาจักรฟูนัน ทวารวดี ลพบุรี และศรีวิชัย พร้อมจำลองบรรยากาศ แต่ละสมัยผ่านการฉาย Projector และเทคโนโลยี 4D ถัดมาเป็น ห้องเริ่มต้นอาณาจักรไทยนำเสนอเรื่องราวการใช้เงินตราในสมัยสุโขทัย และอยุธยา โดยเล่าเรื่องราวของการใช้เงินพดด้วงในแต่ละสมัยผ่านการจำลองบรรยากาศตลาดการค้าโบราณ โดยมีเหรียญที่เป็นไฮไลท์ เช่น พดด้วงทองคำตราพระมหามงกุฎ-พระแสงจักร ซึ่งพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเป็นที่ระลึกสำหรับพระราชทานในโอกาสสำคัญ สร้างหลังจากเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติแล้ว และ เหรียญกษาปณ์ทองคำ ทศ พิศ พัดดึงส์ ที่ทรงมีแนวพระราชดำริที่จะแก้ไขปัญหาทองคำล้นระบบ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้นำทองคำมาผลิตเป็นเหรียญกษาปณ์ทองคำ และนำออกใช้หมุนเวียนชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย

ห้องเส้นทางวิวัฒนาการเงินตรา

ต่อด้วย ห้องกษาปณ์รัตนโกสินทร์ จัดแสดงเงินตราที่ผลิตขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 จนถึงรัชกาลที่ 9 นำเสนอความเฟื่องฟูทางการค้าและระบบเงินตราที่นำไปสู่ความเป็นอารยะแห่งประเทศสยาม เป็นการเปลี่ยนผ่านจากเงินพดด้วงสู่เหรียญกษาปณ์ที่แสดงให้เห็นถึงวิวัฒนาการของนวัตกรรมการผลิตเหรียญของไทยจากอดีตจนถึงปัจจุบัน โดยมี เหรียญที่เป็นไฮไลท์ เช่น เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกพระมหามงกุฎ-กรุงสยาม หรือ “เหรียญแต้เม้ง”, เหรียญเงินตราพระบรมรูป-ตราแผ่นดิน, พดด้วงตราพระแสงจักร-จุลมงกุฎ-ช่อรำเพย และอีกหนึ่งไฮไลท์ คือ ห้องเหรียญนานาชาติ จัดแสดงเหรียญกษาปณ์หมุนเวียน เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก และเหรียญที่ระลึกประเทศต่างๆ ทั่วโลก ในรูปแบบที่สวยงามและเป็นเอกลักษณ์เฉพาะ โดยมีเหรียญที่หาชมยาก เช่น เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก Elements of Life: Cheetah DNA Coin เป็นครั้งแรกของโลกที่มีการสกัด DNA ของเสือชีตาห์มาไว้ในหลอดแก้วขนาดเล็กบนหน้าเหรียญ โดย DNAต้นแบบเป็นของ “Abay” เสือชีตาห์แสนเชื่องประจำสวนสัตว์ Brunswick สาธารณรัฐคองโก, เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก Chondrite Impact-Meteorite NWA 4037 สร้างเป็นที่ระลึกในเหตุการณ์อุกกาบาต NWA4037เป็นอุกกาบาตที่ตกลงมาเมื่อพ.ศ.2548 ทางตะวันตกเฉียงเหนือของแอฟริกา (NWA) มีการฝังชิ้นส่วนของอุกกาบาตลงบนเหรียญและออกแบบให้มีลักษณะเว้า ซึ่งเป็นเทคนิคใหม่ในการผลิตเหรียญ และ เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก Seven New Wonders of the World เป็นเหรียญกษาปณ์ทรงกลม ผลิตโดยโรงกษาปณ์โปแลนด์ ใช้เทคนิคพิเศษสร้างลวดลายแผนที่สมัยโบราณโดยรอบ ประดับด้วยคริสตัล Swarovski จำนวน 7 เม็ด แสดงตำแหน่งที่ตั้ง 7 สิ่งมหัศจรรย์ของโลก ฯลฯ

เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเสด็จนิวัตพระนคร

ชั้น 3 นิทรรศการถาวร ที่ห้องวัฒนากษาปณ์ไทย จัดแสดงเหรียญที่สร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ที่กรมธนารักษ์จัดสร้างขึ้นในวาระโอกาสต่างๆ ซึ่งถือเป็นยุคทองของเหรียญไทย มีการผลิตเหรียญรวมกว่า 208 วาระ มากที่สุดในประวัติศาสตร์การผลิตเหรียญของประเทศไทย ไม่ว่าจะเป็นเหรียญกษาปณ์หมุนเวียน เหรียญกษาปณ์ที่ระลึก เหรียญที่ระลึก และเหรียญที่ระลึกประดับแพรแถบ โดยมีเหรียญที่เป็นไฮไลท์ เช่น เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเสด็จนิวัตพระนคร ซึ่งเป็นเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกเหรียญแรกแห่งสมัยรัชกาลที่ 9, เหรียญกษาปณ์ที่ระลึกช้างไทยกรมธนารักษ์ได้จัดทำขึ้น เพื่อเผยแพร่พระเกียรติคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ทรงมีพระราชดำริเรื่องการอนุรักษ์ช้างป่า โดยเป็นเหรียญกษาปณ์ที่ระลึกรุ่นแรกที่เปิดจำหน่ายในตลาดต่างประเทศ

พิพิธภัณฑ์เหรียญกษาปณานุรักษ์ ตั้งอยู่ ณ ถนนจักรพงษ์ แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร เปิดให้บริการวันอังคาร-วันศุกร์ ตั้งแต่เวลา 08.30-16.30 น. วันเสาร์-อาทิตย์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์ ตั้งแต่เวลา 10.00-18.00 น.(ปิดให้บริการทุกวันจันทร์ ช่วงเทศกาลปีใหม่ และเทศกาลสงกรานต์) ประชาชน ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติ เข้าชมฟรี สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมโทรศัพท์ 02-2820818 เว็บไซต์ http:// emuseum.treasury.go.th เฟซบุ๊ค https://www.facebook.com/coinmuseumthailand