สถานการณ์โรคภูมิแพ้ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย น่าวิตกขึ้นเรื่อยๆ หากดูเฉพาะในประเทศไทยแล้วพบว่ามีผู้ป่วยโรคภูมิแพ้เพิ่มขึ้น 3-4 เท่าในรอบ 40 ปีที่ผ่านมา โดยวงการแพทย์ทั่วโลกต่างพยายามศึกษาวิจัยมาโดยตลอดเพื่อค้นหาแนวทางการรักษาให้ดีขึ้น ล่าสุดเริ่มมีการเปิดเผยงานวิจัยต่างๆ ที่ทำให้แพทย์เห็นแนวโน้มที่ดีของการรักษาภูมิแพ้ที่ได้ผลดีและปลอดภัยต่อคนไข้ นั่นคือ การใช้โพรไบโอติกส์ หรือ จุลินทรีย์ชนิดดีมาช่วยในการรักษาภูมิแพ้ โดยเฉพาะภูมิแพ้ในเด็ก ซึ่งมีจำนวนมากขึ้นเรื่อยๆ

รศ.พญ.วรนุช จงศรีสวัสดิ์ ภาควิชากุมารเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เผยว่า สาเหตุของโรคภูมิแพ้ในเด็กเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ เริ่มตั้งแต่หญิงตั้งครรภ์ โดยเฉพาะเมื่อมีอายุครรภ์น้อยกว่า 6 เดือน ได้รับหรือสัมผัสกับมลพิษ อยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีมลพิษหรือมีฝุ่น PM2.5 หรือแม้แต่การใช้ยาปฏิชีวนะในการรักษาโรคอย่างไม่เหมาะสม
หรือมากเกินไป จนจุลินทรีย์ในร่างกายเสียสมดุลและยิ่งโดยเฉพาะร่างกายของเด็กมีความเปราะบางและมีภูมิต้านทานน้อยกว่าผู้ใหญ่เป็นทุนเดิมอยู่แล้ว แพทย์จึงต้องพยายามหาแนวทางการรักษาที่นอกจากจะได้ผลดีแล้ว ต้องคำนึงถึงความปลอดภัยเป็นหัวใจหลักด้วย

“ที่ผ่านมาเราพบว่าเด็กเป็นโรคภูมิแพ้กันมากขึ้นเรื่อยๆ ไม่ว่าจะเป็นแพ้อาหาร ภูมิแพ้จมูก หอบหืด เมื่อวงการแพทย์เริ่มพบข้อมูลว่า โพรไบโอติกส์ อาจนำมาใช้ป้องกันและรักษาโรคภูมิแพ้เพื่อลดความรุนแรงลงได้ โพรไบโอติกส์จึงเริ่มเป็นที่สนใจในวงการแพทย์เนื่องจากมีงานวิจัยรับรองว่าใช้ได้ผลจริง ประเทศต่างๆ ในยุโรปมีการใช้โพรไบโอติกส์เป็นยาและเป็นผลิตภัณฑ์อาหารเสริมกันอย่างแพร่หลาย ซึ่งในส่วนของชาวยุโรปเองก็ค่อนข้างมีความรู้ว่า การใช้ยาปฏิชีวนะโดยไม่ถูกต้องจะส่งผลเสียต่อสุขภาพร่างกาย โดยเฉพาะการเสียสมดุลของจุลินทรีย์ที่ดีในร่างกายดังนั้น เวลาเจ็บป่วยหรือไม่สบาย ก็จะใช้โพรไบโอติกส์ในการรักษามากกว่าการใช้ยาปฏิชีวนะ”

ล่าสุดในงานประชุมนานาชาติครั้งล่าสุดที่จัดขึ้นในไทยภายใต้หัวข้อ “การใช้จุลินทรีย์ที่อยู่ในรูปแบบโพรไบโอติกส์เพื่อรักษาแบบเจาะจง” ซึ่งถือว่าเป็นงานประชุมนานาชาติครั้งแรก
ที่มีการนำผลงานวิจัยในหัวข้อนี้มานำเสนอและแลกเปลี่ยนความรู้ร่วมกันของวงการแพทย์ในงานเดียว ที่น่าสนใจคือ มีงานวิจัยหลายชิ้นพบหลักฐานรับรองมากขึ้นเรื่อยๆ ว่า โพรไบโอติกส์
สามารถนำมาใช้รักษาโรคภูมิแพ้ได้ผลดีและปลอดภัย และยังมีหลักฐานรับรองอีกว่า โพรไบโอติกส์ช่วยรักษาโรคอุจจาระร่วงในเด็กให้หายได้เร็วขึ้น แต่ผู้ปกครองควรปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับข้อจำกัดในการใช้โพรไบโอติกส์ในเด็กคลอดก่อนกำหนด รวมถึงการพิจารณาเลือกใช้ผลิตภัณฑ์โพรไบโอติกส์ที่มีงานวิจัยรองรับ การพิจารณาเลือกสายพันธุ์ของโพรไบโอติกส์ที่มีผลต่อการรักษาที่แตกต่างกัน ตลอดจนเลือกผลิตภัณฑ์ที่สามารถคงชีวิตของสายพันธุ์ได้ตลอดอายุการใช้งานที่กำหนดไว้

นอกจากนี้ ยังมีการเปิดเผยงานวิจัยหลายชิ้นในงานนานาชาติครั้งนี้ที่พบว่า โพรไบโอติกส์ สามารถนำมาใช้รักษาโรคลำไส้อักเสบและลำไส้แปรปรวนได้ผลดี โดยนายแพทย์ Toshifumi Hibi ผู้อำนวยการศูนย์การวิจัยและรักษากลุ่มโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง มหาวิทยาลัยคิตะซาโตะ ประเทศญี่ปุ่น เปิดเผยว่า โพรไบโอติกส์ใช้บำบัดรักษากลุ่มโรคลำไส้อักเสบเรื้อรังได้ แต่ผู้ป่วยควรเลือกใช้ผลิตภัณฑ์โพรไบโอติกส์สายพันธุ์ที่สามารถออกฤทธ์ที่เป็นประโยชน์ต่อลำไส้ และเป็นผลิตภัณฑ์ที่ผ่านการทดสอบทางการแพทย์แล้ว สอดคล้องกับนายแพทย์ Robert Zeiser จากคณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยไฟร์บวร์ก ประเทศเยอรมนี ซึ่งพบว่า การรักษาโรคลำไส้แปรปรวนด้วยโพรไบโอติกส์ให้ผลน่าพอใจและส่งผลดีต่อร่างกาย เนื่องจากช่วยปรับสมดุลของจุลินทรีย์ในลำไส้ ในขณะที่นายแพทย์ Peter Gibson หัวหน้าศูนย์วิจัยวิทยาทางเดินอาหาร มหาวิทยาลัยโมนาช ประเทศออสเตรเลีย เสริมว่า โพรไบโอติกส์ช่วยคลายเครียด ส่งผลให้ระบบทางเดินอาหารทำงานเป็นปกติ ช่วยลดปัญหาเกี่ยวกับระบบขับถ่ายท้องผูก ท้องเสีย ได้อีกทางหนึ่ง

ปัจจุบันจุลินทรีย์โพรไบโอติกส์ที่มีการนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์เพื่อรักษาภูมิแพ้ ได้แก่สายพันธุ์ Lactobacillus Acidophilus NCFM และ Bifidobacterium Lactis BL-04 เนื่องจากมีความปลอดภัยและมีงานวิจัยรับรองว่ารักษาได้ผลดีว่าช่วยเพิ่มภูมิต้านทาน ลดโอกาสการติดเชื้อในระบบทางเดินหายใจ และสามารถช่วยกำจัดเชื้อจุลินทรีย์ชนิดที่ก่อโรคในลำไส้ได้ นอกจากนี้ ยังมีโพรไบโอติกส์สายพันธุ์ Escherichia coli 1017 (E. coli 1917) ที่ถูกนำมาใช้เป็นผลิตภัณฑ์รักษาโรคอุจจาระร่วงในเด็กที่ได้ผลดีและมีงานวิจัยทางการแพทย์รับรองด้วยเช่นกัน

ทั้งนี้ สามารถรับชมวีดีโองานประชุมวิชาการนานาชาติ “การใช้จุลินทรีย์ที่อยู่ในรูปแบบโพรไบโอติกส์เพื่อรักษาแบบเจาะจง”เพิ่มเติม ได้ที่ https://youtu.be/QfxA6ngZjck