คนส่วนใหญ่รู้กันดีอยู่แล้วว่าพฤติกรรมการกินที่ดีนั้นต้องทำอย่างไร อาหารใดบ้างที่กินแล้วดีมีประโยชน์ แต่ด้วยไลฟ์สไตล์ของคนรุ่นใหม่และวิถีชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไป คนส่วนใหญ่จึงมักเลือกที่จะฝากท้องไว้กับร้านอาหารนอกบ้านแทบทุกวันแทบทุกมื้อกับร้านอาหารที่มีให้เลือกมากมาย โดยเฉพาะช่วงล็อกดาวน์ มีให้สั่งแบบจัดส่งให้ตั้งแต่ร้านข้าวแกงร้านอาหารตามสั่ง ร้านสะดวกซื้อ ภัตตาคารและร้านอาหารบนห้างสรรพสินค้า ฯลฯ โดยอาจลืมนึกไปว่าอาหารแต่ละอย่างนั้นผ่านการผลิตมาอย่างไร เบื้องหลังครัวสะอาดไหม วิธีการล้างผักผลไม้สะอาดหรือไม่ รสชาติหวาน มัน หรือเค็มไปหรือเปล่า แถมยังอาจมีสารพิษปนเปื้อนมาพร้อมกับรสชาติความอร่อยและการปรุงแต่งที่มีสีสันสดใสสวยงามน่ากินอีกด้วย

ข้อมูลจาก อ.ศัลยา คงสมบูรณ์เวช นักกำหนดอาหารขึ้นทะเบียนวิชาชีพ (สหรัฐอเมริกา) กรรมการบริหาร มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ ให้คำแนะนำว่า การเลือกรับประทานอาหาร นอกจากจะคำนึงถึงคุณค่าทางอาหารและปริมาณอาหารแล้ว ยังต้องคำนึงถึงความปลอดภัยของอาหารที่เรารับประทานเข้าไปด้วย เพราะอาหารที่ไม่สะอาดอาจมีการปนเปื้อนของสารเคมี เชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัส ทำให้เกิดโรคต่างๆ มากมาย ยิ่งในช่วงมีโรคระบาดเช่นนี้ด้วยแล้ววันนี้เราจึงมีเคล็ดลับเมื่อต้องกินอาหารนอกบ้านมาฝาก ดังนี้

คุณภาพวัตถุดิบ หนึ่งในหัวใจสำคัญและเป็นจุดเริ่มต้นของความอร่อย การเลือกวัตถุดิบ ไม่ว่าจะเป็นเนื้อสัตว์ ผักสด ต้องสดใหม่และล้างให้สะอาดก่อนนำมาปรุง ส่วนเครื่องปรุงต้องมีคุณภาพ ได้มาตรฐาน ไม่มีการปนเปื้อนหรือเปลี่ยนแปลงจากลักษณะเดิม เช่น มีกลิ่นหืนหรือเหม็นเปรี้ยว มีเชื้อรารวมถึงไม่ใช้สารเคมีและวัตถุสังเคราะห์ใส่ในอาหาร เช่นสารกันบูด สารฟอกขาว สารบอแร็กซ์หรือลดต้นทุนโดยใช้ของปลอม เช่น กรดน้ำส้ม น้ำปลาปลอม ฯลฯอีกทั้งยังต้องมีการจัดเก็บวัตถุดิบแต่ละประเภทอย่างเหมาะสม เพื่อรักษารสชาติของวัตถุดิบให้คงที่และยืดอายุการใช้งานให้นานขึ้น

ระวังเครื่องปรุงรส อาหารนอกบ้านเกือบทั้งหมด อุดมไปด้วยน้ำมัน เกลือ และน้ำตาล ซึ่งอาจถูกซ่อนไว้ในรูปซอส เครื่องปรุงรส และเครื่องปรุงอาหารต่างๆ อยู่แล้ว แต่หลายคนติดที่จะเติมน้ำปลาพริก เกลือ หรือเครื่องปรุงทุกครั้งเวลาที่อาหารมาเสิร์ฟ ทางที่ดีคุณควรเปลี่ยนมาเป็นการชิมก่อนปรุง หากอยากเติมเครื่องเทศหรือเครื่องปรุงจริงๆ ควรใส่ในปริมาณน้อยๆหรือเพิ่มรสชาติให้อาหารแบบไม่เสียสุขภาพ เช่น เหยาะพริกไทยแทนเกลือ เป็นต้น

เน้นอาหารที่ปรุงสุกใหม่เสมอควรเลือกกินอาหารที่ปรุงสุก สดใหม่ หลีกเลี่ยงอาหารที่ปรุงค้างคืน หรืออาหารที่ไม่มีภาชนะปกปิด มีฝุ่นหรือแมลงวันตอม อาหารกึ่งสุกกึ่งดิบ หากต้องพึ่งอาหารถุง หรืออาหารสำเร็จรูป ควรดูให้ดีก่อนว่าอาหารมีสภาพเปลี่ยนไปจากปกติหรือไม่ เช่น มีฟองก๊าซ สีเปลี่ยนแปลงไป หากสามารถดมกลิ่นได้ ควรดมว่ามีกลิ่นเหม็นเปรี้ยว เหม็นบูด ก่อนซื้อมารับประทานหรือไม่ ที่สำคัญควรนำอาหารที่ซื้อมาอุ่นให้ร้อนก่อน
รับประทานทุกครั้ง เพื่อเป็นการฆ่าเชื้อโรคที่อาจแฝงตัวอยู่ในอาหาร

เลือกร้านที่มีเมนูหลากหลาย หากต้องไปกินข้าวนอกบ้านคุณควรเลือกร้านที่มีสารพัดเมนู หรืออาจมีเมนูเพื่อสุขภาพ เมนูแคลอรีต่ำ เพื่อให้ได้เลือกและสั่งอาหารได้อย่างสร้างสรรค์ รวมทั้งยังสามารถเลือกโดยให้ความสำคัญกับวิธีการปรุงที่ดีต่อสุขภาพ อย่างการต้ม ยำ ย่าง อบ นึ่ง แทนการทอด หรือผัดที่ใช้น้ำมันในปริมาณมากได้อีกด้วย เพื่อการได้รับสารอาหารที่ครบถ้วนและเพียงพอกับความต้องการของร่างกาย เลี่ยงอาหารประเภทยำ ปลาดิบ และยึดหลักกินร้อน ช้อนกลาง (ส่วนตัว)

ดูลักษณ์ของร้าน บริเวณร้านเป็นเหมือนหน้าตาที่ต้องคำนึงถึง จึงควรสังเกตตั้งแต่สภาพโดยทั่วไปของร้าน ความสะอาด ความเป็นระเบียบและไม่อับทึบ โดยบริเวณพื้นโต๊ะ และเก้าอี้ ไม่ควรมีน้ำหรือเศษอาหารหกเลอะเทอะ หรือในส่วนของห้องครัว ไม่ควรอยู่กลางแจ้ง นอกจากนี้ บริเวณที่ปรุงอาหารรวมถึงที่ล้างอุปกรณ์และภาชนะต้องดูสะอาด มีถังขยะที่แยกขยะและเศษอาหาร ซึ่งต้องมีฝาปิด ไม่รั่วซึมและต้องไม่มีสัตว์ที่เป็นพาหะนำโรค เช่น หนู แมลงสาบ แมลงวัน

ความสะอาดของคนในร้าน ไม่ว่าผู้ปรุงอาหาร คนขาย คนเสิร์ฟ ควรแต่งกายให้เรียบร้อย สะอาดสะอ้านและมิดชิด โดยเฉพาะพ่อครัว แม่ครัว หรือผู้ช่วยเกี่ยวข้องกับการปรุงอาหารโดยตรงควรใส่หมวกหรือเน็ตคลุมผม เพื่อป้องกันเส้นผม เหงื่อหรือสิ่งอื่นที่อาจจะหลุดร่วงลงไปในอาหารได้ พร้อมทั้งควรสวมใส่หน้ากากอนามัยปิดปากขณะปรุงอาหาร จัดอาหาร หรือเสิร์ฟอาหาร เพื่อป้องกันการไอ จาม ลงไปในอาหาร นอกจากนี้ควรมีอุปกรณ์เพื่อใช้หยิบจับอาหาร เช่น ช้อน ทัพพี ที่คีบ เพื่อลดการใช้มือสัมผัสกับอาหารโดยตรง หากผู้ปรุงและผู้เสิร์ฟมีบาดแผลตามร่างกาย ควรทำแผลปิดพลาสเตอร์ให้เรียบร้อยก่อนลงมือทำอาหาร หรือเสิร์ฟอาหาร

ใส่ใจอุปกรณ์เครื่องใช้และภาชนะต่างๆ ให้ถูกสุขอนามัย ดูตั้งแต่กระบวนการล้างไปจนถึงการเก็บ สังเกตง่ายๆ เช่น จานชาม ช้อนส้อม ตะเกียบ แก้วน้ำฯ ต้องสะอาด ไม่มีคราบสกปรก ไม่มีกลิ่นเหม็น ภาชนะที่ใส่อาหารต่างๆ ก็ต้องสะอาด คงทนต่อความร้อนไม่ละลายง่าย ไม่เจือสีซึ่งมีโลหะหนักผสม ถังน้ำแข็งต้องแยกแช่ระหว่างน้ำแข็งกับอาหารสดออกจากกัน หากเป็นร้านอาหารปรุงสำเร็จ หรือร้านข้าวแกง ควรมีฝาปิดหม้อ มีการอุ่นร้อนตลอดหรือมีตู้กระจกกั้น ในส่วนของเครื่องปรุงรสบนโต๊ะอาหารควรมีฝาปิดมิดชิด เพื่อป้องกันแมลงวัน หรือฝุ่นอากาศจากภายนอก

แม้การฝากท้องไว้กับร้านอาหารนอกบ้านจะเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงได้ยากในยุคนี้ แต่ถ้าเรารู้จักเลือก ก็จะช่วยลดปัจจัยเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ และมีคุณภาพชีวิตที่ดีได้