โรคไข้เลือดออก

พร้อม ๆ กับฤดูฝน นอกจากไข้หวัดแล้ว อีกโรคที่พบได้มากขึ้นก็คือ “โรคไข้เลือดออก” วันนี้ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ขอไขปัญหา 5 ข้อ เกี่ยวกับโรคไข้เลือดออกให้กับผู้อ่านทุกท่าน

“ในประเทศไทยมีคนเป็นไข้เลือดออกมากน้อยแค่ไหน” ในปีพ.ศ. 2562 มีผู้ป่วยที่รายงานทั้งสิ้นประมาณ 86,000 ราย เสียชีวิต7 ราย ในปีนี้ ข้อมูลถึงวันที่ 25 กรกฎาคม 2563ป่วยแล้ว 35,450 ราย เสียชีวิตแล้ว 25 ราย

“รู้ได้อย่างไรว่าเป็นไข้เลือดออก” วินิจฉัยจากประวัติ อาการและการตรวจทางห้องปฏิบัติการเพื่อแยกโรคอื่น ๆ อาการที่พบได้แก่ ไข้จะสูงเฉียบพลันและสูงลอย ปวดศีรษะ ปวดกระบอกตา ปวดเมื่อยตามตัว คลื่นไส้ อาเจียน เบื่ออาหาร ปวดท้อง และเจ็บชายโครงด้านขวา หน้าแดง อาจพบจุดเลือดที่ผิวหนัง หรือเลือดออกที่อื่น

“เราสามารถเป็นไข้เลือดออกได้ถึง4 ครั้ง จริงหรือไม่” ไข้เลือดออกเกิดจากเชื้อไวรัสเด็งกี มี 4 สายพันธุ์ มียุงลายเป็นพาหะนำโรคยุงลายชอบกัดคนเวลากลางวัน อาศัยบริเวณบ้านและเพาะพันธุ์ตามภาชนะที่มีน้ำใสนิ่ง หลังจากติดเชื้อชนิดแรก ร่างกายจะมีภูมิคุ้มกันต่อเชื้อไวรัสเด็งกีชนิดนั้น ๆ แต่ยังสามารถติดเชื้อไวรัสเด็งกีอีก 3 ชนิดได้ ดังนั้นเป็นไปได้ที่ในคน ๆ หนึ่งจะติดเชื้อได้ถึง 4 ครั้งที่เป็นเชื้อต่างชนิดกัน และโอกาสที่อาการป่วยจากไข้เลือดออกครั้งหลัง ๆ จะรุนแรงกว่าการติดเชื้อครั้งก่อนหน้า

“โรคไข้เลือดออกรักษาอย่างไร” ยังไม่มียาฆ่าเชื้อไวรัสจำเพาะ ถ้าอาการไม่รุนแรงจะหายได้เอง 3-7 วัน รักษาตามอาการ เช่นยาพาราเซตามอลลดไข้ ให้สารน้ำ และเฝ้าระวังภาวะแทรกซ้อน โดยเฉพาะในวันที่ 3-4 ที่ไข้เริ่มลดลง อาจเกิดภาวะช็อกได้

“จะป้องกันตัวเองเพื่อลดความเสี่ยงจากการเป็นไข้เลือดออกได้อย่างไร” ระวังไม่ให้ยุงกัดกำจัดแหล่งเพาะพันธุ์ยุง ฉีดพ่นยาฆ่ายุง และยังมีวัคซีนป้องกันไข้เลือดออก ซึ่งต้องฉีด 3 เข็ม แนะนำสำหรับผู้ที่มีอายุ 9-45 ปี และเคยเป็นไข้เลือดออกมาแล้วเท่านั้น มีประสิทธิภาพประมาณร้อยละ 80 ในการป้องกันโรค การฉีดวัคซีนในผู้ที่ไม่เคยเป็นไข้เลือดออกมาก่อนจะไม่เห็นประโยชน์ของวัคซีนที่ชัดเจน

ข้อมูลโดย

ศ.พญ.ศศิโสภิณ เกียรติบูรณกุล

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย