ไขปัญหากับอายุรแพทย์ โดยราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย เรื่องโรคความดันโลหิตสูงในฉบับนี้ มาดูกันว่าเมื่อได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคความดันโลหิตสูงแล้ว ผู้ป่วยควรปฏิบัติตัวอย่างไรจึงจะเหมาะสม

ก่อนอื่นอยากให้ทุกท่านทราบว่าทำไมจึงต้องควบคุมความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม ข้อแนะนำล่าสุดแนะนำว่า ผู้ที่อายุระหว่าง 18 ถึง 65 ปี ควรคุมความดันโลหิตตัวบนให้อยู่ระหว่าง 120-130 มิลลิเมตรปรอท และผู้ที่อายุมากกว่า 65 ปี ควรคุมความดันโลหิตตัวบนระหว่าง 130-140 มิลลิเมตรปรอท โดยทั้งสองกลุ่มอายุ ควรคุมความดันโลหิตตัวล่างให้อยู่ระหว่าง 70-79 มิลลิเมตรปรอท เนื่องจากการควบคุมความดันโลหิตให้ได้ตามเกณฑ์ดังกล่าว จะช่วยลดการเกิดอัมพาตลงได้ ร้อยละ 35–40 หัวใจขาดเลือดหรือกล้ามเนื้อหัวใจตายลดลงร้อยละ 20–25 และทำให้เกิดหัวใจวายลดลงร้อยละ 50

เมื่อพบว่ามีความดันโลหิตสูง สิ่งสำคัญเพื่อลดระดับความดันโลหิตให้อยู่ในเกณฑ์ดังกล่าว นอกเหนือจากการใช้ยาลดความดันโลหิต ก็คือการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมของเรา ได้แก่ การลดน้ำหนัก รับประทานอาหารให้เหมาะสม ออกกำลังกายสม่ำเสมอ จำกัดเกลือในอาหาร งดหรือลดการดื่มแอลกอฮอล์

การลดน้ำหนัก โดยดูจากค่าดัชนีมวลกายซึ่งหมายถึงการนำน้ำหนักเป็นกิโลกรัมหารด้วยส่วนสูงเป็นเมตรสองครั้ง ค่าดัชนีมวลกายที่ปกติควรอยู่ระหว่าง 18.5 ถึง 24.9 กิโลกรัมต่อตารางเมตร การลดน้ำหนักตัวลง 10 กิโลกรัม โดยการควบคุมอาหารและการออกกำลังกาย จะช่วยลดความดันโลหิตตัวบนลงได้ 5 ถึง 20 มิลลิเมตรปรอท

การรับประทานอาหารอย่างเหมาะสม โดยการรับประทานผัก ผลไม้ให้มาก ลดปริมาณไขมันในอาหารโดยเฉพาะไขมันอิ่มตัว เช่น ของทอด ของมัน ทานอาหารจำพวกแป้งและโปรตีน เช่น เนื้อสัตว์ ในปริมาณที่ไม่มากจนเกินไป จะช่วยลดความดันตัวบนได้ 8 ถึง 14 มิลลิเมตรปรอท

การออกกำลังกายสม่ำเสมอ อย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน และเกือบทุกวันต่อสัปดาห์ โดยอาจเป็นการออกกำลังกายแบบใดก็ได้ เช่น การเดินเร็วๆ การวิ่ง เล่นกีฬา หรือแม้แต่การเล่นกล้าม ช่วยลดความดันตัวบนได้ 4 ถึง 9 มิลลิเมตรปรอท

จำกัดเกลือในอาหาร โดยลดการรับประทานเกลือน้อยกว่า 6 กรัม ของเกลือโซเดียมคลอไรด์ หรือน้อยกว่า 2 กรัม ของโซเดียม ซึ่งเทียบเท่ากับเกลือแกงประมาณวันละ 1 ช้อนชาเท่านั้น โดยใช้หลักทานอาหารที่มีรสจืดเป็นประจำ และไม่เติมน้ำปลาหรือน้ำจิ้มเพิ่มเติม จะช่วยลดความดันตัวบนได้ 2 ถึง 8 มิลลิเมตรปรอท

งดหรือลดการดื่มแอลกอฮอล์ โดยจำกัดการดื่มแอลกอฮอล์ไม่เกิน 2 แก้ว/วัน ในผู้ชาย และไม่เกิน 1 แก้ว/วัน ในผู้หญิงและคนน้ำหนักน้อย โดย แก้วแอลกอฮอล์เทียบเท่ากับ 44 มิลลิลิตรของสุรา (40%) 355 มิลลิลิตรของเบียร์ (5%) หรือ 148 มิลลิลิตรของไวน์(12%) ช่วยลดความดันตัวบนได้ 2-4 มิลลิเมตรปรอท

อย่าลืมติดตามไขปัญหากับอายุรแพทย์ โดยราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ตอนต่อไปวันอังคารหน้า เราจะมาไขปัญหาเกี่ยวกับการใช้ยารักษาโรคความดันโลหิตสูงกันครับ

พลอากาศโท นายแพทย์อนุตตร จิตตินันทน์

ประธานราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย