เดือนพฤศจิกายนเป็นเดือนที่มีวันสำคัญวันหนึ่งของสังคมไทย คือวันสมเด็จพระมหาธีรราชเจ้าวันที่ 25 พฤศจิกายน วันที่พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 เสด็จสวรรคต แต่ก่อนจะถึงวันที่ 25 พฤศจิกายน เพียงวันเดียว คือวันประสูติของสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอเจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี พระราชธิดาพระองค์เดียวในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว กับพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี 

สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ประสูติเมื่อวันอังคารที่ 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2468 เวลา 12.52 นาฬิกา ณ พระที่นั่งเทพสถานพิลาส ในหมู่พระมหามณเฑียร ภายในพระบรมมหาราชวัง  

พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระนาม สมเด็จเจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดีในพระราชพิธีสมโภชเดือนและขึ้นพระอู่ โดยมีคำนำพระนามว่า สมเด็จพระเจ้าภาติกาเธอ (ลูกสาวของพี่ชาย) ในรัชกาลที่ 7 และเป็นพระภคินี (ลูกพี่ลูกน้อง)ในพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร 

เมื่อทรงพระเยาว์ได้ทรงพระอักษรเบื้องต้นกับพระอาจารย์จากโรงเรียนราชินี เช่น หม่อมเจ้าหญิงพิจิตรจิราภา เทวกุล, หม่อมเจ้าหญิงเสมอภาค โสณกุล
และครูพิศ ภูมิรัตน เป็นต้น เมื่อทรงเจริญพระชันษาจึงได้เสด็จไปทรงศึกษา ณ โรงเรียนราชินี เมื่อวันที่ 11 กันยายน พ.ศ. 2476 (หมายเลขนักเรียนประจำพระองค์ 1847) ต่อมา พ.ศ. 2480 พระนางเจ้าสุวัทนาพระวรราชเทวี พระชนนีทรงเห็นว่าพระพลานามัยของพระธิดาไม่สู้สมบูรณ์มากนัก จึงนำพระธิดาไปทรงพระอักษร และประทับรักษาพระอนามัย ณ ประเทศอังกฤษ โดยทรงศึกษาวิชาภาษาอังกฤษ, ภาษาฝรั่งเศส และเปียโนกับพระอาจารย์ชาวต่างประเทศ ครั้นในยามเสด็จลี้ภัยสงครามโลกครั้งที่สอง พระองค์เสด็จไปทรงศึกษาในโรงเรียนประจำของสตรี ชื่อโรงเรียนเซเครดฮาร์ต แคว้นเวลส์ 

พระองค์เสด็จกลับประเทศไทยเป็นการชั่วคราวเมื่อปี พ.ศ. 2500 ทรงให้สร้างวังรื่นฤดี ในซอยสุขุมวิท 38 (ซอยสันติสุข) โดยทรงให้พลเรือตรีสมภพภิรมย์ ศิลปินแห่งชาติ เป็นสถาปนิก หลังเสด็จนิวัตประเทศไทยเป็นการถาวร พระองค์ทรงปฏิบัติพระกรณียกิจเพื่อแบ่งเบาพระราชภาระในพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรอยู่เป็นนิจ จนกระทั่งสมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ ในรัชกาลที่ 9 ทรงเจริญพระชันษา ทรงสามารถแบ่งเบาพระราชกรณียกิจได้ กอปรกับพระองค์ทรงมีพระชนมายุสูงขึ้น จึงเสด็จทรงเยี่ยมราษฎรในถิ่นทุรกันดารน้อยลง 

 พระองค์ทรงรับสถาบันและองค์กรต่างๆ ทั้งในส่วนที่สืบสานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวสมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี และโดยส่วนพระองค์เองไว้ในพระอุปถัมภ์มากกว่า 30 แห่ง 

พระองค์เสด็จนิวัตประเทศไทยเป็นการถาวร เมื่อปี พ.ศ. 2502 แล้วประทับ ณ วังรื่นฤดี ตราบจนพระองค์สิ้นพระชนม์ โดยเมื่อวันพุธที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2554 พระองค์เสด็จไปประทับรักษาพระอาการติดเชื้อในกระแสพระโลหิต ณ โรงพยาบาลศิริราชคณะแพทย์ถวายการรักษาพระอาการอย่างใกล้ชิดจนสุดความสามารถ พระอาการประชวรได้ทรุดลงตามลำดับ พระองค์สิ้นพระชนม์ด้วยพระอาการติดเชื้อในกระแสพระโลหิต เมื่อวันพุธที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2554เวลา 16.37 นาฬิกา ณ ตึก 84 ปี โรงพยาบาลศิริราชสิริพระชนมายุ 85 พรรษา 8 เดือน 3 วัน โดยมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้สำนักพระราชวังจัดการพระศพ โดยถวายพระเกียรติยศสูงสุดตามราชประเพณี มีพระราชพิธีถวายน้ำสรงพระศพ ณ พระที่นั่งพิมานรัตยา พระโกศ ประดิษฐานบนพระแท่นแว่นฟ้าทองประกอบพระลองทองใหญ่ ภายใต้เบญจปฎลเศวตฉัตร (เศวตฉัตร 5 ชั้น) ณ มุขตะวันตก พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท ภายในพระบรมมหาราชวัง ต่อมาวันที่
28 มีนาคม พ.ศ. 2555  มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯให้ประกาศสถาปนาพระเกียรติยศสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอฯ โดยให้เจ้าพนักงานจัดสัปตปฎลเศวตฉัตร (เศวตฉัตร 7 ชั้น) กางกั้นพระโกศทองใหญ่ทรงพระศพ และจัดพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ ในวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2555 ส่วนพระสรีรางคารถูกแบ่งเป็นสองส่วน ส่วนแรกได้อัญเชิญไปบรรจุในเสาวภาประดิษฐาน สุสานหลวง วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามส่วนที่สอง บรรจุใต้ฐานพระร่วงโรจนฤทธิ์ วัดพระปฐมเจดีย์ จังหวัดนครปฐม โดยบรรจุพระสรีรางคารของสมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ไว้เคียงข้างพระราชสรีรางคารพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระบรมชนกนาถและพระอังคารของพระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี พระชนนี 

(ขอบคุณสมาคมสุริยวุฒิศิลปทัศนาเอื้อเฟื้อพระบรมฉายาลักษณ์ พระฉายาลักษณ์ และภาพ)