วันนี้ไขปัญหากับอายุรแพทย์โดยราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย ขอแนะนำให้รู้จักกับ สมาคมเครือข่ายโรคไม่ติดต่อไทยที่ก่อตั้งขึ้นจากความร่วมมือขององค์กรวิชาชีพ หน่วยงานรัฐ และภาคประชาสังคมที่ทำงานด้านโรคไม่ติดต่อ ตั้งเป้าสนับสนุนขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อสู่วาระแห่งชาติ

กลุ่มโรคไม่ติดต่อ (Non-communicable diseases; NCDs) ที่ประกอบด้วย โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเบาหวาน โรคมะเร็ง และ โรคปอดเรื้อรัง เป็นภัยร้ายที่คุกคามชีวิตคนในทุกประเทศทั่วโลก องค์การสหประชาชาติได้ประกาศในที่ประชุมสมัชชาใหญ่เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2554 ให้ประเทศสมาชิกร่วมกันดำเนินการป้องกันและควบคุม NCDs ในประเทศของตน เพราะไม่เพียงทำให้ประชาชนสุขภาพไม่ดีเท่านั้น แต่ยังทำให้การทำงานด้อยประสิทธิภาพ อาจทุพพลภาพหรือเสียชีวิตก่อนวัยอันควร ซึ่งส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศอย่างรุนแรง 

ภัยร้ายจาก NCDs นี้เกินกว่าภัยร้ายจากโรค COVID-19 หลายเท่าตัว คร่าชีวิตคนไทยกว่า 1,000 คนต่อวัน เพราะคนไทยเป็นโรคมีจำนวนมาก โรคเป็นเรื้อรังนานนับสิบปี การดูแลรักษาต้องใช้ทรัพยากรมาก ทั้งบุคลากร ยา และเครื่องมือ ทำให้มีค่าใช้จ่ายสูง NCDs เป็นโรคที่ป้องกันได้ มาหาเราโดยเราไม่ทันได้ใส่ใจ ขณะที่เราประมาท ดำเนินชีวิตโดยขาดความตระหนักและความรอบรู้ในการดูแลป้องกันตัวเองเป็นเวลาหลายๆ ปี จนเกิดโรคขึ้นอย่างไม่รู้ตัว หลักสำคัญของการควบคุมป้องกัน NCDs คือการลดปัจจัยเสี่ยงจากการบริโภคที่ไม่จำเป็น ลดปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ และส่งเสริมปัจจัยคุ้มครองที่จำเป็นต่อการป้องกันโรค 

การลดปัจจัยเสี่ยงจากการบริโภค คือ ลดการกินอาหารปริมาณที่มากเกิน ลดการกินอาหารหวาน อาหารเค็ม และอาหารไขมันสูง กำจัดหรือลดปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ ประกอบด้วย งดการสูบบุหรี่ ลดการสูดอากาศที่มีควัน มีฝุ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง PM2.5  ลดหรืองดการดื่มแอลกอฮอล์ ลดความโมโหฉุนเฉียวอารมณ์รุนแรง รวมถึงลดการเสพสื่อหรือกิจกรรมนั่งๆ นอนๆ ที่ทำให้เราอยู่เนือยนิ่ง ไม่มีการเคลื่อนที่เป็นเวลานาน เป็นต้น 

การส่งเสริมปัจจัยคุ้มครองจากการเพิ่มพฤติกรรมดี ประกอบด้วย เพิ่มการขยับให้มีกิจกรรมทางกายให้เพียงพอในแต่ละวัน เดินให้มากขึ้นให้ได้ 8,000-10,000 ก้าวทุกวันเพิ่มการบริโภคผักผลไม้ที่ปลอดภัย และเพิ่มการพักผ่อนนอนหลับให้เพียงพอ เป็นต้น การออกกำลังกายเดินจงกรม ทำสมาธิ สามารถคลายเครียด ทำให้การควบคุมอารมณ์ดีขึ้น

การควบคุมป้องกัน NCDs ผ่านการลดปัจจัยเสี่ยงและเพิ่มปัจจัยคุ้มครองโรคนั้น นอกจากต้องดำเนินการทั้งการให้ความรู้ความเข้าใจแก่ประชาชนให้ตระหนักและรอบรู้ที่จะละเลิกปัจจัยเสี่ยงและเพิ่มเติมปัจจัยคุ้มครองแล้วรัฐบาลของทุกประเทศต้องมีบทบาทเชิงนโยบายในเรื่องดังกล่าวด้วยสัปดาห์หน้ามาติดตามกันต่อว่านโยบายสาธารณะที่รัฐบาลควรดำเนินการในเรื่อง NCDs มีอะไรบ้าง

โดย ศ.เกียรติคุณ พญ.วรรณี นิธิยานันท์

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย และนายกสมาคม

เครือข่ายโรคไม่ติดต่อไทย