มิวเซียมสยาม ในฐานะหน่วยงานที่ถูกจัดตั้งมาเพื่อส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้กับกลุ่มเด็กและเยาวชนเป็นหลัก อย่างไรก็ดี และเห็นว่าสังคมไทยได้เข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างสมบูรณ์ จึงได้จัดการประชุม MuseumForum 2021 Online ภายใต้แนวคิด “มิวเซียมสายตายาว มองการณ์ไกลเพื่อสังคมสูงวัย Far-sightedMuseum: Sighting forward to Aging Society” เพื่อรวบรวมองค์ความรู้และปฏิบัติการด้านพิพิธภัณฑ์เพื่อผู้สูงวัย พร้อมเป็นเวทีในการแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ระหว่างผู้ปฏิบัติงานด้านผู้สูงวัยพิพิธภัณฑ์ นักปฏิบัติการพิพิธภัณฑ์นักการศึกษาพิพิธภัณฑ์ และผู้บริหารพิพิธภัณฑ์ ถือเป็นการสร้างการแลกเปลี่ยนระหว่างผู้ปฏิบัติงานเกี่ยวกับงานพิพิธภัณฑ์เพื่อผู้สูงวัยในประเทศไทยและประเทศอื่นๆ รวมถึงจุดประเด็นเรื่องบทบาทของพิพิธภัณฑ์ในสังคมผู้สูงวัยให้เป็นที่รับรู้ในวงกว้างทั้งนี้ มิวเซียมสยาม ได้จับมือ พันธมิตรพิพิธภัณฑ์ทั้งในประเทศไทยและนานาชาติ นำเสนอ 27 กรณีศึกษาในมิติการทำงานด้านผู้สูงวัยของพิพิธภัณฑ์ งานประชุมครั้งนี้มีปาฐกถาจากผู้สูงวัยและจากองค์กรพิพิธภัณฑ์จาก 4 ประเทศ คือ ไต้หวัน สิงคโปร์ ฟินแลนด์ และประเทศไทย

สำหรับมุมของการทำงานกับผู้สูงอายุเพื่อรองรับสังคมผู้สูงวัยนั้นพิพิธภัณฑ์จะพัฒนาผู้ชมที่เป็นผู้สูงอายุด้วยการสำรวจ และทำความเข้าใจอย่างจริงจังในเรื่องชีวภาพ กายภาพจิตวิทยา พัฒนาการทางสังคม ตลอดจนความเปลี่ยนแปลงของประชากรกลุ่มสูงวัย พิพิธภัณฑ์ควรจะค้นหาและตระหนักในความต้องการที่แท้จริงของผู้สูงวัย เพื่อจะหาข้อบ่งชี้ถึงความเป็นไปได้ และอุปสรรคที่ขัดขวางการเรียนรู้ หรือกันผู้สูงอายุออกจากการเรียนรู้ในพิพิธภัณฑ์ ในขณะเดียวกันพิพิธภัณฑ์ควรค้นหาวิธีที่จะกระตุ้นให้ผู้สูงอายุเข้าพิพิธภัณฑ์ เรียนรู้จากนิทรรศการและมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่างๆ

อย่างไรก็ตาม การทำงานกับผู้สูงวัยถือว่าเป็นเรื่องใหม่ในบริบทของพิพิธภัณฑ์ไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่งหากมีเป้าหมายที่จะขยายผลผลักดันให้องค์กรพิพิธภัณฑ์ให้ความสำคัญและปรับเปลี่ยนตัวเองในการทำงานรองรับสังคมสูงวัยนั้น มีความจำเป็นที่จะต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่องอย่างเป็นระบบ ตั้งแต่การสำรวจองค์ความรู้การรวบรวมปฏิบัติการ การแบ่งปันความรู้ และการนำความรู้ไปขยายผล

แม้ว่าพิพิธภัณฑ์จะเป็นสถาบันทางสังคมที่นิยามตัวเองว่ารองรับประชากรทุกกลุ่ม แต่ส่วนใหญ่แล้วนิทรรศการและกิจกรรมการเรียนรู้ต่างๆ กลับเน้นไปที่กลุ่มเด็กในวัยเรียนคนรุ่นเยาว์ สาธารณชนทั่วไป กลุ่มผู้เชี่ยวชาญในวิชาชีพต่างๆ แต่ยังคงให้ความสนใจน้อยกับกลุ่มประชากรสูงวัยกระทั่งไม่กี่ปีมานี้ เมื่อโครงสร้างประชากรในโลกเปลี่ยนแปลงและชี้ชัดถึงการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ พิพิธภัณฑ์หลายแห่งจึงได้หันมารองรับความต้องการของผู้สูงอายุมากขึ้น เป็นต้นว่ามีการลดค่าเข้าชมสำหรับผู้สูงอายุ ปรับปรุงขนาดตัวอักษรและแสงในนิทรรศการเพื่อช่วยในการอ่าน มีการสร้างกิจกรรมเพื่อกระตุ้นการเรียนรู้ให้ผู้สูงวัยที่มีภาวะสมองเสื่อม เป็นต้น

ติดตามข้อมูลข่าวสารเพิ่มเติมได้ที่ Facebook : Museum Siam หรือ www.museumsiam.org