สำหรับผู้ที่ได้รับวัคซีนโควิด 19 ของบริษัทแอสตราเซเนกา (AZ) ครบ 2 เข็ม และกำลังตัดสินใจว่าจะรับวัคซีนกระตุ้นเข็มที่ 3 หรือไม่ ตอนนี้กระทรวงสาธารณสุขประกาศที่จะให้วัคซีนของบริษัทไฟเซอร์ (PZ) กระตุ้น รวมทั้งบางคนจองวัคซีนของบริษัทโมเดอร์นา (MD) ไว้

มีรายงานจากเรื่องประสิทธิผลของวัคซีนและระยะเวลาในการป้องกันโรคของวัคซีนโควิด-19 จากประเทศอังกฤษ ซึ่งเป็นรายงานก่อนการตีพิมพ์ ที่เผยแพร่เมื่อเดือนตุลาคม และนำมาใช้เป็นข้อมูลให้หลายๆ ประเทศอ้างอิงในการพิจารณาให้วัคซีนเข็มกระตุ้นตามนี้ครับ

ประสิทธิผลของวัคซีน AZ ในการป้องกันการติดเชื้อแบบมีอาการ (Symptomaticillness) จากสายพันธุ์เดลต้าในประชากรที่ทำการศึกษาทั้งหมดซึ่งมีอายุมากกว่า16 ปี จะมีประสิทธิผลสูงสุดในช่วงสัปดาห์แรกๆ ของการได้รับเข็มที่ 2 แล้วจะค่อยๆ ลดลง โดยประสิทธิผลจะลดลงเหลือ 47.3% หลัง 20 สัปดาห์ แต่ในผู้ที่มีอายุมากกว่า 65 ปี จะลดเหลือเพียง 36.6% การลดลงของประสิทธิผลจะลดลงมากในกลุ่มเปราะบาง เช่น มีโรคเรื้อรังหรือมีภูมิต้านทานต่ำเมื่อเทียบกับผู้ที่แข็งแรงดี

ประสิทธิผลของวัคซีนในการป้องกันการติดเชื้อที่ต้องนอนโรงพยาบาล (hospitalisation) ในประชากรทั้งหมด ลดลงเหลือ 77.0% หลัง 20 สัปดาห์ และในผู้ที่อายุมากกว่า 65 ปี จะลดลงเหลือ 76.3% ใกล้เคียงกับประชากรทั้งหมด และประสิทธิผลของวัคซีนในการป้องกันการเสียชีวิตลดลงใน AZ เหลือ 78.7% หลัง 20 สัปดาห์ และในผู้ที่อายุมากกว่า 65 ปี จะลดลงเหลือ 79.1% ใกล้เคียงกับประชากรทั้งหมด

จากข้อมูลนี้ผู้ที่ได้รับวัคซีน AZ ครบสองเข็มมานานกว่า 20 สัปดาห์ ยังป้องกันการป่วยหนักจนต้องนอนโรงพยาบาลหรือการเสียชีวิตได้เกือบ 80% แต่ประสิทธิผลของวัคซีนในการป้องกันการป่วยแบบมีอาการจากเชื้อสายพันธุ์เดลต้าลดลงต่ำกว่า 50% ตามมาตฐานการยอมรับของ WHO จึงน่าจะได้รับการกระตุ้นเข็มที่ 3 โดยเฉพาะผู้สูงอายุและกลุ่มเปราะบาง ตอนนี้ในหลายๆ ประเทศก็เริ่มที่จะให้กระตุ้นด้วยวัคซีน PZ หรือ MD เช่นกันครับ

พลอากาศโท นายแพทย์ อนุตตร จิตตินันทน์

ประธานราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย