จากสถิติพบว่าโรคมะเร็งได้ขยับตัวขึ้นมาแซงหน้าโรคหัวใจและหลอดเลือดสมองในหลายๆประเทศ รวมถึงไทยด้วย มะเร็งเต้านมเป็นเรื่องใกล้ตัวที่ต้องให้ความสำคัญอย่างมาก เนื่องจากพบอุบัติการณ์สูงที่สุดในหญิงไทย ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด สาเหตุจากพันธุกรรมมีเพียงประมาณร้อยละ 5-10

ดังนั้น “การป้องกันที่ดีที่สุดคือ การลดปัจจัยเสี่ยงให้เหลือน้อยที่สุด” โดยปัจจัยเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็งเต้านมแบ่งเป็น 2 อย่าง คือปัจจัยที่ควบคุมไม่ได้ ได้แก่ พันธุกรรมเพศหญิง อายุที่มากขึ้น มีประจำเดือนเร็วกว่าอายุ 12 ปี หรือหมดประจำเดือนที่อายุมากกว่า 55 ปีและปัจจัยที่ควบคุมได้ ได้แก่ไม่อ้วน มีบุตรที่อายุน้อยกว่า 35 ปีเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ ออกกำลังกายเป็นประจำ เลี่ยงดื่มแอลกอฮอล์ และเลี่ยงผลิตภัณฑ์ที่เป็นฮอร์โมนเพศหญิง

“การคัดกรองมะเร็งเต้านมทำให้เราพบมะเร็งได้ตั้งแต่ระยะแรกๆ” เมื่อตรวจพบเร็ว เป็นมะเร็งระยะต้นก็สามารถรักษาให้หายขาดได้ครับ การตรวจมี 2 วิธีคือ ตรวจเต้านมตัวเอง ตั้งแต่อายุ 20 ปี โดยช่วงที่เหมาะสมในการตรวจคือภายใน 7-10 วันหลังมีประจำเดือนวันแรก และการตรวจด้วยแมมโมแกรม (mammography) เริ่มได้ตั้งแต่อายุ 40-45 ปีขึ้นไปปีละครั้ง

“การรักษาขึ้นกับระยะที่เป็นและชนิดของมะเร็งเต้านม” มะเร็งเต้านมแบ่งเป็น 4 ระยะ ซึ่งระยะต้นหมายถึงระยะที่ 1 และ 2 ระยะลุกลาม (แต่ยังไม่แพร่กระจาย) หมายถึงระยะที่ 3 และระยะแพร่กระจายจะหมายถึงระยะที่ 4 ซึ่งเป็นระยะที่ไม่สามารถหายได้ แต่ด้วยองค์ความรู้ในการรักษาปัจจุบันสามารถทำให้มีชีวิตที่ยืนยาวขึ้นพร้อมกับคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้

การรักษาต้องอาศัยทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญหลายสาขา ทั้งการผ่าตัด ฉายแสง และให้ยา โดยการผ่าตัดและฉายแสงเป็นการรักษาเฉพาะที่หรือเฉพาะจุด ส่วนการให้ยานั้หวังผลรักษาเซลล์มะเร็งที่อาจแพร่กระจายไปยังต่อมน้ำเหลืองหรือกระแสเลือดที่ตรวจไม่พบจากเอกซเรย์ ด้วยยาเคมีบำบัดเป็นหลักและถ้าเป็นมะเร็งชนิดที่มีตัวรับฮอร์โมน ก็จะใช้ยาต้านฮอร์โมนร่วมด้วย หรือถ้าเป็นมะเร็งชนิดที่มีตัวรับเฮอร์ทู ก็จะใช้ยาต้านเฮอร์ทูร่วม เพื่อให้ผลการรักษาตรงเป้า ตรงจุดที่สุด

ในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ยากระตุ้นภูมิ (immunotherapy) เริ่มมีบทบาทในโรคมะเร็งหลายๆ ชนิด มะเร็งเต้านมก็เป็นหนึ่งในนั้นโดยเฉพาะชนิดที่ไม่มีตัวรับ ที่ปัจจุบันมีการรับรองให้ใช้แล้ว

“อยากให้ผู้ป่วยมะเร็งเต้านม มาเข้ารับการรักษาในแผนปัจจุบัน” เนื่องจากข้อมูลการตอบสนองต่อการรักษาค่อนข้างดี การให้ยาเคมีในสูตรแรกๆ สามารถตอบสนองและก้อนมะเร็งยุบได้สูงร้อยละ 50 ขึ้นไป ผลข้างเคียงของยาเคมีบำบัดนั้นสามารถป้องกันและบรรเทาได้ด้วยยาป้องกันสมัยใหม่ และคนไทยสามารถเข้าถึงการรักษาได้ทุกสิทธิ์ครับ

นายแพทย์ชวลิต ชยางศุ

ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย