สวนหลวง ร.9 ในเขตประเวศ เปรียบเสมือนปอดของกรุงเทพฯ เป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่มีพื้นที่ 500 ไร่ เป็นที่พักผ่อนหย่อนใจของผู้คน และเป็นสวนพฤกษศาสตร์ที่สำคัญแห่งหนึ่งของเมืองไทยทุกปีในช่วงต้นเดือนธันวาคม คือ 1-10 ธันวาคม จะมีงานพรรณไม้งาม อร่ามสวนหลวงฯ 

ไลฟ์ วาไรตี สัปดาห์นี้ ดร.เฉลิมชัย ยอดมาลัย ไปสนทนากับ ม.ร.ว.เบญจาภา ไกรฤกษ์ กรรมการสวนหลวง ร.9 ผู้ทำหน้าที่ประชาสัมพันธ์กิตติมศักดิ์มูลนิธิสวนหลวง ร. 9 

กราบเรียนถามจุดเด่นของงานพรรณไม้งามฯ ประจำปี 2565 ครับ และส่วนไหนของงานที่ผู้ชมไม่ควรพลาดอย่างเด็ดขาดครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : ก่อนอื่นต้องบอกว่าสำหรับผู้รักต้นไม้ รักธรรมชาติ ซึ่งพักอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯและจังหวัดใกล้เคียงมักจะไม่พลาดงานพรรณไม้งาม อร่ามสวนหลวง ร.9 ที่จัดเป็นประจำช่วงต้นเดือนธันวาคมทุกปี เพราะเป็นงานที่จัดต่อเนื่องมาถึง 3 ทศวรรษแล้ว จุดเด่นของงานปีนี้คือความงดงามของสีสันไม้ดอกนานาพันธุ์ รวมถึงความเขียวขจีของต้นไม้สารพัดชนิด และความสดชื่นที่ได้จากตระพังแก้ว บึงน้ำใหญ่ภายในสวนหลวงฯ ซึ่งเป็นพื้นที่รับน้ำฝน เพื่อช่วยป้องกันและบรรเทาปัญหาน้ำท่วมกรุงเทพฯ แต่หากจะให้บอกว่าปีนี้มีอะไรพิเศษกว่าปีที่ผ่านๆ มา ก็ต้องบอกว่าดอกทิวลิปมาบานสะพรั่งในโซนจัดแสดงพันธุ์ไม้จากประเทศเมืองหนาว ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากการปิโตรเลียมแห่งประเทศไทย โดยผู้จัดได้เตรียมการให้ทิวลิปบานสะพรั่งในช่วงวันงานตลอด 10 วัน แล้วนอกจากทิวลิปหลากสีสันแล้ว สวนหลวงฯ ยังบริบูรณ์ไปด้วยความงามแห่งสีสันของไม้ดอกนานาชนิด เช่น หงอนไก่ แพงพวยฝรั่งดาวเรือง ดาวกระจาย และไม้ดอกจากตะวันตกอีกหลายชนิด ปีนี้เราจัดนิทรรศการหลากหลาย ดังนี้ค่ะนิทรรศการเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวสืบสาน ต่อยอด พัฒนา พิพิธภัณฑ์ธรรมชาติที่มีชีวิต และนิทรรศการอื่นๆ เช่น พรรณไม้งามนามบัวพรรณพฤกษาราชานุสรณ์ และมีกิจกรรมหลากหลายเช่น สืบสานงานศิลป์ถิ่นเรืองรอง ตลาดน้ำสี่ภาคการแสดงทางวัฒนธรรมทุกท้องถิ่นของไทย ตลาดนัดต้นไม้ ตลาดนัดสินค้าราคาประหยัด ประกวดไม้ดอกไม้ประดับ และพันธุ์ไม้หายาก ที่พูดนี้เป็นเพียงกิจกรรมบางส่วนเท่านั้น ยังมีอีกมากมายสาธยายไม่หมด แต่ที่สำคัญคือพลุที่งดงาม ซึ่งจะจุดให้ชมสองวันคือวันที่ 1 และ 10 ธันวาคม เริ่มเวลา 1 ทุ่มตรง และมีดนตรีแสนไพเราะที่ยกวงมาบรรเลงสดๆ ในสวน โดยได้รับการสนับสนุนวงดนตรีจากสี่เหล่าทัพ รวมถึงจากสถาบันการศึกษาต่างๆ เช่น มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ อ้อ! และปีนี้มีการเปิดห้องพยากรณ์โดยโหรชื่อดังของไทยด้วย แต่จะเปิดห้องพยากรณ์เฉพาะวันเสาร์อาทิตย์ และวันหยุดพิเศษเท่านั้นนะคะ

อันที่จริงแล้ว สำหรับผู้คนที่เป็นแฟนประจำของสวนหลวง ร.9 ทราบดีว่าสวนแห่งนี้มีความงดงามตลอดปี เพราะมีพันธุ์ไม้ต่างๆ ให้ชมทุกฤดู และมีจุดน่าสนใจอื่นๆ มากมาย คุณหญิงกรุณาเล่าความน่าสนใจของสวนหลวงฯ ให้ทราบด้วยครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา ขอเรียนให้ทราบอีกครั้งว่าสวนหลวง ร.9 เปิดขึ้นเพื่อเฉลิมฉลองในวโรกาสที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงเจริญพระชนมพรรษา60 พรรษา เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม 2530 แล้วจัดทำเป็นสวนพฤกษศาสตร์ ภายในสวนหลวงมีสถานที่สำคัญ เช่น หอรัชมงคลที่ตั้งอยู่ริมตระพังแก้ว นอกจากเป็นสวนพฤกษศาสตร์แล้ว ยังเป็นสถานที่พักผ่อน ออกกำลังกาย จัดกิจกรรมต่างๆ ของประชาชนตลอดเวลา ในแต่ละวันจะมีผู้คนมากมายไปพักผ่อน และออกกำลังกายเป็นจำนวนมาก ส่วนพื้นที่จัดแสดงพันธุ์ไม้ก็แบ่งเป็นไม้ในร่มไม้ทะเลทราย สวนนานาชาติ สวนน้ำ สวนรมณีย์ สวนจีนสวนญี่ปุ่น ขอแนะนำว่าโดมพันธุ์ไม้ทะเลทรายนั้นมีต้นไม้มหัศจรรย์ที่หลายคนชมแล้วบอกว่าประหลาดมากคือปีศาจทะเลทราย เป็นพืชหายากมาก เราได้มาจากทะเลทรายประเทศนามิเบีย แล้วเราก็สามารถขยายพันธุ์ได้ นี่คือความภาคภูมิใจอย่างหนึ่งของคณะทำงานในสวนหลวง ร.9 

เรียกได้ว่าเมื่อมาชมสวนหลวง ร.9 แล้ว จะได้พบกับความงดงามที่แตกต่างกันไปตามฤดูต่างๆ ตลอดปี ใช่ไหมครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : ถูกต้องเลยค่ะ เรียกว่ามาชมเมื่อไรก็ประทับใจทุกครั้ง เพราะแต่ละฤดูก็จะมีไม้งามประจำฤดูให้ชม และที่ไม่ขาดก็คือความเขียวสดใส เขียวขจีของต้นไม้ใหญ่มากมายในสวน และที่สำคัญคือในช่วงหน้าหนาวของบ้านเราจะมีนกจากประเทศที่หนาวจัดๆ หนีหนาวมาหาความอบอุ่นในป่าของสวนหลวงฯ ด้วย ดังนั้นจึงมีนักปักษาวิทยาไปศึกษาพฤติกรรมของนกเมืองหนาวในสวนหลวงฯ 

เท่าที่ทราบนั้น สวนหลวงฯ เปิดให้บริการตั้งแต่ตีห้า โดยช่วงเช้านั้นมีผู้คนในละแวกใกล้สวนหลวงฯ ไปออกกำลังกายกันจำนวนมาก ช่วงเช้าเปิดให้ใช้บริการฟรี ไม่เก็บค่าเข้าสวนหลวงฯใช่ไหมครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา ใช่ค่ะ เป็นการให้บริการสังคม เพราะรอบๆ สวนหลวง ร.9 มีชุมชนใหญ่แวดล้อมดังนั้นผู้คนในย่านนี้จึงใช้สวนหลวงฯ เป็นที่ออกกำลังกายแล้วช่วงเย็นหลังจาก ห้าโมงเย็น เราก็เปิดให้เข้าใจพื้นที่สำหรับออกกำลังกายโดยไม่เก็บค่าเข้าสวนสวนวันงานพรรณไม้งามฯ ประตูสวนก็เปิดตั้งแต่ตี 5เช่นกัน แต่เจ้าหน้าที่จะเริ่มเก็บค่าเข้าชมสวนตั้งแต่เวลาแปดนาฬิกา แต่หากมาก่อนแปดนาฬิกาก็เข้าชมฟรีนะคะ เราปิดสวนหลวงฯ เวลาหนึ่งทุ่มค่ะ 

เรียนถามเรื่องวันจัดงานพรรณไม้งามฯ ทราบว่าจัดเตรียมรถกอล์ฟ และรถลากเป็นขบวนไว้บริการนักท่องเที่ยวด้วยใช่ไหมครับ 

ม.ร.ว.เบญจาภา : ค่ะ เตรียมไว้สำหรับครอบครัวที่พาคุณพ่อ-คุณแม่ผู้สูงอายุมาชมงาม บางรายอาจจะเดินไกลๆ ไม่สะดวก เราจึงจัดรถกอล์ฟ และรถรางไว้บริการ ค่าโดยสารก็แสนประหยัด ไม่กี่บาทเท่านั้นซื้อบัตรแล้วนั่งรถชมบริเวณต่างๆ ได้ทั่วสวนหลวงฯ รถที่จัดไว้บริการมีทั้งแบบนั่งรวมกัน และเช่าเหมาสำหรับกลุ่มเช่น บางครอบครัวมาด้วยกัน 5-6 คน ก็ใช้บริการรถกอล์ฟสำหรับ 5-6 ได้ ค่าเช่าไม่แพงค่ะ เราเตรียมไว้เพื่ออำนวยความสะดวกสำหรับผู้สูงอายุที่รักต้นไม้ 

เรียนถามเรื่อง พรรณไม้งามนามบัว ปีนี้เน้นในเรื่องไหนครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา ภายในสวนหลวงฯ มีบัวหลากหลายสายพันธุ์ เป็นแหล่งรวมพันธุ์บัวทั่วประเทศไทยและพันธุ์บัวต่างชาติด้วย ปีนี้เราจัดทำพรรณไม้งามนามบัวเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง 

กิจกรรมสืบสานงานศิลป์ ถิ่นเรืองรอง เน้นหนักในเรื่องใดครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : เรายกเอา งานศิลป์ โดยเฉพาะด้านการแสดงวัฒนธรรมจากท้องถิ่นต่างๆ ทั่วประเทศมาจัดแสดงที่สวนรมณีย์ โดยงานนี้ได้รับความร่วมมือจากการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย และมีการจัดขายสินค้าพื้นเมืองในรูปแบบตลาดน้ำ เพื่อสะท้อนให้เห็นวิถีชีวิตคนไทยกับสายน้ำที่ผูกพันกันมายาวนาน และมีตลาดชาววัง ตลาดชาวบ้าน การละเล่นของไทยสมัยวันวาน เพื่อย้อนระลึงถึงวัยเด็กที่เราเคยสนุกสนาน ขอเชิญชวนให้สวมเสื้อผ้าแบบไทยๆ เช่น ผ้านุ่ง ผ้าถุง โจงกระเบน ห่มสไบ เสื้อลายดอก กางเกงเตี่ยวสะดอ ชุดพื้นเมืองหรือชุดไทยต่างๆ แล้วไปร่วมกิจกรรมสืบสานงานศิลป์ถิ่นเรืองรองกันค่ะ แล้วถ่ายภาพที่ระลึกเก็บไว้ ไปกันเป็นครอบครัว หรือกลุ่มเพื่อนๆ ก็น่าสนุกนะคะ 

พูดถึงงานพรรณไม้งามฯ แล้ว สิ่งที่แฟนพันธุ์แท้ของงานนี้ไม่พลาดคือ การซื้อหาพันธุ์ไม้ต่างๆไปปลูกที่บ้าน ปีนี้พันธุ์ไม้จำหน่ายมากมายเหมือนทุกปี ใช่ไหมครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : นี่แสดงว่าต้องเป็นแฟนพันธุ์แท้ของงานพรรณไม้งาม อร่ามสวนหลวง ร.9 ตัวจริงเลยนะคะ เพราะถามตรงจุดมากในเรื่องการจำหน่ายพันธุ์ไม้ ปีนี้เราจัดเตรียมพันธุ์ไม้ต่างๆ ไว้บริการเหมือนทุกปี ทั้งไม้ดอก ไม้ใบ ไม้ผล ไม้ประดับ ไม้หายาก และแคคตัสสารพัดชนิด ราคาจำหน่ายก็แสนประหยัดเหมือนเช่นเคย เราเตรียมไว้เพื่อเอาใจนักปลูกต้นไม้โดยเฉพาะ รับรองว่าราคาประหยัดมาก เราอยากให้ทุกๆ คนช่วยกันปลูกต้นไม้ เพิ่มพื้นที่สีเขียวให้ประเทศไทยของเรา และเรายังมีการจัดแสดงสวนแนวตั้งเพื่อให้เข้ากับสถานการณ์บ้านที่อยู่อาศัยของคนเมืองในยุคปัจจุบัน เพราะคนเมืองไม่มีพื้นที่มากสำหรับปลูกต้นไม้ คือไม่มีพื้นดิน เพราะหลายคนอาศัยอยู่ในคอนโดมิเนียม หรือบ้านแบบทาวน์เฮ้าส์ แต่ก็ยังคงรักความเขียวของต้นไม้ ดังนั้นเราจึงเสนอแนวคิดสวนแนวตั้งเพื่อให้เข้ากับสถานที่พักของคนเมืองในยุคนี้

มีบริเวณหนึ่งในสวนหลวงฯ ที่ผมสังเกตเห็นว่ามีผู้คนไปถ่ายรูปมากทุกปี คือบริเวณพื้นที่ต้นไม้ทรงปลูก คุณหญิงกรุณาเล่าพื้นที่ตรงนี้ให้ทราบด้วยครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : ใช่ค่ะ ในสวนหลวง ร.9 มีพื้นที่สำคัญอีกจุดหนึ่งคือ บริเวณที่พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงปลูกต้นไม้ไว้ นอกจากนั้นเจ้านายชั้นสูงอีกหลายพระองค์ของเรายังทรงปลูกต้นไม้ไว้ในสวนหลวง ร.9 ดังนั้นบริเวณที่เป็นพื้นที่ต้นไม้ทรงปลูกจึงเป็นอีกบริเวณหนึ่งที่ผู้คนให้ความสนใจ และเข้าไปถ่ายภาพเป็นที่ระลึก เพื่อระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และเจ้านายชั้นสูงทุกพระองค์ 

เมื่อไปเที่ยวงานพรรณไม้งาม อร่ามสวนหลวงร.9 แล้ว ก็ยังมีโอกาสร่วมกันสมทบเงินเพื่อทำกุศลด้วยโดยการสอยกัลปพฤกษ์ จุดนี้ก็ได้รับความสนใจมากทุกปีนะครับ เพราะนอกจากได้ร่วมทำบุญแล้วยังได้ร่วมลุ้นของรางวัลต่างๆ นานาอีก ใช่ไหมครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : ใช่เลยค่ะ เกือบลืมเรื่องการร่วมสนุกด้วยการสอยกัลปพฤกษ์ เรามีของรางวัลต่างๆ มากมายไว้สมนาคุณผู้ใจบุญที่ร่วมกุศลกับเรา รับรองว่ากัลปพฤกษ์ทุกใบมีของรางวัลให้ ทั้งรางวัลใหญ่และเล็กแต่จุดสำคัญของการสอยกัลปพฤกษ์คือการร่วมทำบุญ หลายคนสนุกสนานตอนลุ้นว่าจะได้รางวัลอะไรติดไม้ติดมือกลับบ้าน แต่บางคนก็ได้รางวัลพิเศษ เป็นของรางวัลชิ้นใหญ่กลับบ้านไปด้วย คือว่าได้มาเที่ยวงาน ได้ชมความงามของไม้ดอก ไม้ใบ แล้วยังได้ความสนุกสนาน พร้อมกับของรางวัลชิ้นใหญ่กลับบ้านอีกด้วยนี่คือความสนุกสนานของการไปร่วมงานพรรณไม้งาม อร่ามสวนหลวง ร.9 ที่เราพบเห็นเป็นประจำทุกปี 

อีกจุดหนึ่งที่ผมเห็นว่ามีผู้คนมากมายไปถ่ายภาพเป็นที่ระลึกคือลานดอกดาวเรืองสีเหลืองสดที่หน้าหอรัชมงคล ตรงนี้ถือว่าเป็นพื้นที่ยอดนิยมของสวนหลวงฯ ใช่ไหมครับ

ม.ร.ว.เบญจาภา : ค่ะ เพราะตรงบริเวณหน้าหอรัชมงคลมีวงเวียนใหญ่ แล้วในวงเวียนก็ปลูกต้นดาวเรืองสีเหลืองสดไว้เต็มพื้นที่ เมื่อดาวเรืองสีเหลืองบานพร้อมกันทั้งลาน ก็งดงามมาก ประกอบกับฉากหลังคือหอรัชมงคล สัญลักษณ์ของสวนหลวง ร.9 ดังนั้นบริเวณนี้จึงหนาแน่นไปด้วยผู้คนที่ไปถ่ายภาพเป็นที่ระลึก เนื่องจากสีเหลืองเป็นสีประจำวันพระบรมราชสมภพในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และรัชกาลที่ 10 และก่อนจะลาจากกันในวันนี้ ดิฉันในฐานะผู้ดูแลงานประชาสัมพันธ์ของมูลนิธิสวนหลวง ร.9 ก็ขอเชิญชวนทุกท่านที่ดูรายการไลฟ์ วาไรตี และอ่านหนังสือพิมพ์แนวหน้า และคนไทยทุกคน ร่วมถึงคนต่างชาติที่พำนักพักอาศัยอยู่ในกรุงเทพฯ และในเมืองไทยหากมีโอกาสขอให้แวะไปชมความงามของสวนหลวง ร.9นะคะ รับรองว่าคุณๆ จะประทับใจในความงดงามของสวนหลวงแห่งนี้ แม้งานพรรณไม้งาม อร่ามสวนหลวง ร.9จะจบลงแล้วเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม แต่สวนหลวงฯ แห่งนี้ยังเปิดให้บริการทุกวัน เชิญไปชมความงามของสวนพฤกษศาสตร์ที่สำคัญแห่งนี้นะคะ และขอเชิญชวนให้ทุกท่านช่วยกันปลูกและรักษาต้นไม้ด้วยค่ะ 

คุณจะได้ชมรายการไลฟ์ วาไรตี รายการดีที่ครบครันด้วยสาระและความรู้ ออกอากาศทุกวันเสาร์ เวลา 14.05-14.30 น.ทางโทรทัศน์ NBT กดหมายเลข 2และชมรายการย้อนหลังได้ที่YouTube ไลฟ์ วาไรตี